Σπούτνικ 5: Η αποστολή που άνοιξε τον δρόμο για τον άνθρωπο στο Διάστημα

Σαν σήμερα, στις 19 Αυγούστου 1960, η Σοβιετική Ένωση πραγματοποίησε μια ιστορική διαστημική αποστολή που άνοιξε τον δρόμο για την πτήση του πρώτου ανθρώπου σε τροχιά

Ένα αποφασιστικό βήμα στην ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος πραγματοποίησε η Σοβιετική Ένωση στις 19 Αυγούστου 1960, εκτοξεύοντας το Σπούτνικ 5 από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ.

Το διαστημόπλοιο, γνωστό επίσης ως Korabl-Sputnik 2, μετέφερε τις σκυλίτσες Μπέλκα και Στρέλκα, μαζί με δεκάδες άλλα ζώα, φυτά και μικροοργανισμούς. Μία ημέρα αργότερα, η κάψουλα επέστρεψε με ασφάλεια στη Γη, καταγράφοντας την πρώτη επιτυχημένη επιστροφή έμβιων οργανισμών από τροχιακή πτήση.

Η επιτυχία της αποστολής έδωσε στους Σοβιετικούς επιστήμονες κρίσιμες πληροφορίες για τις επιπτώσεις της έλλειψης βαρύτητας και ενίσχυσε την εμπιστοσύνη τους στα συστήματα του διαστημοπλοίου Βοστόκ.

Μια μικρή «κιβωτός» σε τροχιά

Εκτός από την Μπέλκα και τη Στρέλκα, το Σπούτνικ 5 μετέφερε 40 ποντίκια, δύο αρουραίους, ένα κουνέλι, μύγες, φυτά, σπόρους και άλλους βιολογικούς οργανισμούς.

Οι επιστήμονες τοποθέτησαν τα δύο σκυλιά σε ειδικά διαμορφωμένη καμπίνα με σύστημα υποστήριξης ζωής. Παράλληλα, χρησιμοποίησαν κάμερες και ιατρικό εξοπλισμό για να παρακολουθούν τη συμπεριφορά και τη φυσική τους κατάσταση κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Όπως αναφέρει το Smithsonian, η αποστολή απέδειξε ότι ένας σύνθετος ζωντανός οργανισμός μπορούσε να ολοκληρώσει τροχιακό ταξίδι και να επιστρέψει ζωντανός στη Γη.

Πόσες φορές γύρισε το Σπούτνικ 5 γύρω από τη Γη

Το σκάφος πραγματοποίησε 17 περιφορές γύρω από τη Γη. Στις 20 Αυγούστου 1960, η κάψουλα επανεισόδου προσγειώθηκε με ασφάλεια και οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι ζωντανοί επιβάτες της είχαν επιβιώσει.

Η επιτυχία αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των προηγούμενων αποστολών. Η Λάικα είχε γίνει το πρώτο ζώο που τέθηκε σε τροχιά το 1957, όμως το Σπούτνικ 2 δεν διέθετε σύστημα επιστροφής. Η NASA σημειώνει ότι χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια μέχρι η Σοβιετική Ένωση να στείλει ξανά ζώα σε τροχιά και να τα φέρει ασφαλή πίσω.

Ο δρόμος προς την πτήση του Γκαγκάριν

Ο κύριος στόχος της αποστολής δεν περιοριζόταν σε ένα βιολογικό πείραμα. Οι μηχανικοί ήθελαν να ελέγξουν το σύστημα υποστήριξης ζωής, τη λειτουργία της κάψουλας και τη διαδικασία επανεισόδου στην ατμόσφαιρα.

Τα δεδομένα από την πτήση βοήθησαν το σοβιετικό διαστημικό πρόγραμμα να προετοιμάσει την πρώτη επανδρωμένη αποστολή. Λιγότερο από οκτώ μήνες αργότερα, στις 12 Απριλίου 1961, ο Γιούρι Γκαγκάριν έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε σε τροχιά γύρω από τη Γη με το Βοστόκ 1.

Η πολιτική διάσταση της αποστολής

Το Σπούτνικ 5 εκτοξεύθηκε στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου, όταν η Σοβιετική Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες ανταγωνίζονταν για την τεχνολογική και πολιτική κυριαρχία στο Διάστημα.

Για τη Μόσχα, η ασφαλής επιστροφή της Μπέλκα και της Στρέλκα αποτέλεσε επιστημονική επιτυχία, αλλά και ισχυρό εργαλείο διεθνούς προβολής. Η αποστολή έδειξε ότι το σοβιετικό πρόγραμμα πλησίαζε στην αποστολή ανθρώπου στο Διάστημα και ενίσχυσε την πολιτική πίεση προς την αμερικανική πλευρά.

Πίσω, ωστόσο, από τον ανταγωνισμό των δύο υπερδυνάμεων, το επίτευγμα είχε ευρύτερη επιστημονική αξία. Απέδειξε ότι η επιστροφή από τροχιά ήταν εφικτή και έφερε την ανθρωπότητα πιο κοντά στην εποχή των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων.

Η 19η Αυγούστου στην ιστορία του Διαστήματος

Η πτήση του Σπούτνικ 5 παραμένει ορόσημο όχι επειδή έστειλε τα πρώτα ζώα στο Διάστημα, αλλά επειδή κατάφερε να τα επαναφέρει ζωντανά μετά από τροχιακή αποστολή.

Η Μπέλκα και η Στρέλκα πέρασαν στην ιστορία ως οι πιο αναγνωρίσιμες επιβάτιδες της αποστολής. Η ασφαλής επιστροφή τους έδωσε στους επιστήμονες την απόδειξη που αναζητούσαν, ένα επανδρωμένο διαστημόπλοιο μπορούσε να τεθεί σε τροχιά και να επιστρέψει στη Γη.