Εφάπαξ: Μειώσεις έως 23% – Ποιοι επηρεάζονται από τον «κόφτη» του 2014

Χαμηλότερο εφάπαξ μπορεί να λάβουν εργαζόμενοι του Δημοσίου και ασφαλισμένοι κλάδων πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα, καθώς ο υπολογισμός για τον χρόνο ασφάλισης μετά την 1η Ιανουαρίου 2014 βασίζεται στις εισφορές που έχουν καταβάλει.

Στο συγκεκριμένο τμήμα της παροχής δεν προστίθεται προκαθορισμένη ή εγγυημένη απόδοση. Επομένως, όσο περνούν τα χρόνια, ο πληθωρισμός περιορίζει την πραγματική αξία των χρημάτων που αντιστοιχούν στις εισφορές.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται η ΕΝΥΠΕΚΚ, η διαφορά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να πλησιάσει το 23%. Ωστόσο, το ποσοστό δεν αποτελεί οριζόντια περικοπή για όλους τους δικαιούχους.

Το τελικό εφάπαξ εξαρτάται από:

• τον συνολικό χρόνο ασφάλισης
• τα χρόνια πριν και μετά το 2014
• το ύψος των αποδοχών
• τις καταβληθείσες εισφορές
• την ημερομηνία αποχώρησης

Εφάπαξ: Γιατί η 1η Ιανουαρίου 2014 αποτελεί ορόσημο

Η 1η Ιανουαρίου 2014 χωρίζει τον υπολογισμό του εφάπαξ σε δύο διαφορετικές περιόδους.

Για όσους είχαν ασφαλιστεί νωρίτερα και συνέχισαν να εργάζονται μετά την κρίσιμη ημερομηνία, η παροχή διαμορφώνεται από δύο υπολογιστικά τμήματα:

• το ποσό που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2013
• το ποσό που προκύπτει από τις εισφορές οι οποίες καταβλήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά

Στο νεότερο τμήμα, ο ασφαλιστικός φορέας λαμβάνει υπόψη τις καταβληθείσες εισφορές χωρίς να προσθέτει εγγυημένο τόκο ή προκαθορισμένη απόδοση.

Αντίστοιχα, για όσους ξεκίνησαν την ασφάλισή τους μετά την 1η Ιανουαρίου 2014, ο νεότερος μηχανισμός καλύπτει ολόκληρο τον ασφαλιστικό τους χρόνο. Κατά συνέπεια, θα καθορίσει το σύνολο του εφάπαξ που θα λάβουν όταν αποχωρήσουν από την εργασία.

Πώς ο πληθωρισμός επηρεάζει το εφάπαξ

Οι εισφορές μπορεί να συσσωρεύονται, δεν διατηρούν όμως απαραίτητα την ίδια αγοραστική δύναμη.

Ένα ευρώ που καταβλήθηκε ως εισφορά πριν από αρκετά χρόνια δεν αγοράζει σήμερα τα ίδια προϊόντα και τις ίδιες υπηρεσίες. Έτσι, ακόμη και όταν το ονομαστικό ποσό παραμένει σταθερό, η πραγματική του αξία περιορίζεται.

Αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο ο συγκεκριμένος τρόπος υπολογισμού μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη παροχή σε σχέση με το παλαιότερο σύστημα.

Όσο περισσότερα χρόνια ασφάλισης συγκεντρώνει κάποιος μετά το 2014, τόσο μεγαλύτερο μέρος του εφάπαξ επηρεάζει ο νεότερος μηχανισμός.

Ποιοι ασφαλισμένοι επηρεάζονται περισσότερο

Μεγαλύτερη επίδραση μπορεί να δεχθούν:

• εργαζόμενοι που ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά το 2014
• δημόσιοι υπάλληλοι με μεγάλο μέρος της υπηρεσίας τους μετά την κρίσιμη ημερομηνία
• ασφαλισμένοι κλάδων πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα
• εργαζόμενοι με χαμηλότερες αποδοχές και εισφορές
• ασφαλισμένοι με μεγάλα κενά ή διακοπές στην εργασιακή τους πορεία

Αντίθετα, όσοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του ασφαλιστικού τους χρόνου έως το τέλος του 2013 επηρεάζονται λιγότερο, καθώς ο νεότερος τρόπος υπολογισμού εφαρμόζεται μόνο στο μεταγενέστερο τμήμα της παροχής.

Μπορούν τα περισσότερα χρόνια εργασίας να αυξήσουν την παροχή;

Κάθε επιπλέον χρόνος εργασίας προσθέτει νέες ασφαλιστικές εισφορές και μπορεί να αυξήσει το ονομαστικό ποσό του εφάπαξ.

Ωστόσο, η παράταση του εργασιακού βίου δεν εγγυάται ότι ο ασφαλισμένος θα καλύψει πλήρως τη διαφορά που προκαλεί ο νεότερος τρόπος υπολογισμού. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τις αποδοχές, τις εισφορές και τη διάρκεια της πρόσθετης ασφάλισης.

