«Ξέχασα πώς να περπατάω»: Πώς είναι να επιστρέφεις στη Γη μετά από έναν χρόνο στο Διάστημα

Η εμπειρία της επιστροφής στη Γη μετά από σχεδόν έναν χρόνο σε τροχιά μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολη απ’ όσο φαντάζεται κανείς. Η Αμερικανίδα αστροναύτης της NASA Χριστίνα Κουκ, η γυναίκα με το ρεκόρ συνεχούς παραμονής στο Διάστημα, περιέγραψε με απόλυτη ειλικρίνεια τις σωματικές και ψυχολογικές προκλήσεις της ζωής μακριά από τη βαρύτητα, αλλά και την προσαρμογή όταν επιστρέφει κανείς στον πλανήτη.

Η ίδια συμμετέχει πλέον και σε νέα αποστολή που θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, ανοίγοντας ένα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης.

Οι επιπτώσεις της μικροβαρύτητας στον ανθρώπινο οργανισμό

Η παραμονή στο Διάστημα συνοδεύεται από έντονες βιολογικές αλλαγές, ιδιαίτερα στην αρχική περίοδο προσαρμογής. Πονοκέφαλοι, ημικρανίες, ναυτία και αίσθηση αποπροσανατολισμού είναι συνηθισμένα συμπτώματα, τα οποία όμως υποχωρούν καθώς το σώμα προσαρμόζεται στη μικροβαρύτητα.

Η ανακατανομή των υγρών στον οργανισμό αποτελεί βασικό παράγοντα αυτών των συμπτωμάτων, καθώς η έλλειψη βαρύτητας δεν επιτρέπει την κανονική ροή τους προς τα κάτω. Παρά τις δυσκολίες, οι αστροναύτες μαθαίνουν να λειτουργούν αποτελεσματικά σε αυτό το περιβάλλον, κάτι που απαιτεί υψηλή αντοχή και εκπαίδευση.

Το ρεκόρ των 328 ημερών και οι ιστορικές «πρωτιές»

Η Χριστίνα Κουκ κατέχει το ρεκόρ συνεχούς παραμονής στο Διάστημα από γυναίκα, με συνολικά 328 ημέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο οποίος βρίσκεται περίπου 408 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη.

Στις 18 Οκτωβρίου 2019 συμμετείχε σε έναν ιστορικό διαστημικό περίπατο, μαζί με την Τζέσικα Μέιρ, ο οποίος αποτέλεσε την πρώτη αποστολή εκτός σκάφους στην οποία συμμετείχαν αποκλειστικά γυναίκες.

Η δραστηριότητα αυτή, γνωστή ως spacewalk ή Extra Vehicular Activity (EVA), πραγματοποιήθηκε στο εξωτερικό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού.

Η αποστολή «Artemis II» και το ταξίδι στη Σελήνη

Η αστροναύτης πρόκειται να συμμετάσχει στην αποστολή «Artemis II» της NASA, κατά την οποία θα προστεθούν ακόμη περίπου δέκα ημέρες παραμονής στο Διάστημα, αυτή τη φορά όμως εκτός γήινης τροχιάς, στο λεγόμενο «βαθύ Διάστημα».

Μαζί με τρεις άνδρες συναδέλφους της —τον Βίκτορ Γκλόβερ, τον Τζέρεμι Χάνσεν και τον κυβερνήτη Ριντ Ουάιζμαν— θα ταξιδέψει έως τη Σελήνη, σε απόσταση περίπου 384.400 χιλιομέτρων από τη Γη.

Η αποστολή θα σηματοδοτήσει και άλλες ιστορικές πρωτιές:

• Ο Βίκτορ Γκλόβερ θα γίνει ο πρώτος Αφροαμερικανός που θα ταξιδέψει πέρα από τη γήινη τροχιά.
• Ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν θα είναι ο πρώτος μη Αμερικανός που θα πραγματοποιήσει αντίστοιχη αποστολή.
• Θα είναι η πρώτη φορά που γυναίκα θα φτάσει έως τη Σελήνη.

