Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση: Η «σιωπηλή» απειλή και η συσκευή που μπορεί να σώσει ζωές

Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (ΕΦΘ) αποτελεί μία από τις συχνότερες, αλλά και πιο υποδιαγνωσμένες παθήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι χειρουργοί και οι ορθοπαιδικοί. Η νόσος μπορεί να εξελιχθεί αθόρυβα, χωρίς εμφανή προειδοποιητικά σημάδια, και να οδηγήσει σε σοβαρές ή ακόμη και θανατηφόρες επιπλοκές.

Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι έως και δύο στα τρία περιστατικά ενδέχεται να μην προκαλούν συμπτώματα. Έτσι, αρκετοί ασθενείς αντιλαμβάνονται το πρόβλημα όταν έχει ήδη εμφανιστεί κάποια σοβαρή επιπλοκή, όπως η πνευμονική εμβολή.

Μπορεί, όμως, η τεχνολογία να εντοπίσει έγκαιρα μια θρόμβωση πριν θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς; Σε αυτό ακριβώς το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει το ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο ThrombUS+.

ΕΦΘ: Πόσο συχνή είναι η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση

Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του ThrombUS+ στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, επιστήμονες παρουσίασαν στοιχεία για τη συχνότητα της νόσου, τους βασικούς παράγοντες κινδύνου και τις δυνατότητες που προσφέρει μια νέα φορετή συσκευή συνεχούς παρακολούθησης.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Ορθοπαιδικής του ΑΠΘ Μιχαήλ Ποτούπνη, οι ευρωπαϊκές μελέτες καταγράφουν κάθε χρόνο από 70 έως 140 περιστατικά ΕΦΘ ανά 100.000 κατοίκους. Οι αριθμοί αυτοί μεταφράζονται σε περίπου 500.000 έως ένα εκατομμύριο νέα περιστατικά ετησίως στην Ευρώπη.

Παράλληλα, περισσότερο από το ένα τρίτο των περιστατικών φλεβικής θρομβοεμβολικής νόσου συνδέεται με πρόσφατη νοσηλεία. Μάλιστα, πολλά συμβάντα εκδηλώνονται μετά το εξιτήριο, όταν ο ασθενής έχει ήδη επιστρέψει στο σπίτι του.

Σε ποσοστό 25% έως 40%, πάντως, οι γιατροί δεν εντοπίζουν κάποιον σαφή και αναγνωρίσιμο παράγοντα κινδύνου.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από θρόμβωση

Η ηλικία αυξάνει αισθητά τον κίνδυνο εμφάνισης εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης. Συγκεκριμένα, τα άτομα άνω των 70 ετών αντιμετωπίζουν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με όσους βρίσκονται μεταξύ 45 και 69 ετών. Σε σχέση με τις ηλικίες 20 έως 44 ετών, ο κίνδυνος μπορεί να είναι από έξι έως εννέα φορές υψηλότερος.

Στους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται:

• Ο καρκίνος, ο οποίος συνδέεται με περίπου το 20% των περιστατικών.
• Οι χειρουργικές επεμβάσεις, με ποσοστό περίπου 15%.
• Η παρατεταμένη ακινησία, επίσης με ποσοστό περίπου 15%.
• Η πρόσφατη νοσηλεία.
• Τα κατάγματα των κάτω άκρων.
• Η εγκυμοσύνη και η λοχεία.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν οι ασθενείς με κατάγματα στα μακρά οστά των κάτω άκρων. Μετα-αναλύσεις έχουν καταγράψει σε αυτή την ομάδα προεγχειρητική συχνότητα ΕΦΘ που προσεγγίζει το 24%.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά

Η έγκαιρη διάγνωση της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης περιορίζει τον κίνδυνο πνευμονικής εμβολής, υποτροπής και μακροχρόνιας αναπηρίας από μεταθρομβωτικό σύνδρομο.

Επιπλέον, επιτρέπει στους γιατρούς να ξεκινήσουν γρηγορότερα την κατάλληλη θεραπεία, βελτιώνει την πρόγνωση του ασθενούς και μειώνει το συνολικό κόστος περίθαλψης.

Ωστόσο, οι γιατροί συνήθως παραπέμπουν έναν ασθενή για υπερηχογραφικό έλεγχο όταν εμφανιστούν συμπτώματα ή ισχυρές κλινικές ενδείξεις. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο διαγνωστικό κενό, καθώς μεγάλο μέρος των θρομβώσεων παραμένει ασυμπτωματικό.

Όπως επισήμανε ο κ. Ποτούπνης, παρά τη σημαντική πρόοδο στον υπέρηχο και στην πληθυσμογραφία, το σύστημα υγείας χρειάζεται νέες μεθόδους που θα παρακολουθούν συνεχώς τους νοσηλευόμενους και τους υπόλοιπους ασθενείς υψηλού κινδύνου.

ThrombUS+: Η έξυπνη φορετή συσκευή κατά της θρόμβωσης

Το ευρωπαϊκό έργο ThrombUS+ αναπτύσσει ένα φορετό και έξυπνο σύστημα, σχεδιασμένο να παρακολουθεί συνεχώς τον ασθενή, να αξιολογεί τον κίνδυνο και να συμβάλλει στην πρόληψη της ΕΦΘ χωρίς να απαιτείται διαρκής παρουσία χειριστή.

