Δανός δότης: Νεκρό βρέφος στην Ελλάδα απ’ το καρκινικό γονίδιο
Η υπόθεση του Δανού δότη σπέρματος, ο οποίος ταυτοποιήθηκε ως φορέας επικίνδυνης γονιδιακής μετάλλαξης που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου ακόμη και σε πολύ μικρές ηλικίες, εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στην Ελλάδα, η συγκεκριμένη γονιδιακή μετάλλαξη έχει εντοπιστεί σε 18 παιδιά από 11 οικογένειες, καθώς τα παιδιά γεννήθηκαν μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με γενετικό υλικό του ίδιου δότη. Σε μία οικογένεια, τρία αδέλφια διαγνώστηκαν με τη μετάλλαξη ήδη από το 2020, ενώ ακόμη ένα παιδί βρέθηκε θετικό το 2023. Παράλληλα, σύμφωνα με νεότερα στοιχεία, δύο βρέφη έχουν ήδη νοσήσει, με το ένα να έχει χάσει τη ζωή του, γεγονός που έχει σημάνει συναγερμό στις υγειονομικές αρχές.
Το σπέρμα του δότη είχε διατεθεί σε κέντρα γονιμοποίησης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες για διάστημα 17 ετών, με αποτέλεσμα να εκτιμάται ότι περίπου 200 παιδιά έχουν γεννηθεί από το συγκεκριμένο γενετικό υλικό. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μετάλλαξη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών μορφών καρκίνου έως και 90%, συχνά σε νεαρή ή ακόμη και παιδική ηλικία, ενώ για τα κορίτσια ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού θεωρείται ιδιαίτερα αυξημένος.
Όπως ανέφερε στο MEGA ο καθηγητής Αιματολογίας – Ογκολογίας Αντώνης Καττάμης, «κατά τη διάρκεια της ζωής η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου προσεγγίζει το 90%, χωρίς να μπορεί κανείς να προβλέψει αν αυτό θα συμβεί στην παιδική, εφηβική ή ενήλικη ζωή».
Σημειώνεται ότι ο δότης δεν θεωρείται φορέας με την κλασική ιατρική έννοια, καθώς η μετάλλαξη δεν επηρεάζει τη δική του υγεία ούτε μεταδίδεται ως νόσηση μέσω του σπέρματος. Η γονιδιακή ανωμαλία εντοπίζεται αποκλειστικά στο γενετικό υλικό των σπερματοζωαρίων και μπορεί να μεταφερθεί μόνο κατά τη γονιμοποίηση, επηρεάζοντας το έμβρυο και αυξάνοντας τον μελλοντικό κίνδυνο καρκίνου.
Ο κ. Καττάμης εξήγησε ότι η επιστημονική κοινότητα γνωρίζει πλέον πως σημαντικό ποσοστό παιδικών καρκίνων συνδέεται με γονίδια προδιάθεσης. «Περίπου ένα στα δέκα παιδιά με καρκίνο φέρει κάποιο σχετικό γονίδιο. Σήμερα έχουν καταγραφεί περίπου 700 τέτοια γονίδια, κάποια από τα οποία είναι ιδιαίτερα ισχυρά και σχεδόν εγγυώνται την εμφάνιση της νόσου», σημείωσε.
Οι ειδικοί τονίζουν την επιτακτική ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης όλων των παιδιών που φέρουν τη συγκεκριμένη μετάλλαξη. Προτείνονται τακτικές προληπτικές εξετάσεις, όπως ετήσιες μαγνητικές τομογραφίες και υπερηχογραφήματα, ενώ για τα κορίτσια προβλέπονται και μαστογραφίες σε μεγαλύτερη ηλικία, ώστε τυχόν ύποπτα ευρήματα να εντοπίζονται εγκαίρως.
Τέλος, η επιστημονική κοινότητα εκφράζει τη στήριξή της στις οικογένειες, επισημαίνοντας ότι, παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, υπάρχει περιθώριο έγκαιρης αντιμετώπισης. Όπως υπογραμμίζει ο καθηγητής, η στενή συνεργασία με τους θεράποντες γιατρούς και η τακτική παρακολούθηση είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση του κινδύνου.
- 1 ώρα πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 2 ώρες πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 3 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
