Αδικαιολόγητη απουσία του εργαζόμενου: Τι πρέπει να κάνει ο εργοδότης

Ένας εργαζόμενος σταματά ξαφνικά να εμφανίζεται στη δουλειά. Δεν απαντά στα τηλέφωνα, δεν στέλνει μήνυμα, δεν έχει ζητήσει άδεια, δεν υπάρχει γνωστή αναρρωτική βεβαίωση και η επιχείρηση μένει με μια θέση κενή.

Στην πράξη, αυτό συμβαίνει συχνότερα απ’ όσο νομίζουν πολλοί εργοδότες. Και η πρώτη αντίδραση είναι σχεδόν αυθόρμητη: «Αφού δεν έρχεται, παραιτήθηκε». Εδώ ακριβώς αρχίζει ο κίνδυνος.

Η αδικαιολόγητη απουσία δεν πρέπει να μετατρέπεται βιαστικά σε δήλωση οικειοθελούς αποχώρησης. Αν η επιχείρηση κινηθεί χωρίς σωστή διαδικασία, ο εργαζόμενος μπορεί αργότερα να ισχυριστεί ότι δεν αποχώρησε μόνος του, αλλά απολύθηκε προφορικά, πιέστηκε να φύγει ή δεν ενημερώθηκε νόμιμα. Τότε το θέμα παύει να είναι μια απλή καταχώριση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και μπορεί να εξελιχθεί σε εργατική διαφορά.

Ο ν. 5239/2025 έφερε μια πιο σύντομη και πιο ψηφιακή διαδικασία για αυτές τις περιπτώσεις. Δεν έδωσε, όμως, στον εργοδότη δικαίωμα να λειτουργεί με υποθέσεις. Αντίθετα, του έδωσε ένα συγκεκριμένο μονοπάτι που πρέπει να ακολουθήσει με ακρίβεια.

Το κρίσιμο δεν είναι μόνο ότι ο εργαζόμενος απουσίασε. Είναι αν η επιχείρηση μπορεί να αποδείξει ότι έκανε όλα τα προβλεπόμενα βήματα πριν δηλώσει την αποχώρηση.

Ο κανόνας 3+2+2 που πρέπει να θυμάται κάθε εργοδότης

Η νέα διαδικασία μπορεί να αποτυπωθεί πρακτικά με έναν απλό κανόνα: 3+2+2. Δεν είναι σύνθημα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να οργανωθεί ο χειρισμός.

Πρώτα, πρέπει να υπάρχει αδικαιολόγητη αποχή του εργαζομένου για διάστημα μεγαλύτερο των τριών συναπτών εργάσιμων ημερών.

Στη συνέχεια, ο εργοδότης πρέπει να τον οχλήσει, να δηλώσει υπεύθυνα την όχληση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και να μπορεί να την αποδείξει με κάθε πρόσφορο γραπτό τρόπο.

Από την όχληση ξεκινά επιπλέον διάστημα δύο συναπτών εργάσιμων ημερών. Αν ο εργαζόμενος δεν ανταποκριθεί, δεν επιστρέψει στην εργασία και δεν δικαιολογήσει νόμιμα την απουσία του, τότε η συνεχιζόμενη αποχή μπορεί να θεωρηθεί ως καταγγελία της σύμβασης από τον ίδιο.

Μετά τη λήξη αυτού του διημέρου, ο εργοδότης πρέπει να υποβάλει την αναγγελία της οικειοθελούς αποχώρησης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ εντός δύο εργάσιμων ημερών. Σε αυτή την ειδική περίπτωση, δεν απαιτείται η υπογραφή του εργαζομένου.

Αν όμως ο εργοδότης δεν τηρήσει εμπρόθεσμα τη διαδικασία, η σύμβαση θεωρείται ότι λύθηκε με άτακτη καταγγελία από την πλευρά του εργοδότη. Δηλαδή, το λάθος στη διαδικασία μπορεί να γυρίσει όλη την υπόθεση εναντίον της επιχείρησης.

Πριν από όλα: Είναι όντως αδικαιολόγητη η απουσία;

Πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία, ο εργοδότης πρέπει να απαντήσει σε ένα απλό αλλά καθοριστικό ερώτημα: η απουσία είναι πράγματι αδικαιολόγητη;

Η επιχείρηση δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο στο ότι ο εργαζόμενος δεν εμφανίστηκε. Πρέπει να ελέγξει αν υπάρχει ή μπορεί να υπάρχει νόμιμος λόγος αποχής.

