Βραχνάς τα τεκμήρια για χιλιάδες φορολογούμενους – Οι 8 κινήσεις για να αποφύγετε έξτρα φόρο

Σημαντικό βάρος εξακολουθούν να αποτελούν τα τεκμήρια διαβίωσης για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, παρά τις μειώσεις που έχουν ήδη νομοθετηθεί. Αν και από το 2025 τίθενται σε ισχύ ελαφρύνσεις για κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής και για ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων, το σύστημα των τεκμηρίων συνεχίζει να οδηγεί πολλούς σε φορολόγηση για εισοδήματα που στην πραγματικότητα δεν απέκτησαν.

Οι αλλαγές που ψηφίστηκαν με τη φορολογική μεταρρύθμιση του φθινοπώρου εφαρμόζονται στα εισοδήματα του 2025, τα οποία θα δηλωθούν και θα φορολογηθούν μέσα στο 2026. Ειδικότερα, προβλέπονται μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης από 30% έως 35% για τις κατοικίες, από 7,2% έως και 73,7% για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα, κατά 30% για τα σκάφη αναψυχής ηλικίας έως 10 ετών, ενώ από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ εξαιρούνται πλέον τα εξαρτώμενα τέκνα που αποκτούν δικό τους εισόδημα.

Παρά τις παρεμβάσεις αυτές, η παγίδα των τεκμηρίων παραμένει ενεργή για μεγάλο αριθμό πολιτών. Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενοι φορολογούνται με βάση τεκμαρτές δαπάνες που υπερβαίνουν τα πραγματικά δηλωθέντα εισοδήματά τους. Ωστόσο, το βάρος εκτιμάται ότι θα είναι μικρότερο για πολλούς το 2026, καθώς η μείωση των τεκμηρίων αφορά άμεσα περίπου 477.000 φορολογούμενους που αναμένεται να απαλλαγούν πλήρως, ενώ για ακόμη περισσότερους προβλέπεται ουσιαστική ελάφρυνση.

Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα είναι γνωστός αλλά παραμένει επώδυνος: η ΑΑΔΕ αθροίζει τα τεκμήρια που προκύπτουν από κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη, δαπάνες για ιδιωτική εκπαίδευση, αμοιβές υπηρετικού προσωπικού και στη συνέχεια προσθέτει το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης, που ανέρχεται σε 3.000 ευρώ για κάθε άγαμο και 5.000 ευρώ για τα ζευγάρια. Αν το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από το τεκμαρτό, τότε ο φόρος υπολογίζεται όχι με βάση το πραγματικό εισόδημα, αλλά με βάση το υψηλότερο τεκμαρτό ποσό.

Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες φορολογούμενοι να καλούνται να πληρώσουν φόρο για χρήματα που δεν είχαν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 πάνω από ένα εκατομμύριο φορολογούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με αυτό το πρόβλημα, ενώ για το 2026 εκτιμάται ότι ο αριθμός θα είναι αισθητά μειωμένος, χωρίς όμως να έχει εξαλειφθεί το φαινόμενο.

Η φορολογική νομοθεσία, πάντως, προβλέπει συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί να καλυφθεί η διαφορά ανάμεσα στο δηλωθέν και το τεκμαρτό εισόδημα, αρκεί οι φορολογούμενοι να έχουν προχωρήσει εγκαίρως στις κατάλληλες κινήσεις μέσα στο 2025 ή να μπορούν να τις αποδείξουν κατά την υποβολή της δήλωσης.

Μία από τις βασικές δυνατότητες είναι η λήψη δανείου από τράπεζα, συγγενικό πρόσωπο ή τρίτο. Για να ληφθεί υπόψη από την εφορία, το δάνειο πρέπει να αποδεικνύεται με συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο που φέρει χαρτόσημο και βέβαιη ημερομηνία, από την οποία να προκύπτει ότι είχε συναφθεί μέσα στο 2025 και πριν από τη δαπάνη που επιδιώκεται να καλυφθεί.

Αντίστοιχα, λύση μπορεί να δώσει η χρηματική δωρεά ή γονική παροχή, για την οποία ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ. Ωστόσο, για να ληφθεί υπόψη, η δωρεά ή η γονική παροχή θα έπρεπε να έχει γίνει και να έχει δηλωθεί στην εφορία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Παράλληλα, η εφορία εξετάζει και κατά πόσο ο δωρητής είχε την οικονομική δυνατότητα να διαθέσει το συγκεκριμένο ποσό.

Ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο παραμένει και η ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών, μέσω της οποίας ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί εισοδήματα ή έσοδα που είχε δηλώσει σε προηγούμενα χρόνια, χωρίς χρονικό περιορισμό, προκειμένου να καλύψει την πρόσθετη διαφορά τεκμηρίων. Βασική προϋπόθεση είναι, βεβαίως, να μπορεί να αποδείξει την ύπαρξη αυτών των ποσών με βάση τις παλαιότερες φορολογικές δηλώσεις του.

Επιπλέον, μπορούν να αξιοποιηθούν και πραγματικά εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2025, ακόμη και αν απαλλάσσονται από τον φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, αποζημιώσεις απόλυσης, επιδόματα ανεργίας, κέρδη από μετοχές ή αμοιβαία κεφάλαια, τόκοι από καταθέσεις, repos, έντοκα γραμμάτια και ομόλογα.

Στη διαφορά τεκμηρίων μπορούν επίσης να συνυπολογιστούν και χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, αλλά αποκτήθηκαν μέσα στο 2025, όπως το εφάπαξ ή αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρείες. Το ίδιο ισχύει και για ποσά που εισήχθησαν στην Ελλάδα από το εξωτερικό, σε ευρώ ή σε συνάλλαγμα, αρκεί να δικαιολογείται η απόκτησή τους.

Ακόμη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν κέρδη από τυχερά παιχνίδια, όπως Στοίχημα, λαχεία, ΠΡΟΠΟ, ΛΟΤΤΟ και Τζόκερ, καθώς και έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτά εισπράχθηκαν μέσα στο 2025 και μπορούν να αποδειχθούν.

Συνολικά, οι οκτώ βασικές κινήσεις που μπορούν να «σβήσουν» ή να μειώσουν σημαντικά την επιβάρυνση από τα τεκμήρια είναι: η λήψη δανείου, οι δωρεές ή γονικές παροχές, η ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών, τα αφορολόγητα ή ειδικώς φορολογούμενα εισοδήματα, τα ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, τα χρήματα που εισήχθησαν από το εξωτερικό, τα κέρδη από τυχερά παιχνίδια και τα έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι, παρά τις μειώσεις που έχουν ψηφιστεί, τα τεκμήρια εξακολουθούν να είναι μια σοβαρή φορολογική παγίδα για όσους δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα, αλλά διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία ή έχουν κάνει συγκεκριμένες δαπάνες. Γι’ αυτό και ο σωστός έλεγχος των στοιχείων και η αξιοποίηση όλων των νόμιμων δυνατοτήτων που προβλέπει η νομοθεσία παραμένουν κρίσιμα, ώστε να μη βρεθούν και φέτος αντιμέτωποι με φόρους για εισοδήματα που δεν απέκτησαν.

Περισσότερα:

Ακαθάριστα οικόπεδα 2026: Λήγει στις 15 Ιουνίου η προθεσμία – Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 2.000 ευρώ

Νταντάδες της Γειτονιάς: «Τρέχουν» οι αιτήσεις για voucher έως 500 ευρώ τον μήνα – Ποιοι δικαιούνται την ενίσχυση

ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους