Πλαφόν σε χρεώσεις και δικαίωμα ακύρωσης δανείου – Τι αλλάζει από φέτος
Σημαντικές αλλαγές στις τραπεζικές συμβάσεις, στις αγορές προϊόντων αλλά και στα δικαιώματα των καταναλωτών φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει «φρένο» σε αδιαφανείς χρεώσεις, παραπλανητικές πρακτικές και δυσνόητους όρους συμβολαίων, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη θέση του πολίτη απέναντι σε τράπεζες, επιχειρήσεις και ψηφιακές υπηρεσίες.
Η παρέμβαση του υπουργείου, υπό τον Τάκη Θεοδωρικάκο, δεν περιορίζεται μόνο στην ενσωμάτωση τεσσάρων ευρωπαϊκών οδηγιών. Αντίθετα, προβλέπει επιπλέον δικλείδες προστασίας, με ρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα δανειολήπτες, καταναλωτές ηλεκτρονικών αγορών αλλά και όσους θέλουν να επισκευάσουν μια συσκευή αντί να αγοράσουν καινούργια.
Ποια δάνεια μπαίνουν στο νέο πλαίσιο
Οι αλλαγές αφορούν κυρίως δάνεια χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, δηλαδή χωρίς υποθήκη σε ακίνητο. Πρόκειται για καταναλωτικά δάνεια, επισκευαστικά, πιστωτικές κάρτες και άλλες μορφές χρηματοδότησης έως 100.000 ευρώ, που χρησιμοποιούν καθημερινά χιλιάδες νοικοκυριά.
Ουσιαστικά, το νέο πλαίσιο αγγίζει μεγάλο μέρος των τραπεζικών προϊόντων που αξιοποιούν οι πολίτες για κάλυψη αναγκών, από μια ανακαίνιση σπιτιού μέχρι καθημερινές δαπάνες μέσω κάρτας.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν θα έχουν αναδρομική ισχύ, κάτι που σημαίνει ότι δεν επηρεάζουν δανειακές συμβάσεις που έχουν ήδη υπογραφεί.
Τέλος στα «ψιλά γράμματα» και στις ασαφείς χρεώσεις
Ένα από τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου αφορά τους δυσνόητους όρους που συχνά συνοδεύουν τις τραπεζικές συμβάσεις.
Στο εξής, οι όροι θα πρέπει να παρουσιάζονται με σαφή και κατανοητό τρόπο, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει ακριβώς τι υπογράφει, ποιες είναι οι επιβαρύνσεις, ποια επιτόκια ισχύουν και ποιες χρεώσεις ενδέχεται να προκύψουν στη διάρκεια αποπληρωμής.
Το υπουργείο επιχειρεί να περιορίσει περιπτώσεις όπου καταναλωτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με επιπλέον κόστη που δεν είχαν αντιληφθεί εξαρχής, επειδή ήταν «κρυμμένα» σε δυσνόητα σημεία των συμβάσεων.
Το δικαίωμα υπαναχώρησης γίνεται πιο ξεκάθαρο
Μια σημαντική αλλαγή αφορά τη δυνατότητα ακύρωσης μιας σύμβασης δανείου.
Ο δανειολήπτης θα εξακολουθεί να έχει δικαίωμα υπαναχώρησης μέσα σε 14 ημέρες από την υπογραφή, ωστόσο πλέον το δικαίωμα αυτό αποσαφηνίζεται και ενισχύεται. Ο πολίτης μπορεί να αποχωρήσει από τη σύμβαση χωρίς αιτιολόγηση και χωρίς κυρώσεις, εφόσον κρίνει ότι οι όροι δεν τον εξυπηρετούν ή αλλάξει γνώμη.
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του νέου πλαισίου, η έξοδος από μια σύμβαση πρέπει να είναι εξίσου εύκολη με την είσοδο σε αυτή.
Πλαφόν σε επιτόκια και τελικό κόστος αποπληρωμής
Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών είναι και η επιβολή ανώτατων ορίων στο συνολικό κόστος δανεισμού.
Το Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (Σ.Ε.Π.Ε.) δεν θα μπορεί να ξεπερνά συγκεκριμένα όρια, τα οποία θα καθορίζονται σε συνεργασία του Υπουργείου Ανάπτυξης, του Υπουργείου Οικονομικών και της Τράπεζας της Ελλάδος.
Παράλληλα, το τελικό ποσό που θα επιστρέφει ο δανειολήπτης μπαίνει σε πιο αυστηρά όρια:
- έως 60% επιπλέον για δάνεια διάρκειας μέχρι 4 χρόνια
- έως 70% επιπλέον για δάνεια άνω των 4 και έως 8 ετών
- έως 75% επιπλέον για μεγαλύτερης διάρκειας δανεισμό
Η ρύθμιση επιχειρεί να περιορίσει φαινόμενα υπερχρέωσης, όπου οι τόκοι και οι προμήθειες οδηγούσαν τελικά σε ποσά πολύ υψηλότερα από το αρχικό δάνειο.
Τραπεζικές υπηρεσίες με άνθρωπο και όχι μόνο chatbot
Σε μια εποχή που ολοένα περισσότερες υπηρεσίες μεταφέρονται ψηφιακά, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι πολίτες θα έχουν δικαίωμα ανθρώπινης εξυπηρέτησης.
Με απλά λόγια, ο καταναλωτής δεν θα είναι υποχρεωμένος να απευθύνεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένα συστήματα ή chatbots. Θα μπορεί να ζητά παρέμβαση φυσικού προσώπου, κάτι που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για ηλικιωμένους ή ευάλωτους πολίτες.
«Δικαίωμα στη λήθη» για επιζώντες από καρκίνο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ίση πρόσβαση σε χρηματοδοτικά προϊόντα.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ασφαλιστικές ή πιστωτικές εταιρείες δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν δεδομένα ογκολογικής νόσου, όταν έχουν περάσει πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Η διάταξη αυτή επιχειρεί να βάλει τέλος σε πρακτικές που οδηγούσαν σε δυσμενή μεταχείριση πολιτών οι οποίοι έχουν ξεπεράσει σοβαρές ασθένειες.
«Πράσινες» διαφημίσεις στο μικροσκόπιο
Αλλαγές έρχονται και στην αγορά προϊόντων, με στόχο να περιοριστούν οι παραπλανητικοί ισχυρισμοί περί οικολογικής υπευθυνότητας.
Το νομοσχέδιο βάζει αυστηρότερους κανόνες σε περιπτώσεις όπου επιχειρήσεις χρησιμοποιούν όρους όπως «οικολογικό», «βιώσιμο» ή «φιλικό προς το περιβάλλον» χωρίς πραγματική τεκμηρίωση.
Στόχος είναι να περιοριστεί το λεγόμενο greenwashing, δηλαδή η ψευδής εικόνα περιβαλλοντικής ευαισθησίας που μπορεί να επηρεάζει τις αγοραστικές επιλογές των πολιτών.
Η εφαρμογή του συγκεκριμένου σκέλους αναμένεται από 27 Σεπτεμβρίου 2026.
Έρχεται και «δικαίωμα στην επισκευή»
Μία ακόμη αλλαγή αφορά την επισκευή ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών.
Οι καταναλωτές θα αποκτούν ενισχυμένο δικαίωμα να επισκευάζουν προϊόντα αντί να οδηγούνται αναγκαστικά σε αντικατάσταση. Οι πωλητές θα έχουν υποχρέωση να ενημερώνουν τον πολίτη για τη δυνατότητα επισκευής και για τα δικαιώματα εγγύησης.
Η ρύθμιση αφορά, μεταξύ άλλων, πλυντήρια, ψυγεία, τηλεοράσεις, ηλεκτρικές σκούπες, κινητά τηλέφωνα, tablets και υπολογιστές.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει αφενός στη μείωση του κόστους για τα νοικοκυριά και αφετέρου στον περιορισμό της υπερκατανάλωσης και των ηλεκτρονικών αποβλήτων.
Πότε τίθενται σε εφαρμογή οι αλλαγές
Οι αλλαγές που αφορούν τις δανειακές συμβάσεις αναμένεται να εφαρμοστούν από 20 Νοεμβρίου, ενώ άλλες διατάξεις, όπως εκείνες για την πράσινη μετάβαση και το δικαίωμα επισκευής, θα ενεργοποιηθούν σταδιακά μέσα στο 2026.
- 4 λεπτά πριν Τραμπ και Μπριζίτ Μακρόν: Η χειραψία 14 δευτερολέπτων στη G7 που έγινε viral
- 5 λεπτά πριν Φωτιά στην Ανθήλη Φθιώτιδας
- 11 λεπτά πριν Δημοσκόπηση Interview: Ο Τσίπρας μια ανάσα από τη δεύτερη θέση στην Α’ Θεσσαλονίκης
