Συνταξιοδότηση με ανήλικο τέκνο: Ποια παλαιά κατοχυρωμένα δικαιώματα εξακολουθούν να ισχύουν
Η συνταξιοδότηση με ανήλικο τέκνο παραμένει μία από τις πιο σύνθετες κατηγορίες του ασφαλιστικού, κυρίως επειδή οι παλαιές διατάξεις εξακολουθούν να επηρεάζουν ασφαλισμένους που είχαν συμπληρώσει συγκεκριμένες προϋποθέσεις πριν από πολλά χρόνια.
Το γεγονός ότι σήμερα το παιδί έχει ενηλικιωθεί δεν σημαίνει από μόνο του ότι χάθηκε ένα παλαιό κατοχυρωμένο δικαίωμα. Αυτό που εξετάζεται είναι εάν η ανηλικότητα του τέκνου συνέπεσε, κατά το κρίσιμο έτος, με τον ασφαλιστικό χρόνο που απαιτούσε η τότε νομοθεσία.
Οι μητέρες του πρώην ΙΚΑ με 5.500 ημέρες
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι παλαιές ασφαλισμένες του πρώην ΙΚΑ, δηλαδή όσες είχαν πρωτοασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993.
Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, το κρίσιμο στοιχείο ήταν η ταυτόχρονη ύπαρξη 5.500 ημερών ασφάλισης και ανήλικου τέκνου. Τα παλαιά όρια ηλικίας διαμορφώνονταν ως εξής:
για κατοχύρωση το 2010, 55 ετών για πλήρη και 50 για μειωμένη,
για το 2011, 57 για πλήρη και 52 για μειωμένη,
για το 2012, 60 για πλήρη και 55 για μειωμένη.
Από το 2013 και μετά, τα όρια οδηγήθηκαν στα γενικά 67 για πλήρη και 62 για μειωμένη σύνταξη.
Τα παραπάνω, όμως, δεν σημαίνουν ότι όποια είχε ανήλικο παιδί και 5.500 ένσημα το 2011 μπορεί σήμερα αυτομάτως να φύγει στα 57. Μετά τις αλλαγές του Αυγούστου του 2015 εφαρμόζονται μεταβατικά όρια ηλικίας, ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκε το παλαιό ηλικιακό όριο.
Το παιδί δεν χρειάζεται να είναι σήμερα ανήλικο
Αυτό είναι ένα από τα σημεία που προκαλούν τη μεγαλύτερη σύγχυση. Στις παλαιές κατοχυρώσεις δεν εξετάζεται εάν το παιδί είναι ανήλικο κατά την ημερομηνία που υποβάλλεται σήμερα η αίτηση.
Το κρίσιμο είναι εάν κατά το έτος κατοχύρωσης συνέτρεχαν ταυτόχρονα η απαιτούμενη ασφάλιση και η ανηλικότητα. Έτσι, ένα παιδί που ήταν ανήλικο το 2011 μπορεί σήμερα να είναι ενήλικο, χωρίς αυτό από μόνο του να ακυρώνει την παλαιά κατοχύρωση.
Η μεγάλη παγίδα με τα όρια του 2015
Οι μεταβατικές διατάξεις είναι το δεύτερο κρίσιμο σημείο. Όσοι είχαν ήδη θεμελιώσει δικαίωμα πριν από τις 18 Αυγούστου 2015 διατήρησαν τη δυνατότητα να το ασκήσουν και αργότερα.
Όσοι, αντίθετα, είχαν κατοχυρώσει τις βασικές προϋποθέσεις αλλά συμπλήρωναν το παλαιό ηλικιακό όριο μετά την ημερομηνία αυτή, μεταφέρθηκαν στα νέα μεταβατικά όρια.
Το υπουργείο Εργασίας έχει διευκρινίσει επίσης ότι δικαιώματα που κατοχυρώθηκαν στα μεταβατικά όρια έως το τέλος του 2021 δεν χάθηκαν επειδή δεν ασκήθηκαν μέχρι τότε. Ο ασφαλισμένος μπορεί να αποχωρήσει όταν συμπληρώσει το ηλικιακό όριο που αντιστοιχεί στην περίπτωσή του.
Πλασματικά χρόνια και συμπλήρωση των 5.500 ημερών
Σε ορισμένες περιπτώσεις παλαιών ασφαλισμένων είναι δυνατή η χρήση πλασματικών χρόνων για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ασφαλιστικού χρόνου.
Για παράδειγμα, ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι ασφαλισμένη πριν από το 1993, η οποία είχε ανήλικο παιδί το 2011 αλλά δεν είχε συμπληρώσει 5.500 ημέρες, μπορεί υπό προϋποθέσεις να αναγνωρίσει πλασματικούς χρόνους για να κατοχυρώσει το σχετικό δικαίωμα. Υπάρχουν όμως περιορισμοί ως προς τους χρόνους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και δεν επιτρέπεται κάθε αναγνώριση για κάθε κατηγορία.
Γι’ αυτό η εξαγορά πλασματικών ετών πρέπει να εξετάζεται πριν γίνει οποιαδήποτε κίνηση και όχι να θεωρείται δεδομένο ότι «μετράει» για την ανηλικότητα.
Δεν έχουν όλα τα Ταμεία τους ίδιους κανόνες
Μία ακόμη παγίδα είναι η γενίκευση των διατάξεων του πρώην ΙΚΑ σε όλους τους ασφαλισμένους. Οι κανόνες διέφεραν σημαντικά ανά πρώην φορέα.
Χαρακτηριστικά, ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι ο πρώην ΟΑΕΕ δεν είχε ειδικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης για μητέρες ανηλίκων που ήταν ασφαλισμένες πριν από το 1993.
Αντίστοιχα, στο Δημόσιο υπάρχουν ξεχωριστές προϋποθέσεις που συνδέονται με την 25ετία, το έτος συμπλήρωσής της, την ανηλικότητα και τα μεταβατικά ηλικιακά όρια. Επομένως, η φράση «έχω ανήλικο και παλιά ασφάλιση» δεν αρκεί για να προσδιοριστεί το δικαίωμα.
Κατοχύρωση δεν σημαίνει άμεση σύνταξη
Το σημαντικότερο είναι να διαχωρίζονται τρεις ημερομηνίες: πότε συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος ασφαλιστικός χρόνος, πότε υπήρχε ανήλικο τέκνο και πότε συμπληρώθηκε το κρίσιμο ηλικιακό όριο.
Αυτές οι ημερομηνίες καθορίζουν εάν υπάρχει παλαιό δικαίωμα και σε ποια ηλικία μπορεί τελικά να ασκηθεί.
Γι’ αυτό ασφαλισμένοι που θεωρούν ότι έχουν κατοχυρώσει σύνταξη ως γονείς ανηλίκων χρειάζεται να ελέγχουν προσεκτικά το έτος πρώτης ασφάλισης, τις ημέρες ή τα έτη ασφάλισης έως το 2010-2012, την ημερομηνία γέννησης του παιδιού και την ηλικία στην οποία συμπλήρωσαν το παλαιό όριο. Μία διαφορά ακόμη και λίγων μηνών μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικό μεταβατικό όριο συνταξιοδότησης.
- 19 λεπτά πριν Ενοίκια με μετρητά: Πότε αρχίζει η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή
- 38 λεπτά πριν Επίθεση στα γραφεία της ΝΔ στην Κυψέλη – «Δεν εκφοβιζόμαστε», δηλώνει το κόμμα
- 49 λεπτά πριν Συνταξιοδότηση με ανήλικο τέκνο: Ποια παλαιά κατοχυρωμένα δικαιώματα εξακολουθούν να ισχύουν