Χρειάζεται να εξεταστεί αν:

• έχει υποβληθεί ή αναμένεται αναρρωτική άδεια,
• υπάρχει ιατρική βεβαίωση που δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί,
• είχε δοθεί άδεια προφορικά από προϊστάμενο και δεν καταχωρίστηκε σωστά,
• υπάρχει εργατικό ατύχημα,
• υπάρχει σοβαρό προσωπικό περιστατικό που απαιτεί προσεκτικό χειρισμό,
• ο εργαζόμενος έχει επικαλεστεί επίσχεση εργασίας,
• υπάρχει προηγούμενη σύγκρουση ή εργατική διαφορά με την επιχείρηση.

Αυτό είναι το πρώτο φίλτρο. Αν η απουσία δεν είναι καθαρά αδικαιολόγητη, η επιχείρηση δεν πρέπει να κινηθεί μηχανικά.

Η επίσχεση εργασίας αλλάζει όλο το πλαίσιο

Η νέα διαδικασία δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση επίσχεσης εργασίας. Αυτό πρέπει να γραφτεί και να γίνει κατανοητό χωρίς αστερίσκους. Αν ο εργαζόμενος απέχει επειδή επικαλείται επίσχεση, για παράδειγμα λόγω μη καταβολής δεδουλευμένων, η απουσία του δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί σαν σιωπηρή παραίτηση.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η επιχείρηση πρέπει να ελέγξει ξεχωριστά τα πραγματικά και νομικά δεδομένα. Αν προχωρήσει σε αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης χωρίς προσοχή, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με ισχυρισμό ότι προσπάθησε να μετατρέψει μια εργατική διεκδίκηση σε παραίτηση.

Το ίδιο προσεκτικός πρέπει να είναι ο χειρισμός όταν υπάρχουν ενδείξεις για εγκυμοσύνη, ειδικό καθεστώς προστασίας, συνδικαλιστική ιδιότητα, εργατικό ατύχημα, βλαπτική μεταβολή ή προηγούμενη έντονη σύγκρουση με τη διοίκηση.

Δεν είναι όλες οι απουσίες ίδιες. Και δεν λύνονται όλες με την ίδια φόρμα.

Αδικαιολόγητη απουσία του εργαζόμενου: Η όχληση δεν είναι τυπικό μήνυμα 

Η νέα διαδικασία στηρίζεται σε ένα σημείο: την όχληση του εργαζομένου. Ο εργοδότης πρέπει να καλέσει τον εργαζόμενο να δικαιολογήσει την απουσία του ή να επιστρέψει στην εργασία του, εφόσον δεν υπάρχει νόμιμος λόγος αποχής.

Η όχληση πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί με γραπτό τρόπο. Δεν αρκεί να πει η επιχείρηση ότι «τον πήραμε τηλέφωνο». Η τηλεφωνική προσπάθεια μπορεί να βοηθά ως πρακτική κίνηση, αλλά από μόνη της δεν αρκεί για ασφαλή φάκελο.

Ανάλογα με την περίπτωση, η όχληση μπορεί να γίνει με email, συστημένη επιστολή, εξώδικη δήλωση όπου κρίνεται αναγκαίο ή άλλο γραπτό μέσο που αφήνει καθαρό αποδεικτικό ίχνος.

Το περιεχόμενο πρέπει να είναι ψύχραιμο και σαφές. Να αναφέρει ότι ο εργαζόμενος απουσιάζει, να τον καλεί να δικαιολογήσει την απουσία του ή να αναλάβει εργασία, και να αποφεύγει οποιαδήποτε φράση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως απόλυση.

Η όχληση δηλώνεται υπεύθυνα στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Το σύστημα ενημερώνει αυτόματα τον εργαζόμενο για τη δήλωση του εργοδότη και μέσω της εφαρμογής MyErgani.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ αναλαμβάνει την ευθύνη της επιχείρησης. Το σύστημα καταγράφει και ενημερώνει. Δεν αντικαθιστά την ανάγκη να υπάρχει πραγματική γραπτή επικοινωνία του εργοδότη με τον εργαζόμενο.

Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI

Το πιο συχνό λάθος: Η επιχείρηση στέλνει λάθος μήνυμα

Πολλές υποθέσεις χαλάνε επειδή στάλθηκε λάθος μήνυμα. Αν προϊστάμενος ή εκπρόσωπος της επιχείρησης γράψει στον εργαζόμενο «μην ξαναέρθεις», «τελειώσαμε», «δεν σε θέλουμε άλλο» ή «απολύεσαι», τότε ο εργαζόμενος μπορεί να υποστηρίξει ότι δεν αποχώρησε οικειοθελώς, αλλά απολύθηκε άτυπα.

Η επικοινωνία πρέπει να είναι ενιαία. Από την πρώτη ημέρα της απουσίας πρέπει να ενημερώνονται το λογιστήριο, η μισθοδοσία και όποιος έχει ευθύνη προσωπικού. Δεν πρέπει κάθε προϊστάμενος να στέλνει δικά του μηνύματα. Η σωστή γλώσσα προστατεύει την επιχείρηση. Η θυμική γλώσσα δημιουργεί αποδείξεις εναντίον της.

Πότε γίνεται η αναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ

Αφού γίνει η όχληση και δηλωθεί στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η επιχείρηση περιμένει δύο συναπτές εργάσιμες ημέρες.

Αν μέσα σε αυτό το διάστημα ο εργαζόμενος ανταποκριθεί, επιστρέψει ή προσκομίσει νόμιμο δικαιολογητικό, η διαδικασία πρέπει να επανεκτιμηθεί.

Αν δεν υπάρξει καμία ανταπόκριση και η αποχή συνεχιστεί, τότε ο εργοδότης προχωρά στην αναγγελία της οικειοθελούς αποχώρησης μέσα σε δύο εργάσιμες ημέρες από τη λήξη του διημέρου.

Η αναγγελία αυτή γίνεται χωρίς να απαιτείται υπογραφή του εργαζομένου, επειδή η διαδικασία στηρίζεται στην προηγούμενη όχληση, στη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και στην άπρακτη παρέλευση της προβλεπόμενης προθεσμίας.

Το σημείο αυτό θέλει ακρίβεια. Αν η αναγγελία γίνει εκπρόθεσμα ή χωρίς τα προηγούμενα βήματα, η επιχείρηση χάνει το πλεονέκτημα της νέας διαδικασίας.

Μισθοδοσία, ασφάλιση και οφειλές δεν εξαφανίζονται

Η οικειοθελής αποχώρηση δεν σημαίνει ότι ο εργοδότης δεν οφείλει τίποτα. Η επιχείρηση πρέπει να εκκαθαρίσει σωστά ό,τι έχει γεννηθεί μέχρι την τελευταία ημέρα πραγματικής εργασίας:

• δεδουλευμένες αποδοχές,
• αναλογία δώρου,
• αποδοχές αδείας,
• επίδομα αδείας,
• τυχόν άλλες νόμιμες απαιτήσεις.

Παράλληλα, η ημερομηνία αποχώρησης πρέπει να συμφωνεί με τη μισθοδοσία, την ασφαλιστική απεικόνιση και τα στοιχεία που καταχωρίζονται στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Η λύση της σχέσης εργασίας κλείνει τη συνεργασία. Δεν σβήνει τις υποχρεώσεις που έχουν ήδη δημιουργηθεί.

Εξοπλισμός και εταιρικά αντικείμενα

Σε αρκετές περιπτώσεις ο εργαζόμενος που σταματά να εμφανίζεται έχει στην κατοχή του περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης.

Μπορεί να πρόκειται για φορητό υπολογιστή, κινητό τηλέφωνο, εταιρικό όχημα, κάρτα πρόσβασης, κλειδιά, εργαλεία, έγγραφα ή ψηφιακά αρχεία.

Η γραπτή όχληση είναι χρήσιμο να περιλαμβάνει και σαφή αναφορά στην υποχρέωση επιστροφής τυχόν εταιρικού εξοπλισμού.

Αυτό δεν είναι το ίδιο ζήτημα με τη λύση της σύμβασης, αλλά είναι πρακτικά κρίσιμο. Μια αιφνίδια αποχώρηση μπορεί να αφήσει πίσω της όχι μόνο κενή θέση, αλλά και λειτουργικές εκκρεμότητες που πρέπει να κλείσουν.

