Υπουργείο Πολιτισμού: Εθνική Στρατηγική προστασίας μνημείων από την κλιματική αλλαγή

Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη θωράκιση των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων απέναντι στην κλιματική αλλαγή παρουσίασε το Υπουργείο Πολιτισμού, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του Μουσείου Ακρόπολης. Η νέα Εθνική Στρατηγική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα σύγχρονο πλαίσιο πρόληψης, διαχείρισης κινδύνων και προσαρμογής των μνημείων στις νέες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, χαρακτήρισε τη στρατηγική ως την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια στην Ελλάδα που ενσωματώνει την κλιματική διάσταση στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ υπογράμμισε ότι αποτελεί μία από τις λίγες αντίστοιχες πρωτοβουλίες διεθνώς που ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Χρηματοδότηση 22 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης

Η Εθνική Στρατηγική εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Προστασία Εμβληματικών Τόπων και Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Κλιματική Αλλαγή», το οποίο χρηματοδοτείται με 22 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το σχέδιο σχεδιάστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, ενώ υλοποιήθηκε σε συντονισμό με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Στόχος της συνεργασίας είναι η ανάπτυξη μιας ολιστικής στρατηγικής προστασίας των μνημείων, που θα λαμβάνει υπόψη τις σύγχρονες επιστημονικές γνώσεις, τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις διεθνείς πρακτικές διαχείρισης κινδύνων.

Σχεδιασμός έως το 2050

Όπως τόνισε η κ. Μενδώνη, η στρατηγική ακολουθεί έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2050, ενώ παράλληλα προβλέπει ενδιάμεσους στόχους ανά πενταετία.

Το σχέδιο οργανώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες δράσης:

• Διάγνωση των κλιματικών κινδύνων

• Εποπτεία και παρακολούθηση των επιπτώσεων

• Πρόληψη μέσω σχεδιασμού και υποδομών

• Θεραπεία, δηλαδή στοχευμένες παρεμβάσεις προστασίας

Οι άξονες αυτοί λειτουργούν συνδυαστικά και δημιουργούν έναν ολοκληρωμένο κύκλο διαχείρισης κινδύνου, που ξεκινά από την επιστημονική ανάλυση των απειλών και καταλήγει σε πρακτικές παρεμβάσεις στους αρχαιολογικούς χώρους.

Σχέδια προσαρμογής για αρχαιολογικούς χώρους

Η Εθνική Στρατηγική προβλέπει, μεταξύ άλλων:

• Σχέδια προσαρμογής για δεκάδες αρχαιολογικούς χώρους έως το 2030

• ανάπτυξη ψηφιακής πλατφόρμας αξιολόγησης κλιματικών κινδύνων

• έργα πυροπροστασίας, αντιπλημμυρικής προστασίας και αντιμετώπισης κατολισθήσεων

• πρόγραμμα εκπαίδευσης του προσωπικού του Υπουργείου Πολιτισμού

Παράλληλα, ήδη έχουν υλοποιηθεί σημαντικές παρεμβάσεις, όπως αντιπλημμυρικά έργα στο Δίον και τα Μάλια, συστήματα πυρασφάλειας στους Φιλίππους και τον Μυστρά, καθώς και έργα προστασίας από κατολισθήσεις στους Δελφούς.

Προστασία μνημείων και πρόληψη κινδύνων

Από την πλευρά του, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, υπογράμμισε ότι η προστασία των μνημείων δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται μόνο στην αποκατάσταση ζημιών.

Όπως σημείωσε, η νέα προσέγγιση δίνει έμφαση στην πρόληψη, την ετοιμότητα και τον συστηματικό σχεδιασμό, ενώ παράλληλα προωθείται ειδικός Κανονισμός Πυροπροστασίας για αρχαιολογικούς χώρους, ο οποίος καλύπτει ένα σημαντικό θεσμικό κενό.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων:

• αξιολόγηση κινδύνων πυρκαγιάς

• διαχείριση της βλάστησης

• βελτίωση της πρόσβασης για τα μέσα πυρόσβεσης

• δημιουργία ασφαλών διαδρομών διαφυγής για επισκέπτες και εργαζομένους

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.