Ανατροπή για τους οδηγούς άνω των 65 – Οι εξετάσεις που κρίνουν το δίπλωμα

Η οδική ασφάλεια και η καταλληλότητα των οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας βρίσκονται όλο και πιο συχνά στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών και εθνικών συζητήσεων. Στην Ελλάδα, η ανανέωση της άδειας οδήγησης για όσους έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους συνοδεύεται πλέον από αυστηρότερους ελέγχους, ενώ σημαντικές αλλαγές έχουν τεθεί σε εφαρμογή από το 2026.

Στόχος των νέων διαδικασιών είναι να διασφαλιστεί ότι οι οδηγοί που παραμένουν πίσω από το τιμόνι διαθέτουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις υγείας, χωρίς όμως να στερούνται αδικαιολόγητα το δικαίωμα μετακίνησης.

Ο ψηφιακός έλεγχος αλλάζει τα δεδομένα

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται και ελέγχονται οι ιατρικές γνωματεύσεις που απαιτούνται για την ανανέωση του διπλώματος.

Οι ιατρικές εξετάσεις δεν αποτελούν πλέον μια απλή τυπική διαδικασία. Οι γνωματεύσεις καταχωρίζονται σε ψηφιακό αρχείο στο οποίο έχουν πρόσβαση οι αρμόδιες αρχές, ενώ παράλληλα συνδέονται με στοιχεία από το ιατρικό ιστορικό του οδηγού μέσω της ΗΔΙΚΑ.

Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται εφικτός ο έλεγχος της συμβατότητας μεταξύ των παθήσεων που εμφανίζονται στον ιατρικό φάκελο και της γνωμάτευσης που πιστοποιεί ότι ο πολίτης είναι ικανός να οδηγεί.

Τι αλλάζει για τους γιατρούς που υπογράφουν τις γνωματεύσεις

Το νέο σύστημα δεν αυξάνει μόνο τις υποχρεώσεις των οδηγών, αλλά και εκείνες των γιατρών που συμμετέχουν στη διαδικασία.

Σε περίπτωση σοβαρού τροχαίου ατυχήματος, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να επανεξετάσουν τόσο την κατάσταση υγείας του οδηγού όσο και τις ιατρικές γνωματεύσεις που είχαν εκδοθεί κατά την τελευταία ανανέωση της άδειας οδήγησης.

Εάν διαπιστωθεί ότι μια γνωμάτευση δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική κατάσταση της υγείας του εξεταζόμενου ή ότι εκδόθηκε με παραπλανητικά στοιχεία, τότε οι ευθύνες δεν περιορίζονται μόνο στον οδηγό.

Οι ποινές για ψευδείς ιατρικές βεβαιώσεις

Η νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένες κυρώσεις για τις περιπτώσεις ψευδών ιατρικών πιστοποιήσεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 221 του Ποινικού Κώδικα, γιατρός που εκδίδει εν γνώσει του ψευδή βεβαίωση, η οποία προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ενώπιον δημόσιας αρχής ή μπορεί να προκαλέσει ζημία σε τρίτους, αντιμετωπίζει ποινή φυλάκισης έως δύο έτη ή χρηματική ποινή.

Παράλληλα, όποιος χρησιμοποιεί τέτοια ψευδή πιστοποιητικά για να παραπλανήσει δημόσια αρχή ή ασφαλιστικό φορέα κινδυνεύει με φυλάκιση έως ενός έτους ή χρηματική ποινή.

Δεν χάνουν όλοι το δίπλωμά τους

Η νέα φιλοσοφία του συστήματος δεν βασίζεται αποκλειστικά στην αφαίρεση της άδειας οδήγησης, αλλά στην επιβολή περιορισμών όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι ηλικιωμένοι οδηγοί εξακολουθούν να λαμβάνουν άδεια οδήγησης, αλλά με συγκεκριμένες προϋποθέσεις χρήσης.

Οι περιορισμοί αυτοί προσαρμόζονται στις δυνατότητες κάθε οδηγού και αποσκοπούν στη μείωση των κινδύνων χωρίς να αποκλείεται πλήρως η μετακίνησή του.

Οι συνηθέστεροι περιορισμοί που μπορεί να επιβληθούν

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η άδεια οδήγησης μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, περιορισμός που καταγράφεται με τον κωδικό «05.01».

Το μέτρο εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις προβλημάτων όρασης που δυσκολεύουν την ασφαλή οδήγηση κατά τις νυχτερινές ώρες.

Παράλληλα, μπορεί να επιβληθούν:

• οδήγηση μόνο εντός συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής ή σε συγκεκριμένη απόσταση από τον τόπο κατοικίας (κωδικός 05.02),
• απαγόρευση μεταφοράς συνεπιβατών (κωδικός 05.03),
• ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας κατά την οδήγηση.

Η εφαρμογή τέτοιων περιορισμών θεωρείται από πολλούς ειδικούς ως μια πιο ισορροπημένη λύση σε σχέση με την πλήρη αφαίρεση της άδειας.

Το παράδειγμα της Ισπανίας

Η τάση αυτή παρατηρείται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Στην Ισπανία, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι ηλικιωμένοι οδηγοί διατηρούν το δίπλωμά τους, αλλά με συγκεκριμένους περιορισμούς.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, περίπου το 15% των ηλικιωμένων οδηγών που υποβάλλονται σε υποχρεωτική ανανέωση της άδειας οδήγησης φέρει πλέον κάποιου είδους περιορισμό.

Οι περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με προβλήματα όρασης, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 70 ετών, ενώ δεν είναι λίγοι όσοι υποχρεώνονται να κινούνται με χαμηλότερες μέγιστες ταχύτητες για λόγους ασφαλείας.

Προς ένα πιο αυστηρό αλλά και πιο εξατομικευμένο σύστημα

Οι αλλαγές που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι η Πολιτεία επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από την ηλικία στην πραγματική κατάσταση υγείας του οδηγού.

Η λογική δεν είναι να αποκλείονται αυτόματα οι ηλικιωμένοι από την οδήγηση, αλλά να αξιολογούνται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι δυνατότητές τους και να επιβάλλονται οι κατάλληλοι περιορισμοί όπου χρειάζεται.

Το νέο ψηφιακό σύστημα ελέγχου, η αυξημένη λογοδοσία των γιατρών και η δυνατότητα επιβολής εξατομικευμένων όρων συνθέτουν ένα νέο πλαίσιο, το οποίο φιλοδοξεί να ενισχύσει την ασφάλεια στους δρόμους χωρίς να στερεί άσκοπα την αυτονομία των πολιτών μεγαλύτερης ηλικίας.

Περισσότερα:

Έκλεισε η Αθηνών – Λαμίας λόγω της φωτιάς στο Ακραίφνιο Βοιωτίας

Φωτιά τώρα στο Μέγα Δέρειο Έβρου

Κάθειρξη 10 ετών και 5 μηνών στον οδηγό για το θανατηφόρο τροχαίο στα Μάλια

Φωτιά στα Σπάτα: Μήνυμα από το 112 και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις