Άρειος Πάγος: Παράνομη η απόλυση εργαζομένου λόγω συνταξιοδότησης

Αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου βάζει τέλος στις απολύσεις εργαζομένων λόγω συνταξιοδότησης, αλλά και στην πρακτική επαναφοράς τους στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο εξαιτίας της παράλληλης λήψης σύνταξης.

Με την υπ’ αριθμ. 83/2026 απόφασή του, το Β1 Εργατικό Τμήμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου δικαίωσε συνταξιούχους που συνέχισαν να εργάζονται στη ΔΕΥΑ Μείζονος Περιοχής Βόλου και είχαν απολυθεί. Παράλληλα, έκρινε ότι δεν είναι νόμιμη ούτε η αυτόματη μισθολογική υποβάθμισή τους λόγω συνταξιοδότησης.

Η υπόθεση είχε απασχολήσει ήδη τα δικαστήρια από το 2024, όταν οι ίδιοι εργαζόμενοι είχαν δικαιωθεί από το Πρωτοδικείο Βόλου. Τότε είχε κριθεί ότι ούτε η παράλληλη ιδιότητα του εργαζομένου ως συνταξιούχου μπορεί να αποτελέσει νόμιμο λόγο απόλυσης, ούτε η συνταξιοδότηση δικαιολογεί την επανακατάταξή του στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου.

Στο μεταξύ, ο νόμος 5114/2024 επιχείρησε να ρυθμίσει το ζήτημα της μισθολογικής μεταχείρισης των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Ωστόσο, η ρύθμιση προέβλεπε άρση καταλογισμών αποδοχών μόνο για όσους είχαν συνταξιοδοτηθεί και συνέχισαν να εργάζονται από τις 24 Ιουνίου 2023 και μετά, αφήνοντας εκτός άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις.

Παρά τη νομοθετική παρέμβαση, η ΔΕΥΑ Βόλου προσέφυγε στον Άρειο Πάγο, ζητώντας την αναίρεση των αποφάσεων που είχαν δικαιώσει τους απολυμένους εργαζόμενους.

Με την οριστική του κρίση, ο Άρειος Πάγος δέχθηκε ότι όλες οι προβλέψεις σε Οργανισμούς Εσωτερικής Υπηρεσίας ή Κανονισμούς, που συνδέουν αυτοδίκαια τη λύση της σύμβασης εργασίας με τη συνταξιοδότηση του εργαζομένου, αποτελούν στην ουσία «ρήτρες μονιμότητας», οι οποίες έχουν καταργηθεί με τον ν. 4046/2012 και την ΠΥΣ 6/2012.

Επιπλέον, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι η συνταξιοδότηση από μόνη της δεν μπορεί να οδηγήσει τον εργαζόμενο στο πρώτο μισθολογικό κλιμάκιο του ενιαίου μισθολογίου. Όπως επισημαίνεται στην απόφαση, ο εργαζόμενος δεν μεταπίπτει αυτοδικαίως στο μισθολογικό κλιμάκιο του πρωτοδιοριζόμενου υπαλλήλου, καθώς ο νόμος δεν προβλέπει αντίστροφη μισθολογική εξέλιξη.

Μάλιστα, ο Άρειος Πάγος υπογραμμίζει ότι η μετάταξη του εργαζομένου σε χαμηλότερο μισθολογικό κλιμάκιο συνιστά μονομερή βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας από την πλευρά του εργοδότη. Η μόνη συνέπεια που μπορεί να υπάρξει, σύμφωνα με την απόφαση, είναι ότι η προϋπηρεσία δεν θα αξιοποιείται για περαιτέρω μισθολογική εξέλιξη.

Παράλληλα, το δικαστήριο δέχθηκε ότι από το άρθρο 64 του ν. 5113/2024 προκύπτει γενικός κανόνας που καλύπτει όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις, ανεξάρτητα από το πότε γεννήθηκε η σχετική διαφορά.

Οι δικηγόροι που χειρίστηκαν την υπόθεση, Σπύρος Μπαλατσούκας και Δημήτρης Βαλαβάνης, σημείωσαν ότι, αν και το Δημόσιο αντέδρασε άμεσα μετά την αρχική απόφαση του Πρωτοδικείου Βόλου, η τελική νομοθετική ρύθμιση είχε περιορισμένη αναδρομική ισχύ. Όπως υποστήριξαν, παρά τις δικαστικές αποφάσεις που έχουν κρίνει αντισυνταγματικό αυτόν τον περιορισμό, εξακολουθούν ακόμη και σήμερα εργαζόμενοι στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα να απειλούνται με καταλογισμούς σημαντικών ποσών.

Κατά τους ίδιους, η απόφαση του Αρείου Πάγου λύνει πλέον οριστικά το συνολικό νομικό ζήτημα, σε ανώτατο δικαιοδοτικό επίπεδο, και αναδεικνύει την ανάγκη για μια συνολική ρύθμιση που θα διασφαλίζει την ασφάλεια δικαίου.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά