ΕΛΙΑΜΕΠ: Πέρα από το παιχνίδι – Η αθέατη πλευρά του gaming

Το gaming έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο δημοφιλείς τρόπους ψυχαγωγίας και κοινωνικής επαφής, ιδιαίτερα για τους νέους. Εκατομμύρια παίκτες συναντιούνται καθημερινά σε ψηφιακούς κόσμους, συνεργάζονται, ανταγωνίζονται και δημιουργούν κοινότητες. Ωστόσο, οι πιθανές απειλές δεν βρίσκονται απαραίτητα μέσα στα ίδια τα παιχνίδια.

Οι κίνδυνοι εμφανίζονται συχνά στο ευρύτερο ψηφιακό περιβάλλον που περιβάλλει το gaming: στις πλατφόρμες επικοινωνίας, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα διαδικτυακά φόρουμ και στις κλειστές ομάδες όπου συνεχίζονται οι συζητήσεις μετά το τέλος ενός παιχνιδιού.

Αυτή τη σύνθετη πραγματικότητα εξετάζει ο νέος οδηγός του Προγράμματος Διευρυμένης Ευρώπης του ΕΛΙΑΜΕΠ με τίτλο «Πέρα από το Παιχνίδι: Κατανοώντας τους κινδύνους εξτρεμισμού στο οικοσύστημα του gaming».

Ο οδηγός αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου GEMS – Gaming Ecosystem as a Multilayered Security Threat και επιχειρεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς μπορούν ακραίες ιδέες, πρακτικές χειραγώγησης και στρατολόγησης να εισχωρήσουν στις διαδικτυακές κοινότητες των παικτών;

Οι κίνδυνοι ξεπερνούν τα όρια του παιχνιδιού

Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: τα βιντεοπαιχνίδια δεν οδηγούν από μόνα τους στον εξτρεμισμό. Παρ’ όλα αυτά, το οικοσύστημα επικοινωνίας που αναπτύσσεται γύρω από αυτά μπορεί να προσφέρει χώρο δράσης σε άτομα και ομάδες που επιδιώκουν να διαδώσουν ακραίες αντιλήψεις ή να προσεγγίσουν ευάλωτους χρήστες.

Μισογυνικά και ρατσιστικά σχόλια, ρητορική μίσους, θεωρίες συνωμοσίας και εξτρεμιστικές αφηγήσεις μπορεί αρχικά να εμφανίζονται ως «χιούμορ», πείραγμα ή προκλητική συμπεριφορά. Σταδιακά, όμως, η συνεχής έκθεση σε τέτοιο περιεχόμενο μπορεί να κανονικοποιήσει τις ακραίες απόψεις και να ανοίξει τον δρόμο για πιο συστηματική χειραγώγηση.

Παράλληλα, όσοι επιχειρούν να προσεγγίσουν νέους χρήστες δεν περιορίζονται σε μία πλατφόρμα. Μπορεί να ξεκινήσουν μια επαφή μέσα από ένα παιχνίδι και στη συνέχεια να μεταφέρουν τη συζήτηση σε ένα κοινωνικό δίκτυο, μια εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων ή μια κλειστή διαδικτυακή κοινότητα.

Εκεί, μακριά από τη δημόσια θέα και με λιγότερους μηχανισμούς ελέγχου, το επιβλαβές περιεχόμενο γίνεται δυσκολότερο να εντοπιστεί.

Πώς λειτουργεί η κωδικοποιημένη γλώσσα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο οδηγός στην κωδικοποιημένη επικοινωνία. Σύμβολα, εικόνες, memes, αριθμοί, αστεία και φράσεις με διπλή σημασία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μετάδοση ακραίων μηνυμάτων χωρίς αυτά να γίνονται αμέσως αντιληπτά.

Η ασάφεια δεν είναι πάντα τυχαία. Συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός προστασίας, επιτρέποντας στους χρήστες που διακινούν επιβλαβείς ιδέες να αρνούνται τις προθέσεις τους ή να παρουσιάζουν τις αναφορές τους ως αθώο χιούμορ.

Ένα εργαλείο πρόληψης χωρίς δαιμονοποίηση του gaming

Το «Πέρα από το Παιχνίδι» απευθύνεται σε gamers, οικογένειες, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες του πεδίου και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Βασίζεται σε ερευνητικά δεδομένα, συζητήσεις με ειδικούς και εμπειρίες κοινοτήτων gaming από διαφορετικές χώρες της Ευρώπης.

Στόχος του δεν είναι να παρουσιάσει τους παίκτες ως πιθανά θύματα ή υπόπτους. Επιδιώκει, αντίθετα, να ενισχύσει την ψηφιακή ανθεκτικότητα και να προσφέρει τις απαραίτητες γνώσεις για την πρόληψη της διαδικτυακής χειραγώγησης.

Η συγγραφέας του οδηγού και Σύμβουλος Πολιτικής σε θέματα Εκπαίδευσης και Τεχνολογίας στο ΕΛΙΑΜΕΠ, Βασιλική Κωτσικοπούλου, υπογραμμίζει ότι για τους περισσότερους νέους το gaming παραμένει μια δραστηριότητα ψυχαγωγίας, συνεργασίας και κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Όπως εξηγεί, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στα παιχνίδια, αλλά στη δυνατότητα ορισμένων χρηστών να αξιοποιούν τους διαδικτυακούς χώρους για να διαδώσουν ακραίες ιδέες και να εκμεταλλευτούν ανθρώπους που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.

«Η κατανόηση αυτών των δυναμικών αποτελεί το πρώτο βήμα για την πρόληψη», επισημαίνει. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι ο οδηγός δεν επιχειρεί να δαιμονοποιήσει το gaming, αλλά να βοηθήσει τους παίκτες, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς να εντοπίζουν έγκαιρα τα σημάδια χειραγώγησης και να αντιλαμβάνονται τον τρόπο με τον οποίο οι κίνδυνοι αναπτύσσονται και κλιμακώνονται.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Χρυσούλα Κέντσου Δρακάκη

Η Χρυσούλα Κέντσου-Δρακάκη είναι δημοσιογράφος και καλύπτει θέματα ΑΣΕΠ με ειδίκευση στην Υγεία και στην Ψυχαγωγία. Εχει σπουδάσει αθλητική δημοσιογραφία και λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση - επιμέλεια κειμένων. Προϋπηρεσία στο Epixeiro.gr και στο Healthweb.gr.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Puppy Yoga στη Χαλκιδική με διασωθέντα κουτάβια για καλό σκοπό

Εορτολόγιο: Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Σάββατο 8/8/2026

Κλήρωση Eurojackpot (7/8): Οι τυχεροί αριθμοί που κερδίζουν 32 εκατ. ευρώ

Smart City Prize 2026: Ποιος ελληνικός δήμος διεκδικεί το βραβείο της πιο παραγωγικής πόλης στον κόσμο;