Η νύχτα που ο Γλέζος και ο Σάντας κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη

Σαν σήμερα 30 Μαΐου 1941, μία από τις πιο εμβληματικές πράξεις αντίστασης στην Κατοχική Ελλάδα έμελλε να γραφτεί στην ιστορία. Στις αρχές του καλοκαιριού του 1941, η χώρα βρισκόταν ήδη υπό τον έλεγχο των γερμανικών στρατευμάτων. Η Αθήνα είχε καταληφθεί από τις 27 Απριλίου, ενώ η μάχη της Κρήτης είχε μόλις ολοκληρωθεί με την κατάληψη του νησιού από τους Ναζί.

Μέσα σε ένα κλίμα φόβου, απογοήτευσης και εθνικής ταπείνωσης, δύο 19χρονοι φοιτητές, ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας, πήραν μια απόφαση που έμελλε να γίνει σύμβολο αντίστασης: να στείλουν ένα μήνυμα ελευθερίας στον υπόδουλο ελληνικό λαό.

Η ναζιστική σημαία στην Ακρόπολη (1941)

Η νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου

Την ώρα που οι Γερμανοί πανηγύριζαν την ολοκλήρωση της κατάκτησης της Κρήτης, οι δύο νεαροί αποφάσισαν να δράσουν. Χωρίς όπλα, έχοντας μαζί τους μόνο ένα φαναράκι και ένα μαχαίρι, ανέβηκαν στον βράχο της Ακρόπολης, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους.

Χρησιμοποιώντας τις σκαλωσιές των αρχαιολόγων, πλησίασαν τον ιστό της σημαίας και κατέβασαν τη γιγαντιαία ναζιστική σημαία, διαστάσεων 4×2 μέτρων, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Η ενέργεια πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας της 30ής προς 31η Μαΐου 1941, ενώ η γερμανική φρουρά βρισκόταν σε κατάσταση χαλάρωσης και δεν κατάλαβε τίποτα.

Ο Μανώλης Γλέζος, ένας από τους δύο 19χρονους φοιτητές που τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου 1941 κατέβασαν τη ναζιστική σημαία από την Ακρόπολη, στέλνοντας μήνυμα αντίστασης στην κατεχόμενη Ελλάδα.

Ο Λάκης Σάντας, που μαζί με τον Γλέζο πραγματοποίησε μία από τις πιο συμβολικές αντιστασιακές ενέργειες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Μια πράξη που έγινε σύμβολο αντίστασης

Η πράξη του Γλέζου και του Σάντα ξεπέρασε τα όρια μιας τολμηρής νεανικής ενέργειας. Για έναν λαό που ζούσε υπό κατοχή, αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας και αντίστασης.

Η είδηση διαδόθηκε γρήγορα στην κατεχόμενη Ελλάδα, προκαλώντας κύμα ενθουσιασμού στους Έλληνες και ταυτόχρονα οργή στις γερμανικές αρχές κατοχής. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους άνδρες της φρουράς που είχαν υπηρεσία στην Ακρόπολη εκείνη τη νύχτα, ενώ ξεκίνησαν εκτεταμένες έρευνες για τον εντοπισμό των δραστών, οι οποίοι καταδικάστηκαν ερήμην σε θάνατο.

Ο «πρώτος παρτιζάνος της Ευρώπης»

Η ενέργεια των δύο νέων καταγράφηκε ως ένας από τους πρώτους συμβολικούς πυρήνες αντίστασης απέναντι στη ναζιστική κατοχή στην Ευρώπη. Ο Γάλλος στρατηγός Σαρλ Ντε Γκωλ χαρακτήρισε αργότερα τον Μανώλη Γλέζο ως «πρώτο παρτιζάνο της Ευρώπης», αποδίδοντας ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα στην πράξη τους.

Για πολλούς ιστορικούς, το κατέβασμα της σημαίας στην Ακρόπολη θεωρείται η πρώτη οργανωμένη αντιστασιακή ενέργεια στην κατεχόμενη Ευρώπη, αν και υπάρχουν ιστορικές συζητήσεις ως προς τον χαρακτηρισμό της «πρώτης».

Τι συνέβη μετά στον Γλέζο και τον Σάντα

Μετά την αποκαθήλωση της σημαίας, οι δρόμοι των δύο νέων συνέχισαν μέσα στον αγώνα της Αντίστασης.

Ο Λάκης Σάντας εντάχθηκε αργότερα στον ΕΛΑΣ και συμμετείχε ενεργά σε επιχειρήσεις εναντίον των κατακτητών.

Ο Μανώλης Γλέζος συνελήφθη από τις δυνάμεις κατοχής και καταδικάστηκε σε θάνατο. Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να επιβιώσει και να συνεχίσει τη δράση του στον αντιστασιακό αγώνα.

Τα ονόματά τους έγιναν γνωστά μετά την Απελευθέρωση, όταν η εφημερίδα «Ριζοσπάστης» αποκάλυψε λεπτομέρειες της δράσης τους.