Η συσκευή διαθέτει ειδική κεφαλή και εξειδικευμένο αισθητήρα υπερήχων. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αναπαραγάγει αυτοματοποιημένα τη διαδικασία που εκτελεί σήμερα ο γιατρός κατά τη διάρκεια του υπερηχογραφήματος.

Η τεχνολογία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί:

• Σε κατακεκλιμένους ή ακινητοποιημένους ασθενείς.
• Μετά από χειρουργικές επεμβάσεις.
• Κατά τη διάρκεια πολύωρων επεμβάσεων.
• Σε ογκολογικούς και αιματολογικούς ασθενείς.
• Σε άλλες ομάδες υψηλού κινδύνου.
• Σε γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη και τη λοχεία.

Πώς λειτουργεί η συσκευή

Η καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής – Ιατρικής Πληροφορικής του Τμήματος Ιατρικής του ΔΠΘ και συντονίστρια του έργου, Ελένη Καλδούδη, εξήγησε ότι το ThrombUS+ στοχεύει στην αυτόνομη και έγκαιρη ανίχνευση της ΕΦΘ, ακόμη και όταν ο ασθενής δεν παρουσιάζει συμπτώματα.

Ο υπέρηχος συμπίεσης αποτελεί τη βασική μέθοδο διάγνωσης. Η νέα συσκευή, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο σε αυτήν την εξέταση. Συνδυάζει τρεις διαφορετικές τεχνικές παρακολούθησης:

1. Υπέρηχο συμπίεσης.
2. Πληθυσμογραφία ηλεκτρικής εμπέδησης.
3. Πληθυσμογραφία ανάκλασης φωτός.

Στη συνέχεια, αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης αναλύουν τα δεδομένα των αισθητήρων, ώστε το σύστημα να λειτουργεί αυτόνομα και να αναγνωρίζει εγκαίρως πιθανές ενδείξεις θρόμβωσης.

Παράλληλα, αισθητήρες κίνησης υποστηρίζουν τη θεραπευτική άσκηση. Το σύστημα αξιοποιεί επίσης «σοβαρά παιχνίδια» και εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας, με στόχο να κινητοποιεί τον ασθενή και να συμβάλλει ενεργά στην πρόληψη των θρόμβων.

Η πνευμονική εμβολή μπορεί να εκδηλωθεί αιφνίδια

Η ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι η πνευμονική εμβολή μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, στο 25% των θανατηφόρων περιπτώσεων ο θάνατος επέρχεται πριν προλάβει να ξεκινήσει η αντιμετώπιση. Επομένως, η αναγνώριση μιας πιθανής θρόμβωσης πριν εξελιχθεί σε πνευμονική εμβολή αποτελεί καθοριστικό στόχο.

Η συμμετοχή του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου

Το ThrombUS+ χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 9,5 εκατ. ευρώ. Το έργο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2024 και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2027, έπειτα από 42 μήνες έρευνας και ανάπτυξης.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν 19 φορείς από οκτώ χώρες, ανάμεσά τους έξι ερευνητικοί οργανισμοί, εννέα επιχειρήσεις και πέντε νοσοκομεία.

Το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου συμμετέχει σε όλες τις κλινικές μελέτες του έργου και έχει ήδη ολοκληρώσει το δικό του σκέλος συλλογής δεδομένων. Στην πρώτη φάση της κλινικής μελέτης εξετάστηκαν 564 ασθενείς, ενώ κατά τη δεύτερη φάση είχαν ενταχθεί 40 περιστατικά μέχρι την ημέρα της παρουσίασης.

Στόχος τα 15.000 βίντεο υπερήχων

Τα πέντε νοσοκομεία του προγράμματος σχεδιάζουν να συγκεντρώσουν συνολικά 15.000 βίντεο υπερήχων από περίπου 3.000 ασθενείς.

Κάθε συμμετέχων υποβάλλεται σε πέντε εξετάσεις υπερήχου συμπίεσης και σε μία εξέταση Doppler. Μέχρι την παρουσίαση του προγράμματος, οι ερευνητές είχαν ήδη συλλέξει δεδομένα από περίπου 3.000 ασθενείς.

Το μεγάλο στοίχημα για το ThrombUS+ είναι πλέον σαφές: να μεταφέρει τον έλεγχο της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης από τη μεμονωμένη νοσοκομειακή εξέταση στη συνεχή, έξυπνη παρακολούθηση.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Χρυσούλα Κέντσου Δρακάκη

Η Χρυσούλα Κέντσου-Δρακάκη είναι δημοσιογράφος και καλύπτει θέματα ΑΣΕΠ με ειδίκευση στην Υγεία και στην Ψυχαγωγία. Εχει σπουδάσει αθλητική δημοσιογραφία και λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση - επιμέλεια κειμένων. Προϋπηρεσία στο Epixeiro.gr και στο Healthweb.gr.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Εορτολόγιο: Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Παρασκευή 18/9/2026

ΕΥΔΑΠ: “Εθνική προτεραιότητα” η ασφάλεια του νερού και η προστασία των υποδομών

Νάξος: Αγωνία για 16χρονη που έπεσε από ταράτσα – Νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση

Τροχαίο στη Λεωφόρο Μαραθώνος: Ανατροπή οχήματος – Έκλεισε το ρεύμα προς Αθήνα