Η επιστροφή στη Σελήνη μετά από δεκαετίες

Η αποστολή «Artemis II» έρχεται περισσότερα από 50 χρόνια μετά την τελευταία επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη, το «Apollo 17» του 1972.

Σε αντίθεση με τις αποστολές του προγράμματος Apollo, δεν προβλέπεται προσελήνωση, αλλά περιφορά γύρω από το φεγγάρι, με στόχο την προετοιμασία της αποστολής «Artemis III», η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί την περίοδο 2027-2028 και να αποτελέσει την πρώτη προσελήνωση μετά το «Apollo 11» του 1969.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι και η Κίνα θα επιχειρήσει επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη το αργότερο έως το 2030.

Ποια είναι η Χριστίνα Κουκ

Γεννημένη το 1979, η Χριστίνα Κουκ μεγάλωσε στη Βόρεια Καρολίνα και σπούδασε ηλεκτρολόγος μηχανικός και φυσικός. Το 2001 εντάχθηκε στην Ακαδημία της NASA και το 2013 επιλέχθηκε ως δόκιμη αστροναύτης της 21ης σειράς.

Έχει εργαστεί και εκπαιδευτεί σε ακραία περιβάλλοντα, όπως η Αλάσκα, η Αρκτική και η Ανταρκτική, όπου παρέμεινε για περίπου έναν χρόνο.

Η πρώτη της διαστημική αποστολή πραγματοποιήθηκε το 2018, ενώ στις 14 Μαρτίου 2019 αναχώρησε ξανά για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, επιστρέφοντας στις 6 Φεβρουαρίου 2020.

Η εμπειρία της ζωής στο Διάστημα

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός ολοκληρώνει μια περιστροφή γύρω από τη Γη περίπου κάθε 90 λεπτά, γεγονός που σημαίνει ότι οι αστροναύτες βιώνουν περίπου 17 ανατολές και δύσεις του Ηλίου μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο.

Η ίδια έχει περιγράψει την εμπειρία ως μοναδική, επισημαίνοντας την έντονη καθημερινή δραστηριότητα αλλά και τις στιγμές περισυλλογής όταν παρατηρεί κανείς τη Γη από το μεγάλο παράθυρο του σταθμού.

«Όταν γύρισα στη Γη δεν θυμόμουν καν πώς είναι να περπατάς. Είμαστε διαρκώς απασχολημένοι εκεί πάνω, κάθε κίνησή μας πρέπει να είναι υπολογισμένη στο λεπτό, όμως υπάρχει και χρόνος για περισυλλογή, στο μεγάλο παράθυρο που βλέπει προς τη Γη. Είναι απίστευτο μέρος το Διάστημα και δίνει στον καθένα από εμάς εκεί πάνω απαντήσεις σε ερωτήματα που δεν μπορούν να απαντηθούν πουθενά αλλού».

Οι διαστημικοί περίπατοι και ο φόβος

Η Κουκ συμμετείχε συνολικά σε έξι διαστημικούς περιπάτους, συνολικής διάρκειας 42 ωρών και 15 λεπτών. Στον ιστορικό περίπατο του 2019 με την Τζέσικα Μέιρ παρέμεινε στο κενό για 7 ώρες και 17 λεπτά, πραγματοποιώντας εργασίες στο εξωτερικό του σταθμού.

Για το αίσθημα φόβου κατά τη διάρκεια των αποστολών, έχει δηλώσει:
«Συχνά οι άνθρωποι με ρωτούν αν φοβόμουν όταν έκανα τους διαστημικούς περιπάτους. Η απάντηση είναι να είσαι συγκεντρωμένος στην αποστολή σου. Και έχουμε τόσο πολλά να κάνουμε όσο βρισκόμαστε εκεί έξω που μάλλον δεν προλαβαίνεις να φοβηθείς. Συχνά, όταν μιλάω σε μαθητές, τους λέω ότι καλό είναι να κυνηγάς όλα όσα φοβάσαι. Οσα νομίζεις ότι δεν μπορείς να φτάσεις. Οταν υπερβείς αυτόν τον φόβο, το αίσθημα ανταμοιβής είναι ανεκτίμητο».

Περισσότερα:

Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά

Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου

Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια