Ο τελευταίος Βασιλιάς των Ελλήνων ανεβαίνει στο θρόνο

Ο Κωνσταντίνος Β΄, ο οποίος διετέλεσε βασιλιάς της Ελλάδας από τον Μάρτιο του 1964 έως τον Ιούνιο του 1973, γεννήθηκε στις 2 Ιουνίου 1940 στο Παλαιό Ψυχικό. Ήταν ο μοναχογιός του βασιλιά Παύλου Α΄ και της βασίλισσας Φρειδερίκης, ενώ είχε δύο αδελφές, τη Σοφία και την Ειρήνη. Βαπτίστηκε στα Ανάκτορα των Αθηνών στις 20 Ιουλίου 1940.

Μετά την εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 1941, ο μικρός τότε Κωνσταντίνος ακολούθησε την πορεία της βασιλικής οικογένειας στην εξορία. Η οικογένεια εγκατέλειψε την ηπειρωτική Ελλάδα στις 22 Απριλίου 1941 και επέστρεψε στη χώρα στις 28 Σεπτεμβρίου 1946, ύστερα από το δημοψήφισμα της 1ης Σεπτεμβρίου 1946.

Την 1η Απριλίου 1947, μετά τον θάνατο του βασιλιά Γεωργίου Β΄, ο πατέρας του Παύλος ανήλθε στον θρόνο. Ο Κωνσταντίνος ανακηρύχθηκε τότε διάδοχος, ως το μοναδικό άρρεν τέκνο του βασιλιά, σύμφωνα με τις συνταγματικές διατάξεις της εποχής.

Ο νεαρός Κωνσταντίνος Β΄ σε φωτογραφία των πρώτων χρόνων της ζωής του.

 Σπουδές, στρατιωτική εκπαίδευση και αθλητισμός

Ο Κωνσταντίνος φοίτησε στο Εθνικό Εκπαιδευτήριο Αναβρύτων στο Μαρούσι. Παράλληλα, παρακολούθησε μαθήματα στις Σχολές Ευελπίδων, Ναυτικών Δοκίμων και Ικάρων, ενώ διδάχθηκε και ξένες γλώσσες και άλλα γνωστικά αντικείμενα.

Μετά την ενηλικίωσή του έλαβε τους στρατιωτικούς βαθμούς ανθυπολοχαγού, σημαιοφόρου και ανθυποσμηναγού.

Από μικρή ηλικία ασχολήθηκε έντονα με τον αθλητισμό. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ρώμης το 1960 κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στην ιστιοπλοΐα στην κατηγορία σκαφών τύπου «Ντράγκον», έχοντας στο πλήρωμα τους Οδυσσέα Εσκιτζόγλου και Γεώργιο Ζαΐμη.

Η άνοδος στον θρόνο και ο γάμος

Στις 6 Μαρτίου 1964, ο Κωνσταντίνος διαδέχθηκε στον θρόνο του Βασιλείου της Ελλάδος τον πατέρα του Παύλο, ο οποίος είχε αποβιώσει. Την ίδια ημέρα ορκίστηκε ενώπιον της Βουλής και ανέλαβε και την ιδιότητα του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων, λαμβάνοντας τους ανώτατους στρατιωτικούς βαθμούς.

Λίγο νωρίτερα, στις 23 Ιανουαρίου 1963, ως διάδοχος ακόμη, είχε αρραβωνιαστεί στην Κοπεγχάγη τη 17χρονη πριγκίπισσα της Δανίας Άννα-Μαρία, κόρη του βασιλιά Φρειδερίκου Θ΄. Ο γάμος τους πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 18 Σεπτεμβρίου 1964.

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ και η πριγκίπισσα της Δανίας Άννα-Μαρία σε πορτρέτο από την περίοδο του γάμου τους, λίγο μετά την τελετή που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 18 Σεπτεμβρίου 1964.

