Λίνα Τσαλδάρη: 45 χρόνια από τον θάνατο της πρώτης γυναίκας υπουργού στην Ελλάδα

Σαν σήμερα, στις 17 Οκτωβρίου 1981, πεθαίνει η Λίνα Τσαλδάρη, η πρώτη γυναίκα υπουργός στην Ελλάδα. Η πολιτικός είχε αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Κοινωνικής Πρόνοιας το 1956, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ελληνίδες αποκτούσαν ουσιαστικότερη παρουσία στην εκλογική και κοινοβουλευτική ζωή.

Από την οικογένεια Λάμπρου στην κοινωνική δράση

Η Λίνα Τσαλδάρη γεννιέται στην Αθήνα το 1887. Είναι κόρη του ιστορικού και μετέπειτα πρωθυπουργού Σπυρίδωνα Λάμπρου και της Άννας Μπαλάνου.

Το 1919 παντρεύεται τον Παναγή Τσαλδάρη, ο οποίος αργότερα αναλαμβάνει την πρωθυπουργία. Παράλληλα, η ίδια αναπτύσσει κοινωνική δραστηριότητα, με έμφαση στην περίθαλψη και στην προστασία των παιδιών.

Κατά την Κατοχή συμμετέχει σε προσπάθειες επισιτισμού μαθητών. Στη συνέχεια, αναλαμβάνει την προεδρία του ΠΙΚΠΑ, την οποία διατηρεί από το 1950 έως το 1956.

Η παρουσία στον ΟΗΕ και στις γυναικείες οργανώσεις

Η δράση της επεκτείνεται και στο εξωτερικό. Εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Επιτροπή για τη Θέση της Γυναίκας του ΟΗΕ, ενώ συμμετέχει σε διεθνείς συναντήσεις για τα γυναικεία δικαιώματα και την προστασία του παιδιού.

Επιπλέον, αναλαμβάνει ευθύνες σε γυναικείες οργανώσεις. Η ενασχόλησή της με αυτά τα ζητήματα συνεχίζεται και μετά την κοινοβουλευτική της θητεία.

Η εκλογή του 1956 και το πρώτο υπουργικό χαρτοφυλάκιο

Στις βουλευτικές εκλογές της 19ης Φεβρουαρίου 1956, οι Ελληνίδες συμμετέχουν για πρώτη φορά σε γενικές βουλευτικές εκλογές σε ολόκληρη την επικράτεια. Η Λίνα Τσαλδάρη εκλέγεται βουλευτής Αθηνών με την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση — ΕΡΕ.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 29 Φεβρουαρίου 1956, αναλαμβάνει το Υπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Έτσι, γίνεται η πρώτη Ελληνίδα που καταλαμβάνει υπουργική θέση.

Παραμένει στο Υπουργείο έως τις 5 Μαρτίου 1958, ενώ στις εκλογές του ίδιου έτους επανεκλέγεται βουλευτής με την ΕΡΕ.

Η υπουργική της παρουσία αποτελεί ορόσημο για την εκπροσώπηση των γυναικών στην κυβέρνηση. Ωστόσο, η πρωτιά αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη, μακρόχρονη προσπάθεια για την κατοχύρωση των πολιτικών τους δικαιωμάτων.

Η κοινωνική πρόνοια και το αρχείο της

Στο Υπουργείο, η Τσαλδάρη ασχολείται με την κοινωνική μέριμνα και την ενίσχυση του ρόλου της γυναίκας. Μετά την αποχώρησή της από την ενεργό κοινοβουλευτική ζωή, συνεχίζει τη δραστηριότητά της σε σωματεία και οργανισμούς.

Το Ίδρυμα Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής διατηρεί το αρχείο της, με δημόσια έγγραφα, προσωπική αλληλογραφία, φωτογραφίες και αποκόμματα εφημερίδων. Τα τεκμήρια καλύπτουν την περίοδο 1914–1981 και φωτίζουν τόσο την υπουργική της θητεία όσο και τις κοινωνικές της παρεμβάσεις.

Η Λίνα Τσαλδάρη πεθαίνει στις 17 Οκτωβρίου 1981, μία ημέρα πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 18ης Οκτωβρίου. Το όνομά της παραμένει συνδεδεμένο με την πρώτη παρουσία γυναίκας στο ελληνικό υπουργικό συμβούλιο.