Δυσκολεύεστε να ξανακοιμηθείτε; Τι προτείνουν οι ειδικοί
Η διακοπή του ύπνου μέσα στη νύχτα είναι ένα φαινόμενο που απασχολεί πολλούς ενήλικες, ωστόσο δεν θεωρείται από μόνο του πρόβλημα. Αυτό που προκαλεί ανησυχία είναι όταν η αφύπνιση συνοδεύεται από αδυναμία επιστροφής στον ύπνο, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αϋπνίας. Μια ειδικός στον τομέα της ψυχολογίας του ύπνου εξηγεί τι πραγματικά συμβαίνει και ποια είναι η πρακτική που μπορεί να βοηθήσει.
Τι συμβαίνει όταν ξυπνάμε τη νύχτα
Η Τάλαρ Μουχταριάν, ψυχολόγος και ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ, επισημαίνει ότι τα νυχτερινά ξυπνήματα είναι φυσιολογικά για τους περισσότερους ανθρώπους. Το ζήτημα προκύπτει όταν το άτομο δεν καταφέρνει να ξανακοιμηθεί.
Όπως εξηγεί, ο ύπνος δεν είναι μια συνεχής κατάσταση, αλλά εξελίσσεται σε κύκλους διάρκειας περίπου 90 έως 110 λεπτών. Κάθε κύκλος περιλαμβάνει διαφορετικά στάδια, από τον ελαφρύ και τον βαθύ ύπνο έως τη φάση REM, όπου εμφανίζονται τα περισσότερα όνειρα. Προς το τέλος κάθε κύκλου, ο ύπνος γίνεται πιο ελαφρύς, αυξάνοντας την πιθανότητα αφύπνισης.
Το άγχος εντείνει το πρόβλημα
Η καθηγήτρια τονίζει ότι οι νυχτερινές αφυπνίσεις μπορούν να επιδεινωθούν όταν το μυαλό είναι ήδη επιβαρυμένο με σκέψεις και ανησυχίες.
«Υπάρχουν σαφώς ορισμένες συνήθειες που οι άνθρωποι εφαρμόζουν για να ξανακοιμηθούν, αλλά που στην πραγματικότητα μπορεί να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα και να τους κρατούν ξύπνιους».
Τη νύχτα, η απουσία περισπασμών κάνει τις σκέψεις πιο έντονες, με αποτέλεσμα η ανησυχία να γίνεται πιο δύσκολα διαχειρίσιμη. Αυτός ο μηχανισμός συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση ή την επιδείνωση της αϋπνίας.
Ο ρόλος της καφεΐνης και του αλκοόλ
Οι καθημερινές συνήθειες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα του ύπνου.
Το αλκοόλ μπορεί να διευκολύνει την έναρξη του ύπνου, αλλά διαταράσσει τη διάρκειά του, προκαλώντας συχνότερα ξυπνήματα, κυρίως στο δεύτερο μισό της νύχτας. Αντίστοιχα, η καφεΐνη μπορεί να παραμείνει στον οργανισμό για ώρες, ακόμη και όταν καταναλώνεται το απόγευμα, επηρεάζοντας τον ύπνο.
Παράγοντες όπως τα ακανόνιστα ωράρια, η χρήση οθονών πριν τον ύπνο και η ακατάλληλη θερμοκρασία στον χώρο συμβάλλουν επίσης στην απορρύθμιση του ύπνου.
Πώς δημιουργείται ο φαύλος κύκλος της αϋπνίας
Όταν τα ξυπνήματα επαναλαμβάνονται, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος. Το άγχος για τον ύπνο ενισχύει την εγρήγορση, με αποτέλεσμα το άτομο να δυσκολεύεται ακόμη περισσότερο να χαλαρώσει.
Συμπεριφορές όπως το συνεχές κοίταγμα του ρολογιού ή η προσπάθεια να αποκοιμηθεί κανείς με το ζόρι εντείνουν την πίεση και απομακρύνουν τον ύπνο.
Η πρακτική που προτείνει η ειδικός
Η Τάλαρ Μουχταριάν προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση για όσους μένουν ξύπνιοι για ώρα:
Αντί να παραμένουν στο κρεβάτι προσπαθώντας να κοιμηθούν, καλό είναι να σηκωθούν και να ασχοληθούν με μια ήρεμη δραστηριότητα μέχρι να νιώσουν ξανά νύστα.
Η πρακτική αυτή βοηθά να «σπάσει» η σύνδεση του κρεβατιού με την εγρήγορση και το άγχος, ενισχύοντας σταδιακά την επιστροφή σε έναν φυσιολογικό ρυθμό ύπνου.
Παράλληλα, η διατήρηση σταθερής ώρας αφύπνισης, η χαλάρωση πριν τον ύπνο και η αποφυγή διεγερτικών ουσιών αποτελούν βασικά στοιχεία για τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
- 56 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
