Συντάξεις: Στο τραπέζι η εργασία μετά τα 67 – Ποιους αφορά η πρόταση του ΟΟΣΑ
Στο επίκεντρο μπαίνουν ξανά οι συντάξεις και η εργασία μετά τα 67, καθώς ο ΟΟΣΑ ανοίγει τη συζήτηση για την κατάργηση της υποχρεωτικής αποχώρησης λόγω ηλικίας.
Η συγκεκριμένη κατεύθυνση μπορεί να επηρεάσει χιλιάδες εργαζομένους, κυρίως στον δημόσιο τομέα, εφόσον βέβαια υιοθετηθεί από την Ελλάδα και ακολουθήσει σχετική νομοθετική παρέμβαση.
Τι προτείνει ακριβώς ο ΟΟΣΑ; Θα αυξηθούν τα όρια ηλικίας ή οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν τη δυνατότητα να παραμένουν προαιρετικά στην εργασία τους;
Η βασική απάντηση είναι ξεκάθαρη: Δεν πρόκειται για υποχρεωτική αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, αλλά για δυνατότητα συνέχισης της εργασίας μετά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Τι προτείνει ο ΟΟΣΑ για την εργασία μετά τα 67
Ο ΟΟΣΑ θέτει στο τραπέζι την κατάργηση των κανόνων που υποχρεώνουν έναν εργαζόμενο να αποχωρήσει μόλις συμπληρώσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, όσοι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης θα μπορούν να συνεχίζουν να εργάζονται, εφόσον:
- το επιθυμούν,
- μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της θέσης τους,
- πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις,
- και υπάρχει συμφωνία με τον εργοδότη.
Επομένως, ο εργαζόμενος θα διατηρεί το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθεί. Παράλληλα, όμως, δεν θα υποχρεώνεται να εγκαταλείψει την εργασία του αποκλειστικά επειδή συμπλήρωσε ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει, άλλωστε, ότι η υποχρεωτική αποχώρηση μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αποτελέσει διάκριση λόγω ηλικίας. Επιπλέον, στερεί από επιχειρήσεις και οργανισμούς εργαζομένους με εμπειρία, τεχνογνωσία και εξειδικευμένες δεξιότητες.
Αυξάνονται τα όρια συνταξιοδότησης;
Όχι. Η πρόταση δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να εργάζονται υποχρεωτικά για περισσότερα χρόνια.
Αντίθετα, στηρίζεται στην ελευθερία επιλογής. Όποιος συμπληρώνει τις νόμιμες προϋποθέσεις θα μπορεί να αποχωρήσει και να λάβει σύνταξη. Εφόσον, όμως, επιθυμεί να συνεχίσει να εργάζεται, δεν θα αναγκάζεται να αποχωρήσει μόνο λόγω ηλικίας.
Η διάκριση είναι σημαντική:
- Άλλο η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης.
- Άλλο η προαιρετική παραμονή στην εργασία μετά τη συμπλήρωσή τους.
Στη δεύτερη περίπτωση, ο εργαζόμενος αποφασίζει εάν θα συνεχίσει. Δεν χάνει το συνταξιοδοτικό του δικαίωμα ούτε υποχρεώνεται να παρατείνει τον εργασιακό του βίο.
Τι ισχύει για τους δημοσίους υπαλλήλους
Οι μεγαλύτερες αλλαγές, εφόσον η Ελλάδα ακολουθήσει την κατεύθυνση του ΟΟΣΑ, ενδέχεται να αφορούν τον δημόσιο τομέα.
Με βάση το υφιστάμενο πλαίσιο, οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι αποχωρούν αυτοδίκαια από την υπηρεσία όταν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Εξαίρεση μπορεί να προβλεφθεί όταν ένας υπάλληλος δεν έχει συμπληρώσει τον ελάχιστο απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να παραμείνει έως το 70ό έτος, προκειμένου να συμπληρώσει 15 χρόνια ασφάλισης.
Παράλληλα, η παραμονή στην υπηρεσία μετά το προβλεπόμενο όριο απαιτεί νόμιμη κάλυψη. Διαφορετικά, ενδέχεται να προκύψει ζήτημα επιστροφής των αποδοχών που καταβλήθηκαν για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Εάν, λοιπόν, καταργηθεί η υποχρεωτική αποχώρηση, ένας δημόσιος υπάλληλος που μπορεί και επιθυμεί να συνεχίσει την εργασία του θα αποκτήσει ενδεχομένως αυτή τη δυνατότητα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο απαιτεί προηγουμένως αλλαγή της ελληνικής νομοθεσίας.
Τι ισχύει στον ιδιωτικό τομέα
Στον ιδιωτικό τομέα η εικόνα είναι διαφορετική. Η συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή η θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης δεν οδηγεί αυτομάτως στη λύση της σύμβασης εργασίας.
Εφόσον ούτε ο εργοδότης ούτε ο εργαζόμενος προχωρήσουν σε καταγγελία της σύμβασης, η εργασιακή σχέση μπορεί να συνεχιστεί.
Ο εργοδότης μπορεί να λύσει τη σύμβαση εργαζομένου που έχει θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης γήρατος, καταβάλλοντας την αποζημίωση που προβλέπει η εργατική νομοθεσία. Αντίστοιχα, ο εργαζόμενος μπορεί να αποχωρήσει οικειοθελώς υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Επιπλέον, το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο επιτρέπει, υπό όρους, την απασχόληση συνταξιούχων. Συνεπώς, η πρόταση του ΟΟΣΑ βρίσκεται πιο κοντά στο μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στον ιδιωτικό τομέα.
Ποια είναι τα γενικά όρια για πλήρη σύνταξη
Τα γενικά όρια συνταξιοδότησης στην Ελλάδα για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης γήρατος είναι:
- Στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης ή 4.500 ημέρες ασφάλισης.
- Στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή 12.000 ημέρες ασφάλισης.
Ωστόσο, ειδικά και μεταβατικά όρια μπορεί να ισχύουν για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων. Καθοριστικό ρόλο παίζουν, μεταξύ άλλων, το έτος πρώτης ασφάλισης, ο συνολικός χρόνος ασφάλισης και οι ειδικές διατάξεις κάθε κατηγορίας.
Γιατί ο ΟΟΣΑ ανοίγει τη συζήτηση
Πίσω από την πρόταση βρίσκονται οι μεγάλες δημογραφικές αλλαγές που αντιμετωπίζουν η Ελλάδα και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Η υπογεννητικότητα, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής και η γήρανση του πληθυσμού περιορίζουν σταδιακά τον αριθμό των ενεργών εργαζομένων. Έτσι, λιγότεροι ασφαλισμένοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις ενός αυξανόμενου αριθμού δικαιούχων.
Ταυτόχρονα, αρκετοί κλάδοι αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού. Γι’ αυτό ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι η προαιρετική παραμονή έμπειρων εργαζομένων μπορεί να στηρίξει τόσο την αγορά εργασίας όσο και τα ασφαλιστικά συστήματα.
Ειδικότερα, μπορεί να συμβάλει:
- στην αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών,
- στην ενίσχυση των φορολογικών εσόδων,
- στην κάλυψη κενών θέσεων εργασίας,
- στη μεταφορά τεχνογνωσίας στους νεότερους εργαζομένους,
- και στη διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού.
Ποιες αντιδράσεις προκαλεί η πρόταση
Η παράταση του εργασιακού βίου δεν μπορεί να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα επαγγέλματα.
Συνδικαλιστικές οργανώσεις και ειδικοί της αγοράς εργασίας τονίζουν ότι οι εργαζόμενοι σε βαριά, χειρωνακτικά ή επικίνδυνα επαγγέλματα δεν έχουν πάντοτε τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εργάζονται σε προχωρημένη ηλικία.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι η παραμονή περισσότερων ηλικιωμένων στην απασχόληση μπορεί να περιορίσει τις διαθέσιμες ευκαιρίες για τους νέους.
Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να διασφαλίζει:
- τον απολύτως προαιρετικό χαρακτήρα της παραμονής,
- την προστασία της υγείας και της ασφάλειας,
- ειδικούς κανόνες για βαριά και επικίνδυνα επαγγέλματα,
- συνεχή κατάρτιση και αναβάθμιση δεξιοτήτων,
- και ουσιαστικές ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι
Η πρόταση του ΟΟΣΑ δεν αποτελεί νόμο και δεν επιφέρει αυτόματα αλλαγές στις συντάξεις ή στα ηλικιακά όρια στην Ελλάδα.
Για να εφαρμοστεί ένα νέο καθεστώς, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει τη σχετική κατεύθυνση και να προχωρήσει σε συγκεκριμένη νομοθετική ρύθμιση.
Μέχρι τότε:
- Τα γενικά όρια συνταξιοδότησης παραμένουν ως έχουν.
- Η υποχρεωτική αποχώρηση στο Δημόσιο εξακολουθεί να εφαρμόζεται.
- Στον ιδιωτικό τομέα η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος δεν λύνει αυτόματα τη σύμβαση.
- Κανένας εργαζόμενος δεν υποχρεώνεται, βάσει της πρότασης, να εργαστεί περισσότερα χρόνια.
- 2 λεπτά πριν ΕΛΙΑΜΕΠ: Πέρα από το παιχνίδι – Η αθέατη πλευρά του gaming
- 1 ώρα πριν Συντάξεις: Στο τραπέζι η εργασία μετά τα 67 – Ποιους αφορά η πρόταση του ΟΟΣΑ
- 1 ώρα πριν Καιρός σήμερα (09/08): Στους 39 βαθμούς ο υδράργυρος – Πού αναμένονται καταιγίδες
