«Αντίο» λένε οι Έλληνες στη δραχμή

Σαν σήμερα, το 2002, οι Έλληνες αποχαιρέτησαν οριστικά τη δραχμή έπειτα από 169 χρόνια, καθώς από τότε στις συναλλαγές χρησιμοποιείται αποκλειστικά το ευρώ. Οι δώδεκα χώρες της ζώνης του ευρώ ολοκλήρωσαν εκείνη την ημέρα τη μετάβαση στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, υλοποιώντας μία από τις σημαντικότερες οικονομικές μεταρρυθμίσεις της σύγχρονης ιστορίας τους.

Από τις πρώτες ώρες μετά τα μεσάνυχτα, η Γερμανία, η Αυστρία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία εγκατέλειψαν οριστικά τα εθνικά τους νομίσματα. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, η Ολλανδία, η Ιρλανδία και η Γαλλία είχαν ήδη ολοκληρώσει την περίοδο παράλληλης κυκλοφορίας του ευρώ και των εθνικών τους νομισμάτων.

Η μετάβαση πραγματοποιήθηκε χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες. Ακόμη και οι Γερμανοί, που είχαν έντονη συναισθηματική σχέση με το μάρκο —σύμβολο της οικονομικής ανάκαμψης και της επανένωσης της χώρας τους— αποδέχθηκαν ομαλά το νέο νόμισμα. Αντίστοιχα, οι Έλληνες αποχαιρέτησαν τη δραχμή, το αρχαιότερο νόμισμα του κόσμου, ενώ στην Ιταλία πολίτες έριξαν τα τελευταία νομίσματα λιρέτας στη Φοντάνα ντι Τρέβι.

Η μετάβαση από τη δραχμή στο ευρώ το 2002 σηματοδότησε μια ιστορική οικονομική αλλαγή για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

«Το πιο χαρακτηριστικό είναι ίσως η πλήρης απουσία συγκίνησης και σε ορισμένες περιπτώσεις και ενδιαφέροντος», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Τζόναθαν Φολ.

Από εκείνη τη στιγμή, 304 εκατομμύρια Ευρωπαίοι μοιράζονταν το ίδιο νόμισμα, το οποίο θεωρήθηκε εγγύηση για μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές και στις προσφορές, αλλά και για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών της ζώνης του ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών.

Παράλληλα, εκφράζονταν προσδοκίες ότι στο μέλλον θα ενταχθούν στην ευρωζώνη και άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, η Δανία και η Σουηδία, όπου όμως η κοινή γνώμη παρέμενε επιφυλακτική απέναντι στο κοινό νόμισμα. Η επιτυχία αυτής της άνευ προηγουμένου οικονομικής μεταρρύθμισης θεωρήθηκε ότι θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο και για πολιτικές αλλαγές, ξεκινώντας από τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συζητούνταν τότε στη Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης.

Η ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδος το 2002

Λήξη της παράλληλης κυκλοφορίας της δραχμής και του ευρώ

“Μετά τη λήξη της δίμηνης περιόδου παράλληλης κυκλοφορίας της δραχμής και του ευρώ, από σήμερα, 1 Μαρτίου 2002, το ευρώ αποτελεί το μόνο νόμιμο χρήμα στη χώρα μας, όπως και στις άλλες χώρες της ζώνης του ευρώ.

Η μετάβαση από τη δραχμή στο ευρώ το 2002

Η δραχμή ήταν το εθνικό μας νόμισμα κατά τα τελευταία 169 χρόνια, αλλά ήταν επίσης νόμισμα της Αθήνας και άλλων ελληνικών πόλεων στην αρχαιότητα. Στα νεότερα χρόνια πρωτοεκδόθηκε το 1833 αντικαθιστώντας τον φοίνικα, το πρώτο νόμισμα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και έκτοτε η πορεία της συνδέθηκε με την ιστορία της Ελλάδος και την εξέλιξη της οικονομίας της, τόσο σε περιόδους ευημερίας και προόδου, όσο και σε περιόδους δημοσιονομικής και νομισματικής αναταραχής.

Η δραχμή συμμετείχε στο παρελθόν σε διάφορα νομισματικά συστήματα, όπως η Λατινική Νομισματική Ένωση, ο κανόνας του χρυσού, το σύστημα σταθερών ισοτιμιών Bretton Woods και ο Μηχανισμός Συναλλαγματικών Ισοτιμιών του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος, που αποτελούσε προϋπόθεση για τη συμμετοχή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Νομισματική Ένωση.

H εισαγωγή των τραπεζογραμματίων και κερμάτων ευρώ και η απόσυρση των δραχμών εξελίχθηκε με απόλυτη επιτυχία. Το νέο νόμισμα έγινε γρήγορα αποδεκτό από το κοινό, όπως προκύπτει από τον υψηλό όγκο των συναλλαγών που πραγματοποιούνταν σε ευρώ από τις πρώτες ημέρες κυκλοφορίας του. Ηδη, στο τέλος Ιανουαρίου, το μερίδιο των τραπεζογραμματίων ευρώ στη συνολική κυκλοφορία τραπεζογραμματίων στην Ελλάδα ανερχόταν σε 74%, ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος για τη ζώνη του ευρώ ήταν 68%. Μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου είχαν αποσυρθεί περίπου 2,7 τρισεκ. δραχμές, που αντιστοιχούν σε ποσοστό 90% των δραχμών που ήταν σε κυκλοφορία στο τέλος του 2001.

Η Τράπεζα της Ελλάδος (στο κεντρικό κατάστημα και τα 27 υποκαταστήματά της) θα ανταλλάσσει, χωρίς επιβάρυνση, τραπεζογραμμάτια δραχμών με ευρώ, για 10 ακόμη έτη, δηλαδή μέχρι την 1η Μαρτίου 2012, και κέρματα για 2 ακόμη έτη, δηλαδή μέχρι την 1η Μαρτίου 2004. Κέρματα δραχμών θα ανταλλάσσονται για το ίδιο διάστημα και στις Δημόσιες Οικονομικές Υπηρεσίες (ΔΟΥ).

Επίσης μέχρι τις 31 Μαρτίου 2002, η Τράπεζα της Ελλάδος θα ανταλλάσσει με ευρώ, χωρίς προμήθεια, τα τραπεζογραμμάτια των εθνικών νομισμάτων των υπολοίπων χωρών της ζώνης του ευρώ”.

Η ιστορική σημασία της αλλαγής νομίσματος

Η μετάβαση από τη δραχμή στο ευρώ δεν αποτέλεσε μόνο μια τεχνική νομισματική αλλαγή, αλλά ένα βαθύ οικονομικό και κοινωνικό ορόσημο. Ένα νόμισμα που συνόδευσε την πορεία του ελληνικού κράτους από το 1833 έως το 2002 πέρασε στην ιστορία, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο για την ελληνική οικονομία μέσα στην ευρωπαϊκή νομισματική ένωση.