Το καλοκαιρινό ταξίδι που μετατράπηκε σε εφιάλτη: Η τραγωδία του City of Poros

Σαν σήμερα, στις 11 Ιουλίου 1988, η Ελλάδα βίωσε μία από τις πιο αιματηρές τρομοκρατικές επιθέσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ στη σύγχρονη ιστορία της. Ένα καλοκαιρινό απόγευμα, γεμάτο τουρίστες, θάλασσα και ανεμελιά, μετατράπηκε μέσα σε λίγα λεπτά σε σκηνικό τρόμου και θανάτου.

Το κρουαζιερόπλοιο City of Poros, που εκτελούσε ημερήσια εκδρομή στον Αργοσαρωνικό, έγινε στόχος μιας πρωτοφανούς επίθεσης με πυροβολισμούς, χειροβομβίδες και εκρηκτικά. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: εννέα νεκροί, ανάμεσά τους και ο δράστης, καθώς και περίπου 60 τραυματίες.

Η επίθεση δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου τρομοκρατικού σχεδίου που είχε αρχίσει να ξετυλίγεται λίγες ώρες νωρίτερα στο Τροκαντερό.

Το κρουαζιερόπλοιο City of Poros εκτελούσε ημερήσιες εκδρομές στον Αργοσαρωνικό όταν έγινε στόχος τρομοκρατικής επίθεσης στις 11 Ιουλίου 1988.

Το πλοίο που μετέφερε εκατοντάδες τουρίστες

Το City of Poros ανήκε στην εταιρεία «Κυκλαδικές Κρουαζιέρες» των αδελφών Κυρτάτα και τη δεκαετία του 1980 πραγματοποιούσε καθημερινές εκδρομές από τη Μαρίνα Φλοίσβου προς την Ύδρα, την Αίγινα και τον Πόρο.

Με μήκος περίπου 60 μέτρα και δυνατότητα ανάπτυξης ταχύτητας έως 26 κόμβων, αποτελούσε δημοφιλή επιλογή για ξένους επισκέπτες που ήθελαν να γνωρίσουν τα νησιά του Αργοσαρωνικού μέσα σε μία ημέρα.

Το πρωί της 11ης Ιουλίου 1988 αναχώρησε κανονικά για το προγραμματισμένο δρομολόγιό του, μεταφέροντας 471 επιβάτες – κυρίως Αμερικανούς και Γάλλους τουρίστες – καθώς και 25 μέλη πληρώματος.

Τα πρώτα δευτερόλεπτα του τρόμου

Λίγο πριν από τις 19:00 και ενώ το πλοίο επέστρεφε προς την Αθήνα, περίπου τρία ναυτικά μίλια ανοιχτά της Αίγινας, οι επιβάτες άρχισαν να ακούν έναν παράξενο θόρυβο.

Στις 18:48 ο ήχος δυνάμωνε συνεχώς, χωρίς κανείς να καταλαβαίνει τι ακριβώς συνέβαινε. Σύντομα αποκαλύφθηκε η τρομακτική πραγματικότητα. Ένας ένοπλος άνδρας εμφανίστηκε κρατώντας ημιαυτόματο όπλο και άρχισε να πυροβολεί αδιακρίτως προς κάθε κατεύθυνση.

Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, ο δράστης πυροβολούσε σχεδόν ανεξέλεγκτα, περιστρεφόμενος γύρω από τον εαυτό του με το δάχτυλο διαρκώς στη σκανδάλη.

Μέσα σε λίγα λεπτά το κατάστρωμα μετατράπηκε σε πεδίο μάχης.

Η εκτέλεση του υποπλοιάρχου και οι χειροβομβίδες

Το City of Poros τυλιγμένο στους καπνούς μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Ιουλίου 1988, ανοιχτά της Αίγινας

Αφού ολοκλήρωσε το πρώτο αιματηρό ξέσπασμα, ο τρομοκράτης κατευθύνθηκε προς την καμπίνα του υποπλοιάρχου Αντώνη Δεϊμέζη.

Τον σημάδεψε και τον πυροβόλησε εν ψυχρώ.

Στη συνέχεια κινήθηκε προς τη γέφυρα του πλοίου, εκτοξεύοντας χειροβομβίδες. Ο πανικός κορυφώθηκε. Επιβάτες, φοβούμενοι ότι το πλοίο θα ανατιναχθεί ή θα τυλιχθεί στις φλόγες, άρχισαν να πέφτουν στη θάλασσα αναζητώντας τρόπο διαφυγής.

Λίγα λεπτά αργότερα ακολούθησε μια ισχυρότατη έκρηξη που συγκλόνισε ολόκληρο το σκάφος.

Μετά τον εκκωφαντικό θόρυβο επικράτησε μια ανατριχιαστική σιωπή, η οποία διακοπτόταν μόνο από τις κραυγές των τραυματιών και τις εκκλήσεις για βοήθεια.

Η έκρηξη σημειώθηκε κοντά στην καμπίνα του υπάρχου, στη βάση του εξωτερικού περιβλήματος του υπερστεγάσματος της γέφυρας. Από αυτήν σκοτώθηκε ο ύπαρχος, ενώ ο δράστης διαμελίστηκε.

Ο απολογισμός της τραγωδίας ήταν βαρύς: εννέα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένου του τρομοκράτη, ενώ περίπου 60 ακόμη τραυματίστηκαν.

Η έκρηξη στο Τροκαντερό που προηγήθηκε

Η επίθεση στο City of Poros δεν ήταν το μοναδικό αιματηρό γεγονός εκείνης της ημέρας.

Λίγες ώρες νωρίτερα, στο Τροκαντερό, είχε σημειωθεί έκρηξη σε αυτοκίνητο στο οποίο επέβαιναν τέσσερις άνδρες. Όλοι σκοτώθηκαν ακαριαία.

Αρχικά οι Αρχές αντιμετώπισαν τα δύο περιστατικά ως ξεχωριστές υποθέσεις. Όμως μετά το μακελειό στο κρουαζιερόπλοιο, η σύνδεσή τους θεωρήθηκε σχεδόν βέβαιη.

Οι έρευνες που ακολούθησαν επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για δύο σκέλη της ίδιας τρομοκρατικής επιχείρησης.

Οι δράστες και η σύνδεση με την Fatah-RG

Μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα, οι αστυνομικές έρευνες οδήγησαν στην ταυτοποίηση των βασικών μελών της ομάδας.

Ως οργανωτής της επίθεσης φέρεται ο 38χρονος Χατζάμπ Τζαμπάλα, γεννημένος στη Βεγγάζη της Λιβύης, ο οποίος είχε εισέλθει στην Ελλάδα από την Κοπεγχάγη την 1η Ιουνίου 1988.

Στο διαμέρισμα όπου διέμενε στη Γλυφάδα εντοπίστηκαν στοιχεία που, σύμφωνα με τις Αρχές, τον συνέδεαν με την κατασκευή των εκρηκτικών μηχανισμών που χρησιμοποιήθηκαν στο Τροκαντερό.

Παράλληλα, ταυτοποιήθηκαν οι Αμούντ Αμπούλ Χαμίντ και Μεχρί Μεγεντίν, ενώ προέκυψαν ενδείξεις και για ακόμη ένα άτομο του οποίου η πλήρης ταυτότητα δεν εξακριβώθηκε ποτέ.

Ο ένοπλος που επιβιβάστηκε στο πλοίο ήταν ο Μοχάμεντ Σοζάντ Αντνάν, ο οποίος είχε φτάσει στην Ελλάδα στις 3 Απριλίου του ίδιου έτους και είχε αγοράσει εισιτήριο για το City of Poros χρησιμοποιώντας το πραγματικό του όνομα.

Πολυάριθμοι μάρτυρες τον περιέγραψαν ως έναν νεαρό μελαψό άνδρα που φορούσε μπλουζάκι Robe di Kappa.

Η απόρρητη έκθεση για την οργάνωση του Αμπού Νιντάλ

Οι έρευνες των ελληνικών αρχών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η επίθεση αποδίδεται στην παλαιστινιακή οργάνωση Fatah-RG, γνωστή και ως οργάνωση του Αμπού Νιντάλ.

Σε απόρρητη έκθεση της Κρατικής Ασφάλειας του 1994, η οποία είχε δημοσιοποιηθεί αργότερα από την εφημερίδα «Το Βήμα», αναφερόταν χαρακτηριστικά:

«η οργάνωση κατά καιρούς και ανάλογα με τους στόχους των επιθέσεων που έχει προγραμματίσει διεθνώς, έχει χρησιμοποιήσει διάφορα ονόματα-καλύμματα, όπως Μαύρος Ιούνης, Αραβικές Επαναστατικές Ταξιαρχίες, Επαναστατική Οργάνωση Σοσιαλιστών Μουσουλμάνων, Μαύρος Σεπτέμβρης, Αλ Ασίφα, Στρατιώτες της Δικαιοσύνης, Επαναστάτες της Αιγύπτου, Πυρήνες Αράβων Fedayeen. Ιδρύθηκε το 1974, όταν αποσχίστηκε από τη Fatah, μετά τις διαφωνίες του αρχηγού της Αμπού Νιντάλ (πραγματικό όνομα: Σαμπρί Αλ Μπάνα), ο οποίος αποτελεί δεσπόζουσα προσωπικότητα στον διεθνή τρομοκρατικό χώρο. Η δύναμη της οργάνωσης αριθμεί περί τους 1.000 άνδρες. Η έδρα της ήταν στη Βαγδάτη ως το 1982, οπότε μεταφέρθηκε στη Συρία και από το 1985 στη Λιβύη. Την τελευταία δεκαετία (1984-1994) στην Ελλάδα έλαβαν χώρα 12 επεισόδια, για τα οποία ανέλαβε την ευθύνη ή αποδόθηκαν στην οργάνωση του Αμπού Νιντάλ».

Το μυστήριο με τον Γάλλο τουρίστα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε και η υπόθεση του 21χρονου Γάλλου φοιτητή Ρολάν Βινιερόν.

Αρχικά, ορισμένοι μάρτυρες υποστήριξαν ότι κινούνταν διαρκώς δίπλα στον Αντνάν και εικάστηκε ότι ενδέχεται να συμμετείχε στην επίθεση.

Η έρευνα, ωστόσο, δεν επιβεβαίωσε κανένα τέτοιο σενάριο.

Ο Βινιερόν βρέθηκε νεκρός με μία σφαίρα στην πλάτη και όλα τα στοιχεία οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα προσπάθησε να αφοπλίσει τον τρομοκράτη, χωρίς να τα καταφέρει.

Το γεγονός ότι όλοι οι κάλυκες και οι σφαίρες που εντοπίστηκαν στο πλοίο προέρχονταν από το ίδιο όπλο, ενίσχυσε αυτή την εκδοχή.

Ποιος ήταν ο πραγματικός στόχος

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είχαν συγκεντρώσει οι ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας αλλά και δημοσιεύματα της εποχής, ο πραγματικός στόχος της επιχείρησης ήταν ένα οργανωμένο γκρουπ περίπου 100 Αμερικανών τουριστών.

Οι τρομοκράτες είχαν πληροφορηθεί ότι οι συγκεκριμένοι ταξιδιώτες θα επέβαιναν στο City of Poros.

Ωστόσο, το ταξιδιωτικό πρακτορείο που είχε οργανώσει την εκδρομή ακύρωσε το ταξίδι την τελευταία στιγμή. Η αλλαγή αυτή φαίνεται πως δεν έγινε γνωστή στον Αντνάν, ο οποίος βρισκόταν ήδη στο πλοίο ως μέλος της επιχείρησης.

Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε την ταυτόχρονη ανατίναξη του παγιδευμένου αυτοκινήτου στον χώρο αποβίβασης των επιβατών και την ένοπλη επίθεση από το πλοίο.

Όταν όμως σημειώθηκε πρόωρα η έκρηξη στο Τροκαντερό – πιθανότατα από λάθος χειρισμό – το σχέδιο κατέρρευσε. Ο Αντνάν επέλεξε τότε να προχωρήσει μόνος του στην επίθεση που έμελλε να γράψει μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής ιστορίας.