Εφάπαξ: Πότε καταβάλλεται, πώς υπολογίζεται και γιατί υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ Ταμείων
Το εφάπαξ αποτελεί ξεχωριστή παροχή από την κύρια και την επικουρική σύνταξη και χορηγείται στους ασφαλισμένους που είχαν υπαχθεί σε κλάδο πρόνοιας και κατέβαλλαν τις αντίστοιχες εισφορές. Για τη χορήγησή του απαιτείται αίτηση, ενώ δικαιούχοι είναι κατά κανόνα όσοι έχουν λάβει κύρια σύνταξη γήρατος ή οριστικής αναπηρίας και διαθέτουν χρόνο ασφάλισης για εφάπαξ.
Η αίτηση υποβάλλεται μετά την αίτηση για κύρια και επικουρική σύνταξη και στη συνέχεια ο e-ΕΦΚΑ επεξεργάζεται τον ασφαλιστικό χρόνο, εκδίδει την απόφαση απονομής και προχωρά στην πληρωμή. Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσό ούτε γενικό ανώτατο ή κατώτατο πλαφόν για το εφάπαξ.
Ο υπολογισμός γίνεται ουσιαστικά σε δύο διαφορετικά τμήματα για όσους έχουν ασφαλιστικό χρόνο πριν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2014. Για τα χρόνια έως το τέλος του 2013, στους μισθωτούς με εισφορά 4% λαμβάνεται υπόψη το 60% των αποδοχών επί των οποίων καταβάλλονταν εισφορές, πολλαπλασιαζόμενο με τα έτη ασφάλισης. Ως βάση χρησιμοποιείται, κατά κανόνα, ο μέσος όρος των αποδοχών της τελευταίας πενταετίας έως το 2013, με τις προβλεπόμενες αναπροσαρμογές.
Για τον χρόνο από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά, εφαρμόζεται διαφορετικό μοντέλο. Οι εισφορές κάθε ασφαλισμένου καταγράφονται σε ατομική μερίδα και το αντίστοιχο τμήμα του εφάπαξ προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών μέχρι την ημερομηνία αποχώρησης, με βάση το σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης.
Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους δύο εργαζόμενοι με παρόμοια χρόνια ασφάλισης μπορεί να λάβουν πολύ διαφορετικό ποσό. Μεγάλη σημασία έχει πόσα χρόνια είχαν συμπληρωθεί έως το 2013, οι αποδοχές πάνω στις οποίες καταβάλλονταν εισφορές, το ύψος του ποσοστού εισφοράς και ο πρώην ασφαλιστικός κλάδος στον οποίο ανήκε ο εργαζόμενος.
Οι σημαντικές αποκλίσεις που συναντώνται μεταξύ ασφαλισμένων διαφορετικών πρώην Ταμείων οφείλονται επίσης στο γεγονός ότι πριν από την ενοποίηση στον e-ΕΦΚΑ υπήρχαν διαφορετικοί κανόνες εισφορών και διαφορετικές ασφαλιστικές βάσεις. Άλλο ποσό μπορεί επομένως να προκύψει για έναν δημόσιο υπάλληλο και άλλο για έναν μηχανικό, δικηγόρο, υγειονομικό ή εργαζόμενο άλλου πρώην κλάδου πρόνοιας, ακόμη και με παρόμοια συνολική ασφαλιστική διαδρομή.
Το εφάπαξ, ως γενικός κανόνας, καταβάλλεται χωρίς τις συνήθεις κρατήσεις σύνταξης. Μπορούν, ωστόσο, να γίνουν παρακρατήσεις σε περιπτώσεις οφειλών, όπως χρέη προς την Εφορία ή άλλες υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Συνεπώς, το ύψος του εφάπαξ δεν εξαρτάται μόνο από τα συνολικά χρόνια εργασίας. Καθοριστικά είναι ο πρώην φορέας ασφάλισης, το ύψος και το είδος των εισφορών, οι αποδοχές πριν από το 2014 και το χρονικό διάστημα ασφάλισης μετά το 2014. Για τον λόγο αυτό οι διαφορές στα τελικά ποσά μπορεί να είναι σημαντικές ακόμη και μεταξύ εργαζομένων που συνταξιοδοτούνται την ίδια περίοδο.
- 7 λεπτά πριν Νάξος: Αγωνία για 16χρονη που έπεσε από ταράτσα – Νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση
- 23 λεπτά πριν ΠΑΣΟΚ: Παραιτήθηκε η Ρόζα Βρεττού
- 32 λεπτά πριν Εφάπαξ: Πότε καταβάλλεται, πώς υπολογίζεται και γιατί υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ Ταμείων
