Αμερικανικά Μέσα Ενημέρωσης: “Τελευταία ευκαιρία πριν τον πόλεμο”

Σε ενημερωτικό δελτίο των New York Times για τις εξελίξεις στο δίπολο ΗΠΑ – Ιράν φιλοξενείται ο τίτλος “Τελευταία ευκαιρία πριν τον πόλεμο“. Οι αρθρογράφοι του έγκυρου αμερικανικού μέσου αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ δεν καταλαβαίνουν τη στάση του Ιράν και το Ιράν δεν καταλαβαίνει τη στάση των ΗΠΑ.

Μάλιστα, η Σάρα, μια χημικός που ζει στην Τεχεράνη -όπως αναφέρουν οι NYT- απλώς αναμένει πότε θα συμβεί αυτό που περιμένουν όλοι: “Μακάρι ό,τι είναι να γίνει να γίνει, για να βγούμε επιτέλους από αυτή την εκκρεμότητα” λέει χαρακτηριστικά.

“Οι απλοί Ιρανοί βιώνουν την αγωνία της αναμονής, χωρίς να γνωρίζουν αν και πότε θα βρεθούν στο στόχαστρο επίθεσης. Το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τη γεωπολιτική, αλλά και την καθημερινότητα των ανθρώπων.

“Τελευταία ευκαιρία πριν τον πόλεμο” – Σε άλλα σημεία του ρεπορτάζ των ΝΥΤ αναφέρεται:

Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται «απορημένοι» από την άρνηση της Τεχεράνης να υποχωρήσει στις απαιτήσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα, ακόμη και μπροστά στο ενδεχόμενο πολέμου με μια ισχυρότερη χώρα — σύγκρουση που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην ανατροπή ή τον θάνατο της ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η κυβέρνηση Τραμπ εκτιμά ότι η Τεχεράνη έχει αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε θα έπρεπε να είναι έτοιμη να ενδώσει. Και εν μέρει δεν έχει άδικο: τον τελευταίο χρόνο, το Ιράν έχει κλονιστεί από διαδοχικές εσωτερικές και διεθνείς κρίσεις, φτάνοντας ίσως στο πιο αδύναμο σημείο των τελευταίων δεκαετιών.

Ωστόσο, οποιοδήποτε αμερικανικό σχέδιο για να φέρει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων πρέπει να συνυπολογίσει το βάθος της δέσμευσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο πυρηνικό της πρόγραμμα — ιδίως σε μια περίοδο αδυναμίας. Οι περισσότεροι αναλυτές με τους οποίους μίλησε η Σόλομον (σ.σ. επικεφαλής των θεμάτων Ιράν – Ιράκ για τους ΝΥΤ)  εκτιμούν ότι η σημερινή ιρανική ηγεσία θεωρεί πως η υποχώρηση απέναντι στις αμερικανικές απαιτήσεις είναι πιο επικίνδυνη από έναν πόλεμο. Όπως το διατύπωσε ένας από αυτούς, μια τέτοια κίνηση θα «ενθάρρυνε τις ΗΠΑ να επιτεθούν μέχρι τελικής πτώσης».

Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, άλλος αναλυτής σημείωσε ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, αντιμετωπίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου ως «θεμέλιο πυλώνα του ίδιου του καθεστώτος». Γι’ αυτό και όσοι μελετούν την περιοχή μιλούν όλο και πιο συχνά για μια νέα σύγκρουση που μοιάζει «σχεδόν αναπόφευκτη». Ένας βασικός λόγος είναι «η επικίνδυνη αναντιστοιχία αντιλήψεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών».

Πυρηνικά και εθνική ταυτότητα

Αξίζει να θυμηθούμε ένα περσινό άρθρο του Μαρκ Λάντλερ, ο οποίος είχε καλύψει τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επί προεδρίας Ομπάμα. Το κείμενο γράφτηκε λίγο μετά τις επιθέσεις που εξαπέλυσε ο Τραμπ εναντίον τριών ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων και εξηγούσε γιατί η Τεχεράνη δύσκολα θα εγκατέλειπε τις πυρηνικές της φιλοδοξίες, παρά τα πλήγματα.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, έγραφε ο Λάντλερ, έχει πλέον συνδεθεί άρρηκτα με την αίσθηση ασφάλειας και την εθνική ταυτότητα της χώρας.

Ήδη από την εποχή του σάχη, όταν ξεκίνησε το πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα, η ιρανική ηγεσία το αντιμετώπιζε ως σύμβολο υπερηφάνειας και ηγετικής θέσης στον μουσουλμανικό κόσμο, ως ένδειξη προσήλωσης στην επιστημονική έρευνα και ως «ασφαλιστική δικλείδα» σε μια επικίνδυνη γειτονιά.

Επί Ισλαμικής Δημοκρατίας, αυτή η προσήλωση ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο. Στα μέσα της δεκαετίας του 2000, το πυρηνικό πρόγραμμα «μετατράπηκε σχεδόν σε φετίχ», έγραφε ο Λάντλερ: σε καθημερινές, κρατικά οργανωμένες διαδηλώσεις, χορευτές κρατούσαν φιαλίδια που φέρονταν να περιέχουν ουράνιο, γιορτάζοντας το «δικαίωμα» του Ιράν στον εμπλουτισμό.

Ακόμη και Ιρανοί που αντιτίθενται στην κυβέρνηση ή δεν ενδιαφέρονται για έννοιες όπως η «στρατηγική αποτροπή» εξακολουθούν να βλέπουν το πυρηνικό πρόγραμμα ως πηγή εθνικής υπερηφάνειας. Αυτή η διάσταση καθιστά εξαιρετικά δύσκολο για οποιαδήποτε κυβέρνηση να το εγκαταλείψει οριστικά — ακόμη κι αν οι ΗΠΑ πετύχαιναν την ανατροπή του Χαμενεΐ.

Η στρατηγική επιβίωσης του Ιράν

Προς το παρόν, η Ισλαμική Δημοκρατία φαίνεται να εφαρμόζει μια στρατηγική επιβίωσης.

Η Φαρνάζ Φασίχι, που καλύπτει το Ιράν επί τρεις δεκαετίες, μίλησε με ανώτατους Ιρανούς αξιωματούχους και πρόσωπα που γνωρίζουν εκ των έσω τον μηχανισμό εξουσίας. Σύμφωνα με τις πηγές της, το Ιράν έχει τοποθετήσει εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων στα δυτικά σύνορά του — σε απόσταση που επιτρέπει πλήγματα κατά του Ισραήλ — καθώς και στις νότιες ακτές του Περσικού Κόλπου, εντός εμβέλειας αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων.

Ο Χαμενεΐ έχει μεταβιβάσει αρμοδιότητες σε έναν στενό κύκλο έμπιστων συνεργατών, σε περίπτωση που διακοπεί η επικοινωνία μαζί του ή αν σκοτωθεί. Κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, ενώ βρισκόταν σε κρυψώνα, φέρεται να όρισε τρεις πιθανούς διαδόχους. Παράλληλα, τοποθέτησε πρώην διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης σε ρόλο διαχείρισης της χώρας, με εντολή να διασφαλίσει την επιβίωση του συστήματος ακόμη και σε περίπτωση δολοφονίας της κορυφής της ηγεσίας.

Ο Χαμενεΐ «αναμένει να γίνει μάρτυρας», δήλωσε ένας ειδικός. «Μοιράζει την εξουσία και προετοιμάζει το κράτος για το επόμενο μεγάλο γεγονός — τόσο για τη διαδοχή όσο και για πόλεμο, γνωρίζοντας ότι η διαδοχή μπορεί να προκύψει ως συνέπεια πολέμου».

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας