Ασπιρίνη: Πώς μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης του καρκίνου

Η Ασπιρίνη επανέρχεται δυναμικά στο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ή εξέλιξης του καρκίνου του παχέος εντέρου. Ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, νέα δεδομένα από κλινικές δοκιμές έχουν ενισχύσει αυτή την εκτίμηση, οδηγώντας ορισμένες χώρες να αναθεωρήσουν τις οδηγίες τους και να προτείνουν προληπτική χρήση της σε άτομα υψηλού κινδύνου, πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.

Ο ρόλος της στο σύνδρομο Lynch

Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ευρήματα για το Σύνδρομο Lynch, μια κληρονομική κατάσταση που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Σε σχετική μελέτη συμμετείχε και ένας ασθενής που έφερε τη συγκεκριμένη γενετική μετάλλαξη και, μετά από καθημερινή λήψη ασπιρίνης για χρόνια, δεν εμφάνισε καρκίνο.

Καθοριστική ήταν και η έρευνα του Τζον Μπερν από το Πανεπιστήμιο Νιουκάστλ. Σε μελέτη με 861 ασθενείς, όσοι λάμβαναν 600 mg ασπιρίνης καθημερινά για τουλάχιστον δύο χρόνια είχαν περίπου 50% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε βάθος δεκαετίας.

Χαμηλότερες δόσεις με παρόμοια αποτελέσματα

Νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι και πολύ μικρότερες δόσεις (75–100 mg) ενδέχεται να προσφέρουν παρόμοια προστασία. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η ασπιρίνη μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, όπως γαστρεντερικά προβλήματα, έλκη ή ακόμα και αιμορραγία.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, στο Ηνωμένο Βασίλειο συστήνεται πλέον σε άτομα με σύνδρομο Lynch να ξεκινούν προληπτική λήψη ασπιρίνης σε νεαρή ηλικία, ανάλογα με το γενετικό τους προφίλ.

Πιθανά οφέλη και σε άλλους ασθενείς

Τα ευρήματα έχουν ανοίξει τη συζήτηση για το αν η ασπιρίνη μπορεί να ωφελήσει και άλλες ομάδες ασθενών. Έρευνες δείχνουν ότι ίσως μειώνει τον κίνδυνο μετάστασης σε άτομα που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο του παχέος εντέρου, ιδιαίτερα όταν φέρουν συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις.

Σε μελέτη με σχεδόν 3.000 ασθενείς, όσοι λάμβαναν καθημερινά ασπιρίνη είχαν λιγότερο από τον μισό κίνδυνο υποτροπής σε σύγκριση με όσους έπαιρναν εικονικό φάρμακο, ενώ οι παρενέργειες ήταν περιορισμένες.

Αλλαγές στις κατευθυντήριες οδηγίες

Τα δεδομένα αυτά έχουν ήδη επηρεάσει πολιτικές υγείας, όπως στη Σουηδία, όπου πλέον συνιστάται γενετικός έλεγχος σε ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου και, εφόσον εντοπιστούν συγκεκριμένες μεταλλάξεις, χορήγηση χαμηλής δόσης ασπιρίνης.

Τι παραμένει ασαφές

Παρά τα ενθαρρυντικά στοιχεία, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αν η ασπιρίνη προστατεύει και από άλλες μορφές καρκίνου. Σε εξέλιξη βρίσκονται μεγάλες μελέτες που εξετάζουν την επίδρασή της σε καρκίνους όπως του μαστού, του προστάτη και του γαστροοισοφαγικού συστήματος.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι, παρά τα πιθανά οφέλη, η χρήση της δεν είναι κατάλληλη για όλους. Λόγω των πιθανών κινδύνων, η λήψη της θα πρέπει να γίνεται μόνο κατόπιν ιατρικής συμβουλής και να περιορίζεται σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.