Συντάξεις χηρείας: Έρχονται αλλαγές και αυξήσεις το 2024

Τρεις αλλαγές ετοιμάζονται για τις συντάξεις χηρείας από το υπουργείο Εργασίας στο επόμενο διάστημα, με στόχο να αποκατασταθούν οι αδικίες με τις περικοπές που υφίστανται οι δικαιούχοι μετά την πρώτη 3ετία, να επιλυθεί το πρόβλημα με τις ποινές που δεν εφαρμόστηκαν στις χήρες του ιδιωτικού τομέα και, τέλος, να βρεθεί η χρυσή τομή στη σώρευση δύο εθνικών συντάξεων χωρίς να ηροκαλούνται μειώσεις.

Οι αλλαγές που θα αποφασιστούν για τις συντάξεις χηρείας θα συμπεριληφθούν σε νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και αναμένεται να ψηφιστούν τον Μάιο.

Οι τρεις αλλαγές που εξετάζονται για τις συντάξεις χηρείας

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αλλαγές που βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων από αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας περιλαμβάνουν:

• Τη διατήρηση της ανταποδοτικής σύνταξης στο 70% της σύνταξης που είχε ο θανών πριν αλλά και μετά την πρώτη τριετία

Σήμερα, η χήρα ή ο χήρος παίρνει το 70% της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης που είχε ο θανών για την πρώτη τριετία. Το ποσοστό παραμένει ίδιο (70%) και μετά την τριετία αν ο δικαιούχος δεν έχει δική του σύνταξη ή δεν εργάζεται.

Αν μετά την τριετία ο χήρος ή η χήρα πάρει σύνταξη ή εργαστεί, τότε η σύνταξη μειώνεται κατά 50% και χορηγείται το 35% της σύνταξης του θανόντος. Η πρόταση που εξετάζεται και είναι ίσως η πλέον ώριμη για να υλοποιηθεί προβλέπει τη διατήρηση του 70% για την ανταποδοτική σύνταξη και μετά την τριετία χωρίς περικοπή λόγω δεύτερης σύνταξης ή λόγω απασχόλησης του δικαιούχου. Αντίθετα, η εθνική σύνταξη είναι αυτή που θα μπορεί να μειώνεται μετά την τριετία και να πέφτει από το 70% στο 35%, όταν ο δικαιούχος χηρείας λαμβάνει δεύτερη σύνταξη ή εργάζεται.

Το σχέδιο για 70% ανταποδοτική και 35% εθνική σύνταξη μετά την τριετία μπορεί να συνδυαστεί με τη δεύτερη αλλαγή για τη σώρευση δύο εθνικών, ώστε στην περίπτωση που ο χήρος έχει και δική του εθνική σύνταξη να παίρνει το 70% της ανταποδοτικής και μία αντί δύο εθνικές συντάξεις.

Και στις δύο περιπτώσεις προκύπτουν αυξήσεις στις συντάξεις χηρείας, που είναι μικρότερες αν φύγει τελείως η εθνική χηρείας, και μεγαλύτερες αν η εθνική χηρείας διατηρηθεί στο 35%.

• Την εφαρμογή της διάταξης περί συμμετρικής περικοπής ή συγχώνευσης των δύο εθνικών συντάξεων σε μία

Σήμερα, οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας που έχουν ταυτόχρονα και δική τους σύνταξη παίρνουν δύο ανταποδοτικές και δύο εθνικές συντάξεις, με τη διαφορά ότι η εθνική και ανταποδοτική σύνταξη χηρείας είναι αρχικά στο 70% και μετά την τριετία στο 35% της σύνταξης του θανόντος.

Η διάταξη που έχει ψηφιστεί από το νόμο Κατρούγκαλου, αλλά δεν εφαρμόστηκε, λέει ότι σε δύο εθνικές συντάξεις χορηγείται μία με το πλήρες ποσό. Η διάταξη περί σώρευσης εφαρμόζεται σε συντάξεις με παράλληλη ασφάλιση (μία εθνική σύνταξη και δύο ανταποδοτικές ή προσαύξηση αντί δεύτερης ανταποδοτικής), ενώ στις συντάξεις χηρείας δεν εφαρμόζεται. Σήμερα, μία χήρα που έχει και δική της σύνταξη γήρατος με 20 έτη ασφάλισης και άνω παίρνει τα 426,17 ευρώ της εθνικής σύνταξης γήρατος και το 70% ευρώ από την εθνική σύνταξη χηρείας, δηλαδή άλλα 298 ευρώ (μαζί με τις δύο ανταποδοτικές) για την πρώτη τριετία.

Μετά την τριετία λαμβάνει επίσης δύο εθνικές συντάξεις, εκ των οποίων τα 426,17 ευρώ λόγω γήρατος και τα 149 ευρώ από την εθνική σύνταξη χηρείας, που μειώνεται στο 35%. Η πρόταση που εξετάζεται είναι να καταβάλλεται μία εθνική σύνταξη στο ύψος του πλήρους ποσού, δηλαδή στα 426,27 ευρώ, είτε προέρχεται από ένα δικαίωμα (π.χ. γήρατος) είτε από άθροισμα δύο μικρότερων εθνικών συντάξεων. Στην περίπτωση δηλαδή που ο δικαιούχος έχει εθνική σύνταξη χηρείας 298 ευρώ και παίρνει μειωμένη εθνική σύνταξη λόγω γήρατος με άλλα 298 ευρώ, θα εφαρμόζεται μείωση στην εθνική λόγω χηρείας ώστε το άθροισμα των δύό εθνικών συντάξεων να είναι 426,17 ευρώ.

Για τους νέους από την ψήφιση των αλλαγών και μετά συνταξιούχους θα χορηγείται μία εθνική μετά την πρώτη τριετία, αν παίρνουν και δική τους σύνταξη, ενώ για τους παλαιούς αυτό που εξετάζεται είναι είτε να αυξηθεί η ανταποδοτική χηρείας στο 70% και να περικοπεί η εθνική χηρείας είτε να δοθεί ένα τμήμα της εθνικής σύνταξης ως προσωπική διαφορά που θα συμψηφίζεται με αυξήσεις.

• Τον συμψηφισμό του πέναλτι που δεν επιβλήθηκε μετά την πρώτη τριετία σε 60.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα, με τις αναπροσαρμογές που θα προκύψουν στα ποσά της ανταποδοτικής και της εθνικής σύνταξης

Δεδομένου ότι οι συντάξεις χηρείας θα έχουν αύξηση εφόσον επιλεγεί η διατήρηση της ανταποδοτικής σύνταξης στο 70% (ακόμη και αν περικοπεί η εθνική σύνταξη), αυτό που εξετάζεται είναι να αυξηθούν σταδιακά οι ανταποδοτικές συντάξεις χηρείας που περικόπηκαν στο 35% για τις χήρες και τους χήρους του Δημοσίου, και για τους δικαιούχους του ιδιωτικού τομέα οι αυξήσεις να συμψηφιστούν με τις περικοπές που θα έπρεπε να έχουν μετά την πρώτη τριετία (λόγω εργασίας ή συνταξιοδότησης) αλλά τελικά δεν τους επιβλήθηκαν.

Περισσότερα:

Συντάξεις αναπηρίας: Ποιοι θα πάρουν αναδρομικά έως 900€

Αναδρομικά: Ποιοι συνταξιούχοι πρέπει να υποβάλλουν τροποποιητικές δηλώσεις

Αυξήσεις συντάξεων στο Δημόσιο: Ποιοι θα λαμβάνουν έως το 80% των αποδοχών τους