Η 17Ν εκτελεί τον εφοπλιστή Κωστή Περατικό στον Πειραιά

Σαν σήμερα, 28 Μαΐου 1997, η «17 Νοέμβρη» επέστρεψε αιματηρά στο προσκήνιο με τη δολοφονία του εφοπλιστή Κωστή Περατικού στον Πειραιά. Η ενέργεια θεωρήθηκε από τις πιο παράξενες στην ιστορία της οργάνωσης, καθώς πολλοί πίστευαν τότε ότι η 17Ν είχε ουσιαστικά αποδυναμωθεί ή είχε πάψει να δρα.

Ο Περατικός γνώριζε ότι βρισκόταν στο στόχαστρο. Η οργάνωση δεν τον είχε κατονομάσει ευθέως, όμως είχε κάνει έμμεσες αναφορές σε προηγούμενες προκηρύξεις της. Παρ’ όλα αυτά, κυκλοφορούσε χωρίς αστυνομική συνοδεία. Είχε άδεια οπλοφορίας, αλλά εκείνο το απόγευμα δεν είχε μαζί του το όπλο του.

Ο εφοπλιστής Κωστής Περατικός, ο οποίος δολοφονήθηκε στις 28 Μαΐου 1997 στον Πειραιά από τη 17 Νοέμβρη.

Πώς έγινε η δολοφονία στον Πειραιά

Η ώρα ήταν περίπου 17:15. Ο Κωστής Περατικός βρισκόταν στην οδό Φίλωνος, έξω από το Σινέ Ολύμπικ, και κατευθυνόταν προς το πάρκινγκ για να πάρει το αυτοκίνητό του. Τότε τον πλησίασαν ένοπλοι.

Ένας από αυτούς τον πυροβόλησε 5-6 φορές με το 45άρι πιστόλι της οργάνωσης και στη συνέχεια του άρπαξε τον φάκελο που κρατούσε. Ο Περατικός έπεσε αιμόφυρτος στο έδαφος.

Αμέσως μετά, οι δράστες κινήθηκαν προς την οδό Φιλελλήνων, όπου τους περίμενε συνεργός μέσα σε φορτηγάκι Mitsubishi. Το όχημα, όμως, δεν πήρε μπροστά. Οι φωνές στην περιοχή κινητοποίησαν τον φύλακα του Τμήματος Μεταγωγών, ο οποίος βγήκε έξω, τους πλησίασε και τους φώναξε να παραδοθούν.

Οι δράστες εγκατέλειψαν το φορτηγάκι και, με ψυχραιμία, πυροβόλησαν με 38άρι για εκφοβισμό. Έπειτα προχώρησαν προς την οδό Χαριλάου Τρικούπη, σταμάτησαν διερχόμενο ταξί, κατέβασαν τον οδηγό και την πελάτισσα και διέφυγαν.

Πριν απομακρυνθούν, πυροβόλησαν προς εστιατόριο στη γωνία Φίλωνος και Χαριλάου Τρικούπη. Στη συνέχεια εγκατέλειψαν το ταξί έξω από το ξενοδοχείο «Σαβόι», επιβιβάστηκαν σε κόκκινο Opel με κλεμμένες πινακίδες και περίπου 500 μέτρα αργότερα εγκατέλειψαν και αυτό το όχημα.

Ο θάνατος στο Τζάνειο

Ο Κωστής Περατικός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Τζάνειο Νοσοκομείο, όπου οι γιατροί απλώς διαπίστωσαν τον θάνατό του. Έφερε επτά τραύματα: ένα στη δεξιά μασχάλη, δύο στο αριστερό ημιθωράκιο, δύο στον αριστερό βραχίονα, ένα στον δεξιό γλουτό και ένα στον δεξιό μηρό.

Ήταν 42 ετών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, ήταν ο πρωτότοκος γιος του εφοπλιστή Μιχάλη Περατικού και είχε ενεργό ρόλο στις επιχειρήσεις της οικογένειας, μεταξύ άλλων και στην υπόθεση των Ναυπηγείων Ελευσίνας.

Η προκήρυξη με τα λάθη

Λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία, η 17Ν έστειλε στην «Ελευθεροτυπία» την προκήρυξη ανάληψης ευθύνης. Το κείμενο προκάλεσε αμέσως εντύπωση στην ΕΛ.ΑΣ., όχι μόνο για το περιεχόμενό του, αλλά και για τη μορφή του.

Οι προκηρύξεις της 17Ν ήταν συνήθως καλογραμμένες, με δομή, σωστό συντακτικό και χωρίς ορθογραφικά λάθη. Στην οκτασέλιδη προκήρυξη για τον Περατικό, όμως, υπήρχαν πολλά συντακτικά και ορθογραφικά λάθη. Ακόμη πιο ασυνήθιστο ήταν ότι η οργάνωση έστειλε την επόμενη ημέρα και ένα «ξεχασμένο υστερόγραφο».

Το κείμενο φαινόταν χωρισμένο σε τρία μέρη. Το πρώτο συνδεόταν με την πρώτη απόπειρα κατά του Περατικού, τον Ιούνιο του 1995. Το δεύτερο με δεύτερη απόπειρα, τον Μάιο του 1996. Το τρίτο, το υστερόγραφο, δεν αφορούσε άμεσα τη δολοφονία, αλλά τη στάση του Κώστα Σημίτη στην κρίση των Ιμίων.

Το κίνητρο που επικαλέστηκε η 17Ν

Στην προκήρυξη, η 17Ν συνέδεε την επιλογή του Περατικού ως στόχου με την ιδιωτικοποίηση των Ναυπηγείων Ελευσίνας. Το επίμαχο απόσπασμα ανέφερε: «ο κύριος αυτός αφού πήρε τα ναυπηγεία χωρίς να πληρώσει φράγκο από την τσέπη του, αφού τα λειτούργησε επί τρία χρόνια, αφού εισέπραξε τα δεκάδες δισεκατομμύρια κρατικά δάνεια, τα εγκατέλειψε πέρσι αφήνοντας χρέη 18 δισεκατομμυρίων, ενώ σήμερα απαιτεί άλλα 17 δισεκατομμύρια από το Δημόσιο. Ο κάθε εφοπλιστής κύριος Περατικός που επαίρεται για τη φιλοπατρία του θα πρέπει να αντιληφθεί ότι η Ελλάδα δεν είναι μπανανία».

Τα Ναυπηγεία Ελευσίνας είχαν εξαγοραστεί από τον όμιλο Περατικού τον Ιούλιο του 1992, έπειτα από διαδικασία ιδιωτικοποίησης, γεγονός που αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο στη ρητορική της οργάνωσης.

Η εκτίμηση της ΕΛ.ΑΣ.

Για την Ελληνική Αστυνομία, η δολοφονία ήταν αιφνιδιασμός. Η μακρά απουσία της 17Ν είχε οδηγήσει αρκετούς αξιωματικούς στην εκτίμηση ότι η οργάνωση βρισκόταν σε φάση παρακμής.

Οι ίδιες εκτιμήσεις συνέδεαν την εικόνα αυτή με εσωστρέφεια, προβλήματα επικοινωνίας και κλυδωνισμούς μετά τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη και, κυρίως, μετά τον θάνατο του Θάνου Αξαρλιάν στην επίθεση κατά του τότε υπουργού Οικονομικών Ιωάννη Παλαιοκρασσά.

Οι καταθέσεις στη δίκη της 17Ν

Στη δίκη της 17Ν, η χήρα του Κωστή Περατικού, Βασιλική Ρόκα, κατέθεσε ότι δεν μπορούσε να εξηγήσει γιατί ο σύζυγός της επιλέχθηκε ως στόχος. Είπε χαρακτηριστικά: «Το πιο δύσκολο πράγμα ήταν να πω στα παιδιά μου πώς σκοτώθηκε ο πατέρας τους. Ήταν πολύ δύσκολο να καταλάβουν το γιατί. Ο Κωστής ήταν πολύ ζεστός πατέρας, απλός άνθρωπος και φιλικός».

