Αλλάζουν όλα σε διαθήκες και κληρονόμους

Μετά από οκτώ δεκαετίες αμετάβλητων κανόνων, το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα περνά σε νέα εποχή. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προχωρά σε συνολική αναμόρφωση του πλαισίου, επιχειρώντας να το φέρει πιο κοντά στις σύγχρονες κοινωνικές και οικογενειακές πραγματικότητες. Τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των αλλαγών ανέλαβαν ο υπουργός, Γιώργος Φλωρίδης, και ο υφυπουργός, Γιάννης Μπούγας, έπειτα από μακρά μελέτη και διαβούλευση με νομικούς και θεσμικούς φορείς.

Στόχος του νέου πλαισίου δεν είναι μόνο ο εκσυγχρονισμός των διατάξεων. Παράλληλα, επιδιώκεται η μείωση των δικαστικών συγκρούσεων, η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και η αποσαφήνιση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων όσων εμπλέκονται σε μια κληρονομική διαδικασία.

Νόμιμη μοίρα: περισσότερη ελευθερία, σαφή όρια

Καταρχάς, η νόμιμη μοίρα παραμένει, ωστόσο εξορθολογίζεται. Ο νομοθέτης διατηρεί την προστασία των στενών συγγενών, αλλά ταυτόχρονα δίνει μεγαλύτερο περιθώριο ελευθερίας στον διαθέτη. Έτσι, ο ιδιοκτήτης της περιουσίας μπορεί να τη διαχειριστεί με μεγαλύτερη ευελιξία, χωρίς όμως να παρακάμπτονται τα βασικά δικαιώματα του επιζώντος συζύγου και των τέκνων.

Σύμβαση εν ζωή: μια νέα επιλογή

Παράλληλα, εισάγεται η σύμβαση εν ζωή. Μέσω αυτής, ο διαθέτης μπορεί να μεταβιβάζει περιουσία πριν από τον θάνατό του, υπό συγκεκριμένους και σαφείς όρους. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει αφενός στην πρόληψη καταχρήσεων και αφετέρου στη μείωση των μελλοντικών αμφισβητήσεων μεταξύ κληρονόμων.

Αποδοχή και αποποίηση κληρονομιάς: απλούστερες διαδικασίες

Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στις διαδικασίες αποδοχής και αποποίησης κληρονομιάς. Οι προθεσμίες γίνονται πιο ξεκάθαρες, ενώ οι κληρονόμοι αποκτούν καλύτερη εικόνα των συνεπειών κάθε επιλογής τους. Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η αβεβαιότητα και αποφεύγονται αποφάσεις που στο παρελθόν οδηγούσαν σε οικονομικά αδιέξοδα.

Κληρονομική ανικανότητα: αυστηρότερο πλαίσιο

Ταυτόχρονα, ενισχύεται ο θεσμός της αυτοδίκαιης κληρονομικής ανικανότητας. Σε περιπτώσεις σοβαρών ποινικών καταδικών για κακουργήματα κατά της ζωής ή της γενετήσιας ελευθερίας του κληρονομούμενου, ο κληρονόμος αποκλείεται αυτομάτως. Επιπλέον, διευρύνεται ο κατάλογος των πράξεων που μπορούν να οδηγήσουν στην κήρυξη αναξιότητας.

Σχέσεις κληρονόμων και περιεχόμενο διαθήκης

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις σχέσεις μεταξύ των κληρονόμων. Με πιο καθαρούς κανόνες και λιγότερα «γκρίζα σημεία», το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να μειώσει τις συγκρούσεις που συχνά κατέληγαν σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες. Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται το περιεχόμενο της διαθήκης, ώστε η βούληση του διαθέτη να αποτυπώνεται με σαφή και αδιαμφισβήτητο τρόπο.

Καταπίστευμα, κληροδοσίες και κληρονομητήριο

Οι ρυθμίσεις επεκτείνονται και στο καταπίστευμα και τις κληροδοσίες, με στόχο την καλύτερη προστασία των δικαιούχων. Επιπλέον, απλοποιείται η διαδικασία έκδοσης κληρονομητηρίου και ρυθμίζεται πιο αναλυτικά η εκτέλεση της διαθήκης, μειώνοντας καθυστερήσεις και τριβές.

Τι αλλάζει για τον επιζώντα σύζυγο

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναβάθμιση του εξ αδιαθέτου κληρονομικού δικαιώματος του συζύγου. Όταν συντρέχει με τέκνα του κληρονομούμενου, ο σύζυγος λαμβάνει:

• το 1/3 της κληρονομιάς αν υπάρχουν τρία τέκνα,
• το 1/4 αν υπάρχουν δύο ή περισσότερα.

Επιπλέον, στην τρίτη τάξη κληρονόμων, ο σύζυγος προηγείται πλέον παππούδων, θείων και πρώτων εξαδέλφων.

Με τις αλλαγές αυτές, το κληρονομικό δίκαιο αποκτά πιο σύγχρονο και λειτουργικό χαρακτήρα. Το ζητούμενο, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι ένα σύστημα πιο δίκαιο, πιο καθαρό και κυρίως πιο κατανοητό για τους πολίτες, ένα πλαίσιο που μειώνει τις συγκρούσεις και ενισχύει την εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη.

Περισσότερα:

Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα

Σήμερα η κηδεία του Νάσου Αθανασίου- Πότε και πού θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία

Αλλάζουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων σε 8 περιοχές της Αττικής