Επιδόματα: Ποιος γλιτώνει τις μειώσεις
Στην αναστολή, χωρίς χρονικό ορίζοντα, δύο ακόμη μνημονιακών μέτρων που αφορούν τις συντάξεις χηρείας και την εξομοίωση των επιδομάτων προχωρά η κυβέρνηση, μετά από εισηγήσεις προς το υπουργείο Εργασίας. Πρόκειται για ρυθμίσεις του νόμου Κατρούγκαλου, οι οποίες, αν και θεσπίστηκαν την περίοδο 2016–2019, δεν εφαρμόστηκαν ποτέ πλήρως και πλέον μπαίνουν «στον πάγο».
Ειδικότερα, αναστέλλεται επ’ αόριστον η εφαρμογή των μειώσεων στις συντάξεις χηρείας που προβλέπονταν μετά την πρώτη τριετία καταβολής τους. Σύμφωνα με τον νόμο 4387/2016, οι δικαιούχοι λαμβάνουν το 70% της σύνταξης του θανόντος για τα πρώτα τρία χρόνια και στη συνέχεια το ποσοστό μειώνεται στο 35%, με κατώτατο όριο την εκάστοτε εθνική σύνταξη, η οποία για το 2025 ανέρχεται στα 436 ευρώ.
Η διάταξη αυτή έπρεπε να εφαρμοστεί από το 2019 και μετά για όσους συμπλήρωναν τριετία στη σύνταξη χηρείας. Ωστόσο, εφαρμόστηκε μόνο για δικαιούχους του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, ενώ οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα εξαιρέθηκαν λόγω έλλειψης του απαραίτητου λογισμικού στον e-ΕΦΚΑ, ώστε να πραγματοποιηθούν οι σχετικές περικοπές.
Το αποτέλεσμα είναι ότι σήμερα υπάρχουν περιπτώσεις δικαιούχων που, αν εφαρμοζόταν η διάταξη αναδρομικά, θα καλούνταν να επιστρέψουν ποσά χιλιάδων ευρώ. Όπως επισημαίνεται στις εισηγήσεις προς την πολιτική ηγεσία, η αναζήτηση αναδρομικών ποσών λόγω διοικητικού λάθους θα μπορούσε να προσβληθεί δικαστικά με σοβαρές πιθανότητες δικαίωσης των συνταξιούχων, γεγονός που ενισχύει την επιλογή της αναστολής.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των συντάξεων χηρείας που απονεμήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου Κατρούγκαλου. Οι λεγόμενοι «παλαιοί» συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα δεν επωφελήθηκαν από μεταγενέστερη διάταξη (ν. 4999/2017), η οποία καθιέρωσε ως κατώτατο όριο καταβολής την εθνική σύνταξη. Έτσι, πολλές συντάξεις χηρείας εξακολουθούν να υπολείπονται σημαντικά του ποσού των 436 ευρώ.
Ιδιαίτερα αδικημένοι εμφανίζονται οι συνταξιούχοι χηρείας του πρώην ΟΓΑ. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι παροχές τους υπολογίζονται αποκλειστικά με βάση τις εισφορές του θανόντος, χωρίς την προστασία του κατώτατου ορίου της εθνικής σύνταξης, με αποτέλεσμα μηνιαία ποσά ακόμη και κάτω από 200 ευρώ. Για την κατηγορία αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες, προωθείται ειδική νομοθετική ρύθμιση που θα αποκαθιστά την ανισότητα και θα εξισώνει τις συντάξεις παλαιών και νέων δικαιούχων.
«Πάγωμα» και στον εξορθολογισμό επιδομάτων
Στο «χρονοντούλαπο» μπαίνει, επίσης, και το σχέδιο εξορθολογισμού των επιδομάτων και βοηθημάτων των ασφαλιστικών ταμείων, που είχε στόχο την εξομοίωση των παροχών μεταξύ των πρώην Ταμείων. Σύμφωνα με σχετική έκθεση, το βασικό εμπόδιο είναι ότι οι ασφαλισμένοι δεν καταβάλλουν ίδιες εισφορές, γεγονός που καθιστά αδύνατη την εφαρμογή ενιαίων παροχών χωρίς να δημιουργηθούν νέες αδικίες.
Μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι επιστήμονες και αγρότες συνεισφέρουν στο σύστημα με διαφορετική δομή και ύψος εισφορών. Ως αποτέλεσμα, οι παροχές που αντιστοιχούν σε κάθε κατηγορία διαφέρουν σημαντικά. Ενδεικτικά, οι μισθωτοί δικαιούνται επίδομα ασθένειας, το οποίο στο πρώην ΙΚΑ μπορεί να φτάσει έως και τα 32,62 ευρώ ημερησίως, ενώ οι μη μισθωτοί δεν λαμβάνουν αντίστοιχη παροχή, παρά μόνο επίδομα ατυχήματος σε ορισμένα Ταμεία.
Ο ΟΑΕΕ, για παράδειγμα, χορηγεί επίδομα ατυχήματος ίσο με το τριπλάσιο της μηνιαίας εισφοράς, ενώ το πρώην ΕΤΑΑ καταβάλλει επίδομα ασθένειας ή ατυχήματος για περιορισμένο χρονικό διάστημα, με ημερήσια ποσά από 8 έως 27 ευρώ. Η επιτροπή που επεξεργάστηκε τον Ενιαίο Κανονισμό κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η καθιέρωση ενός ενιαίου βοηθήματος ύψους 900–1.000 ευρώ δεν είναι ρεαλιστική, καθώς θα απαιτούσε είτε μεγάλες περικοπές σε ορισμένα Ταμεία είτε σημαντική αύξηση των παροχών άλλων, με υψηλό δημοσιονομικό κόστος.
Συνεπώς, τόσο οι μειώσεις στις συντάξεις χηρείας όσο και ο εξορθολογισμός των επιδομάτων τίθενται εκτός εφαρμογής, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, με την κυβέρνηση να επιλέγει τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος προκειμένου να αποφευχθούν νέες αδικίες και δικαστικές εμπλοκές.
- 45 λεπτά πριν Το «πιο επικίνδυνο τυρί στον κόσμο»: Τι είναι το Casu marzu με τα ζωντανά σκουλήκια και γιατί προκαλεί ανησυχία
- 1 ώρα πριν Πονάνε τα μάτια ή το κεφάλι μετά από ώρες μπροστά σε οθόνη; Τι συμβουλεύει οφθαλμίατρος
- 2 ώρες πριν Δεν πάει το μυαλό σας: Σε ποια συσκευή του σπιτιού βρίσκουν «καταφύγιο» οι κατσαρίδες
