Φορολογία: Τι πρόστιμο θα πληρώσεις για εκπρόθεσμη δήλωση
Έντονη αναστάτωση και αιφνιδιασμό έχει προκαλέσει σε φορολογουμένους, επιχειρήσεις και λογιστές η αιφνίδια αλλαγή πολιτικής σχετικά με τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις.
Τα χαμηλά πρόστιμα για καθυστερημένες δηλώσεις καταργήθηκαν –και μάλιστα αναδρομικά– γεγονός που έχει προκαλέσει ανησυχία στην αγορά και προβληματισμό ακόμα και στο οικονομικό επιτελείο, καθώς η πρώτη μαζική εφαρμογή των νέων διατάξεων φαίνεται να οδηγεί σε υπέρογκα πρόστιμα και σύγχυση για το πώς πρέπει να ερμηνευτούν οι αλλαγές.
Παρότι έως πρόσφατα ίσχυε ότι δεν επιβαλλόταν πρόστιμο σε περιπτώσεις όπου δεν προέκυπτε φόρος προς πληρωμή, τις τελευταίες εβδομάδες επαγγελματίες και επιχειρήσεις διαπιστώνουν ότι τους επιβάλλονται πρόστιμα ακόμη και για μηδενικές δηλώσεις, ακόμη και αναδρομικά από το 2019. Η ΑΑΔΕ μέσω διασταυρώσεων εντοπίζει τέτοιες υποθέσεις, πριν λήξει στο τέλος Δεκεμβρίου η παραγραφή του δικαιώματος ελέγχου.
Η έκπληξη είναι μεγάλη, καθώς οι πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές που παρουσιάστηκαν ως «κωδικοποίηση» και απλοποίηση φαίνεται ότι τροποποίησαν ουσιαστικά το πλαίσιο, καταργώντας τη ρύθμιση για τα 100 ευρώ και οδηγώντας σε πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ, ακόμα και για περιπτώσεις μικρής ή μηδενικής φορολογικής υποχρέωσης.
Πώς άλλαξε το πλαίσιο
- Έως το 2024, ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022, άρθρο 54) προέβλεπε πρόστιμα 100–250–500 ευρώ, με το 100άρι να ισχύει για δηλώσεις χωρίς φόρο πληρωμής, ενώ εξαιρούνταν δηλώσεις με φόρο έως 100 ευρώ.
- Από τον Απρίλιο του 2024, με το νέο ΚΦΔ (ν. 5104/2024), τα πρόστιμα ανεβαίνουν σε 250 και 500 ευρώ, χωρίς πρόβλεψη για χαμηλότερα ποσά.
- Το 2025, με τον ν. 5222, επιβεβαιώνεται το ίδιο πλαίσιο: πρόστιμα 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά, με εξαίρεση μόνο τις δηλώσεις κεφαλαίου και πληροφοριακού χαρακτήρα. Οι μηδενικές δηλώσεις πλέον δεν εξαιρούνται.
Στην πράξη, τα πρώτα σημάδια εφαρμογής φάνηκαν μέσα από τις αναδρομικές διασταυρώσεις, όπου εντοπίστηκαν παραλείψεις δηλώσεων πενταετίας, οδηγώντας σε μαζική επιβολή προστίμων χωρίς τη «δικλείδα ασφαλείας» των 100 ευρώ.
Το ζήτημα έχει ήδη τεθεί υπό εξέταση από το οικονομικό επιτελείο, καθώς διαπιστώνεται ότι η νέα ερμηνεία ενδέχεται να παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας και να χρειάζεται διευκρίνιση ή τροποποίηση.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη παρέμβαση, ισχύει ότι, σύμφωνα με τις εγκυκλίους του 2025, τα πρόστιμα του άρθρου 53 του ΚΦΔ εφαρμόζονται ακόμη και σε μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων — κάτι που δεν συνέβαινε ποτέ έως τώρα, αφού οι δηλώσεις αυτές δεν είχαν δημοσιονομική επίπτωση.
- 5 λεπτά πριν Θα κάνει τελικά κόμμα ο Σαμαράς;
- 18 λεπτά πριν Βγήκαν τα έξι κριτήρια για να πάρετε 18.000 ευρώ
- 24 λεπτά πριν Πρώτη κατοικία: Πότε μπορεί να κινηθεί νομική διαδικασία απ’ τον πιστωτή- Ποια η εναλλακτική ρευστοποίησης