Γι’ αυτό ο εργαζόμενος δεν πρέπει να αποφασίζει την αναβολή της συνταξιοδότησής του εξετάζοντας μόνο το εφάπαξ. Χρειάζεται να συνυπολογίζει την κύρια σύνταξη, την επικουρική, τη φορολογία και τις προσωπικές του ανάγκες.

Τι πρέπει να ελέγξετε πριν από τη συνταξιοδότηση

Περιμένετε την έκδοση του εφάπαξ ή σχεδιάζετε να καταθέσετε αίτηση συνταξιοδότησης; Πέντε έλεγχοι μπορούν να σας προφυλάξουν από λάθη και καθυστερήσεις:

1. Συνολικός χρόνος ασφάλισης: Βεβαιωθείτε ότι έχουν καταγραφεί όλα τα έτη και οι μήνες εργασίας.
2. Διαχωρισμός πριν και μετά το 2014: Ελέγξτε αν ο ασφαλιστικός χρόνος έχει κατανεμηθεί σωστά στις δύο περιόδους.
3. Καταβληθείσες εισφορές: Αναζητήστε κενά, λάθη ή περιόδους για τις οποίες δεν εμφανίζονται κρατήσεις.
4. Ασφαλιστέες αποδοχές: Ελλιπή ή λανθασμένα στοιχεία αποδοχών μπορούν να επηρεάσουν το τελικό ποσό.
5. Πράξη απονομής: Μόλις παραλάβετε την απόφαση, ζητήστε ή ελέγξτε την αναλυτική παρουσίαση του υπολογισμού.

Εάν εντοπίσετε αναντιστοιχία, μπορείτε να ζητήσετε διόρθωση των ασφαλιστικών στοιχείων και να εξετάσετε, με τη βοήθεια ειδικού, αν υπάρχει δυνατότητα ένστασης.

Τρεις ερωτήσεις και απαντήσεις για το εφάπαξ

Χάνουν όλοι οι ασφαλισμένοι 23%;

Όχι. Το 23% αποτελεί εκτίμηση για περιπτώσεις με μεγαλύτερη επιβάρυνση και όχι ενιαία περικοπή. Κάθε παροχή διαμορφώνεται με διαφορετικά ασφαλιστικά και μισθολογικά δεδομένα.

Παίρνουν τόκο οι εισφορές μετά το 2014;

Στο τμήμα του εφάπαξ που αντιστοιχεί στον χρόνο μετά την 1η Ιανουαρίου 2014 δεν προστίθεται προκαθορισμένη ή εγγυημένη απόδοση κατά τον υπολογισμό της παροχής.

Επηρεάζονται μόνο οι δημόσιοι υπάλληλοι;

Όχι. Ο μηχανισμός αφορά τόσο δημόσιους υπαλλήλους όσο και ασφαλισμένους κλάδων πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα που δικαιούνται εφάπαξ.

ΕΝΥΠΕΚΚ: Απώλειες 90 δισ. ευρώ σε μία δεκαετία

Η ΕΝΥΠΕΚΚ εκτιμά ότι οι συνολικές πραγματικές απώλειες εισοδήματος των συνταξιούχων κατά την περίοδο 2015-2025 προσεγγίζουν τα 90 δισ. ευρώ.

Το ποσό αποτελεί εκτίμηση της Ένωσης και όχι επίσημο κρατικό απολογισμό. Αποτυπώνει, ωστόσο, το εύρος των επιβαρύνσεων που αποδίδει στις διαδοχικές αλλαγές στις κύριες συντάξεις, στις επικουρικές, στα εφάπαξ, στο ΕΚΑΣ και στην ΕΑΣ.

Γιατί το εφάπαξ αφορά όλο και περισσότερους εργαζομένους

Κάθε χρόνο αυξάνεται το τμήμα του εργασιακού βίου που τοποθετείται μετά το 2014. Επομένως, ο νεότερος μηχανισμός καλύπτει σταδιακά μεγαλύτερο μέρος του εφάπαξ.

Για τους ασφαλισμένους που μπήκαν στην αγορά εργασίας μετά την κρίσιμη ημερομηνία, μάλιστα, ο συγκεκριμένος υπολογισμός θα καθορίσει ολόκληρη την παροχή.

Οι εργαζόμενοι χρειάζεται, συνεπώς, να παρακολουθούν τις εισφορές τους, να διορθώνουν εγκαίρως πιθανές ελλείψεις και να ελέγχουν αναλυτικά την πράξη απονομής όταν αυτή εκδοθεί.

Περισσότερα:

Συντάξεις Σεπτεμβρίου 2026: Οι δύο ημερομηνίες πληρωμών

Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα πάρουν έως και διπλά χρήματα

Πώς να διεκδικήσετε αυξήσεις έως 240 ευρώ και αναδρομικά στη σύνταξή σας – Ο πλήρης οδηγός

Πλασματικά έτη: Οι 10 προϋποθέσεις που μπορούν να συμπληρωθούν