Το νέο καθεστώς επικουρικής ασφάλισης
Το σύστημα επικουρικής ασφάλισης αλλάζει ριζικά, καθώς η Ελλάδα εγκαταλείπει το καθαρά αναδιανεμητικό μοντέλο και εισάγει ένα νέο, κεφαλαιοποιητικό σύστημα, το οποίο εφαρμόζεται πλέον σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος είναι η διαμόρφωση ατομικής αποταμίευσης για τον κάθε ασφαλισμένο, ώστε η μελλοντική επικουρική σύνταξη να εξαρτάται περισσότερο από τις δικές του εισφορές και τις αποδόσεις τους.
Η αλλαγή αυτή φέρνει νέες προοπτικές, αλλά και νέους κινδύνους, δημιουργώντας διαφορετικές ταχύτητες ασφαλισμένων.
Τι είναι το κεφαλαιοποιητικό σύστημα
Στο νέο μοντέλο:
- Κάθε ασφαλισμένος αποκτά προσωπικό ατομικό «κουμπαρά».
- Οι εισφορές που καταβάλλει δεν χρησιμοποιούνται για τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων, αλλά επενδύονται για λογαριασμό του.
- Το τελικό ποσό της επικουρικής του σύνταξης θα εξαρτηθεί από:
- το ύψος των εισφορών που πλήρωσε,
- τις αποδόσεις των επενδύσεων στο πέρασμα των χρόνων,
- το συνολικό διάστημα ασφάλισης.
Το κεντρικό χαρακτηριστικό είναι ότι η μελλοντική σύνταξη γίνεται πιο εξατομικευμένη, ενώ αυξάνει η διασύνδεσή της με τις αποδόσεις της αγοράς.
Ποιοι μπαίνουν στο νέο σύστημα
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, εντάσσονται αυτόματα:
- Όλοι όσοι μπήκαν για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας από 1/1/2022 και μετά.
- Ασφαλισμένοι μέχρι 35 ετών (προαιρετικά) που επέλεξαν να μεταφερθούν στο νέο καθεστώς.
- Νέοι επαγγελματίες, μισθωτοί και μη μισθωτοί, που ξεκίνησαν την ασφάλισή τους μετά το 2022.
Στην πράξη, η συντριπτική πλειονότητα όσων δεν είχαν καθόλου επικουρική ασφάλιση μέχρι το 2021 εντάσσονται στο νέο σύστημα.
Ποιοι μένουν στο παλιό σύστημα
Παραμένουν στο αναδιανεμητικό καθεστώς:
- Όλοι οι παλαιοί ασφαλισμένοι προ του 2021 που δεν επέλεξαν να μεταβούν.
- Όσοι είναι άνω των 35 ετών (δεν έχουν δικαίωμα μεταφοράς).
- Όλοι οι σημερινοί συνταξιούχοι που λαμβάνουν επικουρική από το παλιό επικουρικό ταμείο.
Το παλιό σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί παράλληλα, χρηματοδοτούμενο από εισφορές και κρατική συμμετοχή.
Τα οφέλη του νέου συστήματος
1. Πιο διαφανές και εξατομικευμένο
Ο ασφαλισμένος βλέπει τον «κουμπαρά» του και γνωρίζει πώς εξελίσσεται η αποταμίευσή του.
2. Δυνατότητα υψηλότερων αποδόσεων
Οι επενδύσεις σε χαμηλού ρίσκου ή μεικτά χαρτοφυλάκια μπορούν, μακροπρόθεσμα, να αποδώσουν περισσότερο από το παλιό σύστημα.
3. Μεταβιβασιμότητα
Σε περίπτωση θανάτου, το υπόλοιπο του ατομικού λογαριασμού μπορεί να μεταβιβαστεί στους δικαιούχους.
4. Κίνητρα για μακρόχρονη παραμονή
Όσο μεγαλύτερη η διάρκεια και οι εισφορές, τόσο μεγαλύτερο το τελικό ποσό.
Τα ρίσκα και οι προβληματισμοί
1. Επενδυτικός κίνδυνος
Οι αποδόσεις μπορεί να είναι χαμηλότερες ή ακόμη και αρνητικές σε δύσκολες περιόδους της αγοράς.
2. Μεγαλύτερη αβεβαιότητα
Σε αντίθεση με το παλιό σύστημα, κανείς δεν εγγυάται το τελικό ποσό της επικουρικής.
3. Μετάβαση δύο ταχυτήτων
Οι νεότεροι ασφαλισμένοι βρίσκονται σε άλλο σύστημα από τους παλαιούς, κάτι που επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά κατά τη μεταβατική περίοδο.
4. Μεγάλη εξάρτηση από την οικονομική σταθερότητα
Οι επενδύσεις μακράς διάρκειας επηρεάζονται από κρίσεις, ύφεση, επιτόκια και πληθωρισμό. Το νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα επικουρικής ασφάλισης αλλάζει ριζικά τη φιλοσοφία της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Για τους νεότερους ασφαλισμένους, ανοίγει την προοπτική μιας δυνητικά υψηλότερης σύνταξης, αλλά ταυτόχρονα εισάγει τον παράγοντα ρίσκου, που μέχρι τώρα δεν υπήρχε.
Το αν τελικά θα αποδειχθεί πιο αποδοτικό ή πιο επισφαλές θα εξαρτηθεί:
- από την πορεία των επενδύσεων,
- από τη σταθερότητα της οικονομίας τα επόμενα χρόνια,
- και από το πώς θα εξελιχθεί το ίδιο το ασφαλιστικό σύστημα.
- 1 λεπτό πριν Φωτιά στην Αττική: Τρία μέτωπα σήμερα στο λεκανοπέδιο
- 2 λεπτά πριν ΑΣΕΠ 8ΓΔ/2026: Βγήκαν τα αποτελέσματα για θέσεις στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων – Από αύριο (5/6) οι ενστάσεις
- 11 λεπτά πριν Ανεμιστήρες με νερό σε 8 σταθμούς του ΗΣΑΠ, την ώρα που οι επιβάτες «βράζουν» στους συρμούς!
