Νέα πίεση στο Ισραήλ: Εκεχειρία ή αναγνώριση της Παλαιστίνης
Το Ηνωμένο Βασίλειο θα αναγνωρίσει επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης τον Σεπτέμβριο, εκτός αν το Ισραήλ αποδεχτεί εκεχειρία και λάβει ουσιαστικά μέτρα για λύση δύο κρατών, ανακοίνωσε ο Κιρ Στάρμερ, σε μια σημαντική αλλαγή της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής εν μέσω ανθρωπιστικής καταστροφής στη Γάζα.
Ο πρωθυπουργός επανέφερε το υπουργικό συμβούλιο από τις καλοκαιρινές διακοπές για να εγκρίνει έναν οκτασέλιδο οδικό χάρτη ειρήνης για τη Μέση Ανατολή, υπό πίεση από ανώτερους υπουργούς και λόγω αυξανόμενης λαϊκής υποστήριξης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει σαφείς προϋποθέσεις για την αναγνώριση – μεταξύ άλλων, άρση του αποκλεισμού της Γάζας, τερματισμό των προσπαθειών προσάρτησης στη Δυτική Όχθη και επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Η ανακοίνωση του Στάρμερ έρχεται καθώς περισσότεροι από 60.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την έναρξη του πολέμου πριν από 21 μήνες, με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα να προειδοποιεί ότι επικρατούν συνθήκες λιμού που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και δεκαετίες.
Εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ συγκρίνουν την κρίση με τους λιμούς στην Αιθιοπία και τη Μπιάφρα, κάνοντάς λόγο για “το χειρότερο δυνατό σενάριο που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας”.
Μιλώντας από την Ντάουνινγκ Στριτ, ο Στάρμερ δήλωσε πως η αναγνώριση της Παλαιστίνης θα πραγματοποιηθεί πριν από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, εκτός αν το Ισραήλ προχωρήσει σε “ουσιαστικές δεσμεύσεις” για τον τερματισμό του πολέμου και την αναζωογόνηση της ειρήνης. “Στόχος μας παραμένει ένα ασφαλές και προστατευμένο Ισραήλ δίπλα σε ένα βιώσιμο και κυρίαρχο παλαιστινιακό κράτος”, είπε. “Όμως αυτή τη στιγμή, αυτός ο στόχος απειλείται όσο ποτέ άλλοτε.”
Η αναγνώριση, αν και κυρίως συμβολική, αναβαθμίζει τις διπλωματικές σχέσεις, επιτρέποντας τον διορισμό Παλαιστίνιου πρέσβη στο Λονδίνο και αντίστοιχα Βρετανού πρέσβη στην Παλαιστίνη. Έως πρόσφατα, καμία χώρα της G7 δεν είχε δεσμευτεί σε κάτι τέτοιο — η αρχή έγινε με τη Γαλλία, που ανακοίνωσε ότι θα αναγνωρίσει την Παλαιστίνη τον Σεπτέμβριο.
Η αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ στην απόφαση του ΗΒ ήταν ήπια. Μετά από συνομιλίες με τον Στάρμερ στη Σκωτία, ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι “δεν τον πειράζει” το ΗΒ να πάρει τη δική του θέση, αν και ο ίδιος δεν θα το έκανε. Ωστόσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Στάρμερ “χαστούκι στα θύματα της 7ης Οκτωβρίου”.
Παρόλα αυτά, η κοινή γνώμη στο ΗΒ φαίνεται να υποστηρίζει την αναγνώριση. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Survation, το 49% των Βρετανών τάσσεται υπέρ και μόλις το 13% κατά. Περισσότεροι από 250 βουλευτές, από διάφορα κόμματα, έχουν υπογράψει επιστολή υπέρ της άμεσης αναγνώρισης.
Ο Στάρμερ έθεσε σαφείς προϋποθέσεις: το Ισραήλ πρέπει να σταματήσει τις επεκτατικές πολιτικές στη Δυτική Όχθη, να διευκολύνει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και να συμμετάσχει σε ειρηνευτικές συνομιλίες. Η Χαμάς, από την άλλη, πρέπει να απελευθερώσει ομήρους, να αποδεχτεί την εκεχειρία, να αφοπλιστεί και να μην διεκδικήσει ρόλο στη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας.
