Απόστολος Νικολαΐδης: 46 χρόνια από τον θάνατο του «Πατριάρχη» του Παναθηναϊκού

Σαν σήμερα, στις 15 Οκτωβρίου 1980, ο Απόστολος Νικολαΐδης πεθαίνει στην Αθήνα, σε ηλικία 84 ετών. Αφήνει πίσω του μια διαδρομή που καλύπτει δεκαετίες, διαφορετικά αθλήματα και σημαντικές διοικητικές θέσεις. Στον Παναθηναϊκό, η πολυετής παρουσία και η επιρροή του τού χαρίζουν τον χαρακτηρισμό «Πατριάρχης».

Σαράντα έξι χρόνια αργότερα, το όνομά του παραμένει συνδεδεμένο με το γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Ωστόσο, η ιστορία του εκτείνεται πέρα από την έδρα του συλλόγου: περιλαμβάνει ολυμπιακή συμμετοχή στο ποδόσφαιρο και στο δέκαθλο, αγώνες αυτοκινήτου και πρωταγωνιστικό ρόλο στη διοίκηση αθλητικών οργανισμών.

Από την Κωνσταντινούπολη στον ελληνικό αθλητισμό

Ο Νικολαΐδης γεννιέται το 1896 στην Ανατολική Ρωμυλία και μεγαλώνει στην Κωνσταντινούπολη, όπου φοιτά στη Ροβέρτειο Σχολή.

Το 1914 έρχεται στην Ελλάδα και αρχίζει να συνδέει τη διαδρομή του με τον Παναθηναϊκό. Διαθέτει ενδιαφέρον για πολλά αθλήματα και συμμετέχει σε ποδόσφαιρο, στίβο, μπάσκετ και βόλεϊ.

Αυτή η εμπειρία επηρεάζει αργότερα και τις διοικητικές του επιλογές. Υποστηρίζει την ανάπτυξη διαφορετικών τμημάτων, αντιμετωπίζοντας τον σύλλογο ως χώρο ευρύτερης αθλητικής δραστηριότητας.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες με δύο αθλήματα

Μία από τις ξεχωριστές στιγμές της καριέρας του έρχεται στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας το 1920. Ο Νικολαΐδης εκπροσωπεί την Ελλάδα τόσο στο ποδόσφαιρο όσο και στο δέκαθλο.

Στο δέκαθλο, υψηλός πυρετός τον αναγκάζει να εγκαταλείψει μετά τα τέσσερα πρώτα αγωνίσματα. Στη συνέχεια αναρρώνει και συμμετέχει με την ελληνική ποδοσφαιρική ομάδα στο ολυμπιακό τουρνουά.

Παράλληλα, διατηρεί παρουσία σε άλλες διοργανώσεις. Το 1921 κατακτά με τον Παναθηναϊκό το πανελλήνιο πρωτάθλημα μπάσκετ της ΧΑΝ, ενώ το 1924 κερδίζει αργυρό μετάλλιο στο άλμα επί κοντώ στους Πανελλήνιους Αγώνες.

Η συμβολή στη διαμόρφωση του Παναθηναϊκού

Ο Νικολαΐδης αναλαμβάνει διοικητικές ευθύνες ήδη από τα χρόνια της αγωνιστικής του παρουσίας. Στη συνέχεια υπηρετεί τον Παναθηναϊκό ως μέλος διοικητικού συμβουλίου, γενικός γραμματέας, αντιπρόεδρος, γενικός αρχηγός και πρόεδρος.

Συμβάλλει στη διαμόρφωση της πολυαθλητικής ταυτότητας του συλλόγου και στην ενίσχυση τμημάτων πέρα από το ποδόσφαιρο. Η σταθερή συμμετοχή του στις αποφάσεις τον καθιστά κεντρικό πρόσωπο της διοίκησης για μεγάλο διάστημα.

Ωστόσο, η μακρά θητεία του περιλαμβάνει και εσωτερικές αντιπαραθέσεις. Οι συγκρούσεις γύρω από τη διοίκηση του συλλόγου, ιδιαίτερα στη δεκαετία του 1930, αποτελούν μέρος της ιστορίας του και δείχνουν ότι η πορεία του δεν εξελίσσεται χωρίς διαφωνίες.

Οι θέσεις στην ΕΠΟ, στον ΣΕΓΑΣ και στον ολυμπιακό αθλητισμό

Η διοικητική του δράση ξεπερνά τα όρια του Παναθηναϊκού. Την περίοδο 1926–1927, ο Νικολαΐδης αναλαμβάνει την προεδρία της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.

Αργότερα υπηρετεί τον ΣΕΓΑΣ, αρχικά ως γενικός γραμματέας και στη συνέχεια ως πρόεδρος, με μακρά παρουσία στη διοίκηση του ελληνικού στίβου.

Επιπλέον, διατελεί πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής την περίοδο 1974–1976. Η διαδρομή από τον ολυμπιακό αθλητή στον επικεφαλής της Επιτροπής αποτυπώνει το εύρος της συμμετοχής του στον αθλητισμό.

Το ενδιαφέρον για τους αγώνες αυτοκινήτου

Ο Νικολαΐδης αναπτύσσει δράση και στον μηχανοκίνητο αθλητισμό. Συμμετέχει σε αγώνες αυτοκινήτου και σημειώνει επιτυχίες στην ανάβαση της Πάρνηθας.

Στη συνέχεια, ως πρόεδρος της Ελληνικής Λέσχης Αυτοκινήτου και Περιηγήσεων – ΕΛΠΑ, συμβάλλει στην οργάνωση του χώρου. Συγκαταλέγεται επίσης στους ανθρώπους που συνδέονται με τη δημιουργία του Ράλι Ακρόπολις.

Η επιστροφή μετά τη δικτατορία

Η δικτατορία διακόπτει τη διοικητική του παρουσία. Το 1968, ο Νικολαΐδης αντιμετωπίζει δικαστική δίωξη και απομακρύνεται από τις θέσεις που κατέχει.

Μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, το 1974, επιστρέφει στην προεδρία του Παναθηναϊκού Αθλητικού Ομίλου. Τα προβλήματα υγείας περιορίζουν σταδιακά την καθημερινή συμμετοχή του, όμως η σύνδεσή του με τον σύλλογο παραμένει ισχυρή.

Το όνομα που έμεινε στη Λεωφόρο

Ο Απόστολος Νικολαΐδης πεθαίνει στις 15 Οκτωβρίου 1980. Στην κηδεία του, αθλητές διαφορετικών τμημάτων του Παναθηναϊκού μεταφέρουν τη σορό του στους ώμους τους, τιμώντας τη μακρόχρονη προσφορά του.

Το 1981, η ιστορική έδρα της Λεωφόρου Αλεξάνδρας παίρνει το όνομα «Απόστολος Νικολαΐδης». Έτσι, ο σύλλογος συνδέει έναν από τους σημαντικότερους χώρους της ιστορίας του με τον άνθρωπο που υπηρέτησε επί δεκαετίες την πολυαθλητική του ανάπτυξη.