Από τον γάμο τους γεννήθηκαν πέντε παιδιά:

• Αλεξία (Κέρκυρα, 10 Ιουλίου 1965)

• Παύλος (Αθήνα, 20 Μαΐου 1967)

• Νικόλαος (Ρώμη, 1 Οκτωβρίου 1969)

• Θεοδώρα (Λονδίνο, 9 Ιουνίου 1983)

• Φίλιππος (Λονδίνο, 26 Απριλίου 1986)

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Β΄ βοηθά τη βασίλισσα Άννα-Μαρία καθώς εξέρχονται από τον χώρο της τελετής μετά τον γάμο τους στην Αθήνα το 1964, έναν από τους πιο προβεβλημένους βασιλικούς γάμους της εποχής στην Ευρώπη. Associated Press

Η πολιτική κρίση του 1965

Το καλοκαίρι του 1965 εκδηλώθηκε η πρώτη μεγάλη κρίση της βασιλείας του. Ο Κωνσταντίνος διεκδίκησε τον τελευταίο λόγο στον διορισμό του υπουργού Εθνικής Άμυνας και στη στρατιωτική ηγεσία. Η σύγκρουσή του με τον τότε πρωθυπουργό Γεώργιο Παπανδρέου οδήγησε στην παραίτηση της κυβέρνησης στις 15 Ιουλίου 1965.

Τα γεγονότα που ακολούθησαν, γνωστά ως «Ιουλιανά», εγκαινίασαν μια περίοδο πολιτικής αστάθειας, γνωστή και ως «Αποστασία», η οποία τελικά συνέβαλε στο κλίμα που οδήγησε στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.

Το πραξικόπημα και το αποτυχημένο Βασιλικό Κίνημα

Το πραξικόπημα των συνταγματαρχών ανέτρεψε την κυβέρνηση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και ανέβαλε επ’ αόριστον τις εκλογές. Το πολίτευμα δεν άλλαξε αρχικά και ο Κωνσταντίνος παρέμεινε τυπικά ανώτατος άρχοντας.

Ο ίδιος όρκισε την κυβέρνηση του στρατιωτικού καθεστώτος, με πρωθυπουργό τον πρόεδρο του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνο Κόλλια.

Στις 13 Δεκεμβρίου 1967, ο βασιλιάς επιχείρησε να ανατρέψει τη δικτατορία με το λεγόμενο Βασιλικό Κίνημα. Το εγχείρημα όμως απέτυχε, καθώς δεν εξασφαλίστηκε η υποστήριξη του στρατού.

Ο Κωνσταντίνος αναγκάστηκε να φύγει στο εξωτερικό μαζί με την οικογένειά του. Τότε ο δικτάτορας Γεώργιος Παπαδόπουλος ανέθεσε καθήκοντα αντιβασιλέα στον αντιστράτηγο Γεώργιο Ζωιτάκη και αργότερα ανέλαβε ο ίδιος τη θέση.

 Η κατάργηση της μοναρχίας

Στα τέλη Μαΐου 1973 εκδηλώθηκε το λεγόμενο Κίνημα του Ναυτικού, που στόχευε στην ανατροπή της δικτατορίας. Το κίνημα καταπνίγηκε και το καθεστώς θεώρησε ότι ο Κωνσταντίνος είχε εμπλοκή.

Ο Κωνσταντίνος Β΄ σε δημόσια εμφάνισή του στην Αθήνα, χρόνια μετά την κατάργηση της μοναρχίας και την επιστροφή του στην Ελλάδα.

Έτσι, την 1η Ιουνίου 1973, το υπουργικό συμβούλιο της δικτατορίας αποφάσισε την κατάργηση της βασιλευομένης δημοκρατίας, την έκπτωση του βασιλιά και των διαδόχων του και την εγκαθίδρυση προεδρικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Πρόεδρος ανακηρύχθηκε ο Γεώργιος Παπαδόπουλος.

Το δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιουλίου 1973 επικύρωσε την αλλαγή του πολιτεύματος.

Το δημοψήφισμα του 1974 και η ζωή στην εξορία

Μετά την πτώση της δικτατορίας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας στις 24 Ιουλίου 1974, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή προκήρυξε νέο δημοψήφισμα για το πολιτειακό ζήτημα.

Το δημοψήφισμα διεξήχθη στις 8 Δεκεμβρίου 1974 και επιβεβαίωσε την κατάργηση της μοναρχίας.

Ο Κωνσταντίνος έζησε για πολλά χρόνια στο εξωτερικό, αρχικά στην Ιταλία και στη συνέχεια στη Μεγάλη Βρετανία, πριν επιστρέψει μόνιμα στην Ελλάδα. Παράλληλα αναγνώρισε το αποτέλεσμα της λαϊκής ετυμηγορίας του 1974.

Το ελληνικό κράτος του κατέβαλε 13,7 εκατομμύρια ευρώ ως αποζημίωση για την απαλλοτρίωση της βασιλικής περιουσίας.