Το πρωτόκολλο του εργοδότη πριν την αναγγελία

Πριν δηλωθεί οικειοθελής αποχώρηση λόγω αδικαιολόγητης απουσίας, η επιχείρηση πρέπει να έχει απαντήσει σε δεκαπέντε ερωτήσεις:

1. Πόσες εργάσιμες ημέρες απουσιάζει ο εργαζόμενος;
2. Είναι οι ημέρες αυτές συναπτές;
3. Έχει περάσει διάστημα μεγαλύτερο των τριών συναπτών εργάσιμων ημερών;
4. Υπάρχει άδεια, ασθένεια, εργατικό ατύχημα ή άλλο δικαιολογητικό;
5. Υπάρχει πιθανότητα επίσχεσης εργασίας;
6. Υπάρχει ειδικό προστατευτικό καθεστώς που απαιτεί αυξημένη προσοχή;
7. Έχει αποσταλεί γραπτή όχληση από την επιχείρηση;
8. Αποδεικνύεται η όχληση με πρόσφορο γραπτό τρόπο;
9. Έχει δηλωθεί υπεύθυνα η όχληση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ;
10. Έχουν περάσει οι δύο επιπλέον συναπτές εργάσιμες ημέρες;
11. Υπήρξε απάντηση, επιστροφή ή δικαιολογητικό από τον εργαζόμενο;
12. Η αναγγελία γίνεται μέσα στη νόμιμη προθεσμία των δύο εργάσιμων ημερών;
13. Έχουν αποφευχθεί μηνύματα που μπορεί να εκληφθούν ως απόλυση;
14. Έχουν υπολογιστεί δεδουλευμένα, άδειες, δώρα και λοιπές οφειλές;
15. Έχει δημιουργηθεί πλήρης φάκελος με απουσίες, όχληση, αποδεικτικά, δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και τελική αναγγελία;

Αν έστω ένα από αυτά τα σημεία δεν είναι καθαρό, η επιχείρηση δεν πρέπει να προχωρήσει μηχανικά.

Οι επιχειρήσεις προστατεύονται μόνο από τον φάκελο

Η νέα διαδικασία δίνει στον εργοδότη ένα πιο γρήγορο εργαλείο για να αντιμετωπίσει την αδικαιολόγητη αποχή εργαζομένου. Δεν του δίνει δικαίωμα να υποθέτει χωρίς απόδειξη.

Η διαφορά είναι λεπτή αλλά κρίσιμη. Άλλο «ο εργαζόμενος δεν εμφανίζεται». Άλλο «ο εργαζόμενος δεν εμφανίζεται, οχλήθηκε γραπτώς, η όχληση δηλώθηκε στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, πέρασαν οι νόμιμες προθεσμίες και δεν ανταποκρίθηκε».

Το πρώτο είναι μια εκτίμηση. Το δεύτερο είναι φάκελος.

Και στις εργατικές σχέσεις, ειδικά όταν υπάρχει κίνδυνος μελλοντικής αμφισβήτησης, η επιχείρηση δεν προστατεύεται από την εντύπωση. Προστατεύεται από τον φάκελο.

Το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ κάνει τη διαδικασία πιο άμεση. Δεν την κάνει πρόχειρη. Πριν δηλωθεί ότι ένας εργαζόμενος έφυγε μόνος του, πρέπει να υπάρχει κάτι πιο ισχυρό από τη σιωπή του. Πρέπει να υπάρχει απόδειξη.

– Αν θέλετε να δείτε όλη την αρθρογραφία του Τάσου Δουκέρη, πατήστε ΕΔΩ

Πηγή φωτογραφίας: ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI

Περισσότερα:

Ακατάσχετο, δάνεια και εξωδικαστικός: Οι αλλαγές που έρχονται

Νέα πλατφόρμα για προσλήψεις: Πώς θα βρίσκεις δουλειά μέσα σε λίγα λεπτά

Μετέφερε χρήματα και του τα βάφτισαν δωρεά! Καμπανάκι από την Εφορία για κοινές καταθέσεις

ΕΦΚΑ: Αναρτήθηκαν τα ειδοποιητήρια Μαΐου 2026 για μη μισθωτούς