Κατέθεσε επίσης ο προστατευόμενος μάρτυρας με τον κωδικό Α1, ο οποίος εμφανίστηκε στο δικαστήριο και δήλωσε ότι ονομάζεται Κηρύκος Αθανάσιος και εργάζεται σε ναυτιλιακή εταιρεία. Όπως είπε, είχε ζητήσει να κρατηθούν μυστικά τα στοιχεία του για να αποφύγει τη δημοσιότητα, αλλά τελικά αυτό αποδείχθηκε λάθος «γιατί δημιουργήθηκε μεγαλύτερος ντόρος με τον Α1 και τον Β1».

Ο μάρτυρας αναγνώρισε με απόλυτη βεβαιότητα τους Σάββα και Βασίλη Ξηρό ως δύο από τους τρεις δράστες που προσπάθησαν να διαφύγουν μετά την επίθεση.

Ο οδηγός ταξί και η αναφορά στον Κουφοντίνα

Στο δικαστήριο κατέθεσε και ο οδηγός ταξί Σταμάτης Μόσχος, του οποίου το όχημα άρπαξαν οι δράστες υπό την απειλή όπλου. Περιέγραψε τα τρία άτομα που μπήκαν στο ταξί και στάθηκε περισσότερο στον ψηλό άνδρα που, όπως είπε, τον σημάδεψε με 45άρι περίστροφο για να κατέβει.

Ο Μόσχος ανέφερε ότι τα μάτια του άνδρα έμοιαζαν με του Δημήτρη Κουφοντίνα, αλλά διευκρίνισε ότι δεν μπορούσε να τον αναγνωρίσει, όπως δεν μπορούσε να αναγνωρίσει και κανέναν άλλο κατηγορούμενο.

Η ένταση με τον πατέρα του Περατικού

Στη δίκη υπήρξε έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στον Μιχάλη Περατικό, πατέρα του Κωστή, και τον Δημήτρη Κουφοντίνα. Ο Μιχάλης Περατικός χαρακτήρισε τον Κουφοντίνα «λοστρόμο» στην ιεραρχία της 17Ν. Ο Κουφοντίνας απάντησε χαρακτηρίζοντάς τον «πειρατή» και πρόσθεσε: «Μια σημαντική επιχείρηση αγοράστηκε έναντι 2 δισ. δραχμών με θαλασσοδάνεια. Δε βγήκε δραχμή από την τσέπη του ομίλου και μόλις έληξε η τριετής περίοδος χάριτος ακριβώς την ημέρα που έπρεπε να πληρώσει, εγκαταλείφθηκαν τα ναυπηγεία καταχρεωμένα. Η υπόθεση των Ναυπηγείων Ελευσίνας είναι μια καραμπινάτη υπόθεση λεηλασίας της δημόσιας περιουσίας και αν η δικαιοσύνη είχε κάνει τη δουλειά της, ίσως δε θα χρειαζόταν να γίνει αυτή η ενέργεια».

Επιπλέον πληροφορίες για εμπλουτισμό

Ο Κώστας Περατικός αναφέρεται ως το 11ο θύμα της 17Ν, με τη δολοφονία του να σηματοδοτεί την αιματηρή επανεμφάνιση της οργάνωσης έπειτα από περίοδο απουσίας.

Το 45άρι πιστόλι που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση θεωρείται ένα από τα «όπλα-σφραγίδες» της 17Ν και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, δεν έχει βρεθεί.

Για πιο πλήρες ιστορικό πλαίσιο μπορείς να προσθέσεις ότι η υπόθεση των Ναυπηγείων Ελευσίνας βρισκόταν ήδη στο επίκεντρο οικονομικής και πολιτικής αντιπαράθεσης από τη δεκαετία του 1990, με τον Τύπο της εποχής να τη συνδέει άμεσα με το κίνητρο που επικαλέστηκε η 17Ν.