Ο οδικός χάρτης του ΗΒ σχεδιάστηκε με τη συμμετοχή συμμάχων όπως η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιορδανία, και στοχεύει σε αναβίωση της διπλωματίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ Λάμι δήλωσε: “Έχουμε ιστορική ευθύνη. Από τη Διακήρυξη Μπάλφουρ το 1917 μέχρι σήμερα, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί να μείνει αμέτοχο.”
Η ισραηλινή κυβέρνηση αντέδρασε έντονα. Το υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η πρωτοβουλία του Στάρμερ “επιβραβεύει τη Χαμάς” και βλάπτει τις προσπάθειες κατάπαυσης του πυρός. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι μια παλαιστινιακή κρατική οντότητα θα απειλούσε και την ίδια τη Βρετανία.
Στο Ισραήλ, μια παράλληλη αλλαγή λαμβάνει χώρα — όχι από την κυβέρνηση, αλλά από την κοινωνία των πολιτών. Τριάντα ένα εξέχοντα δημόσια πρόσωπα υπέγραψαν επιστολή ζητώντας “συντριπτικές κυρώσεις” κατά του Ισραήλ λόγω της πείνας στη Γάζα.
Μεταξύ των υπογραφόντων περιλαμβάνονται ο βραβευμένος σκηνοθέτης Γιούβαλ Αβραάμ, ο πρώην πρόεδρος της Κνεσέτ Αβραάμ Μπουργκ και ο πρώην γενικός εισαγγελέας Μίχαελ Μπεν-Γιαΐρ. Η επιστολή αναφέρει ότι το Ισραήλ “προκαλεί σκόπιμα πείνα στον πληθυσμό της Γάζας” και καλεί σε άμεση εκεχειρία.
Η κίνηση θεωρείται ιστορική, καθώς παραβιάζει ένα μακρόχρονο ταμπού στο Ισραήλ, όπου η προώθηση κυρώσεων συχνά τιμωρείται νομικά και κοινωνικά.
Αυτή η πρωτοβουλία συνοδεύτηκε από σκληρές εκθέσεις δύο κορυφαίων ισραηλινών οργανώσεων, B’Tselem και Γιατροί για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, οι οποίες χαρακτηρίζουν πλέον την πολιτική της χώρας στη Γάζα “γενοκτονική”. Το Ρεφορμιστικό κίνημα, η μεγαλύτερη εβραϊκή θρησκευτική οργάνωση στις ΗΠΑ, δήλωσε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση φέρει “ηθική ευθύνη” για τη λιμοκτονία.
“Η απόφραξη τροφίμων, νερού, φαρμάκων και ρεύματος – ιδίως για παιδιά – είναι αδικαιολόγητη”, αναφέρει η ανακοίνωση. Ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Όλμερτ δήλωσε ότι το λεγόμενο “ανθρωπιστικό χωριό” του Ισραήλ ισοδυναμεί με στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Εντός Ηνωμένου Βασιλείου, κόμματα όπως οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες επέκριναν την κυβέρνηση για τη χρήση της κρατικής αναγνώρισης ως “διαπραγματευτικό χαρτί”, ζητώντας άμεση και ανεπιφύλακτη αναγνώριση.
Ο Στάρμερ παραδέχθηκε ότι η κατάσταση είναι “απολύτως καταστροφική” και ότι η αντίδραση του Ηνωμένου Βασιλείου πρέπει να ανταποκρίνεται στο μέγεθος της κρίσης. Ενώ συνεχίζονται οι ρίψεις βοήθειας από αέρος, τόνισε ότι “αυτό δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί μια ανθρωπογενής πείνα”.
Με την προθεσμία του Σεπτεμβρίου να πλησιάζει, όλα τα βλέμματα στρέφονται στο Ισραήλ και τη Χαμάς. Αν το ΗΒ προχωρήσει, θα γίνει το πρώτο κράτος της G7 που αναγνωρίζει την Παλαιστίνη — βήμα που οι υποστηρικτές θεωρούν καθυστερημένο και οι αντίπαλοι επικίνδυνο.
Ωστόσο, για τους Παλαιστίνιους που λιμοκτονούν και ζουν υπό βομβαρδισμούς, ο Σεπτέμβριος ίσως έρθει πολύ αργά.
- 15 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 45 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
