Η πρώτη κλήση έκτακτης ανάγκης

Σαν σήμερα, στις 30 Ιουνίου 1937, στο Λονδίνο τέθηκε σε λειτουργία το πρώτο οργανωμένο σύστημα τηλεφωνικών κλήσεων έκτακτης ανάγκης στον κόσμο. Ο αριθμός ήταν το 999 και δημιουργήθηκε για έναν απλό αλλά κρίσιμο λόγο: να μπορεί ένας πολίτης που κινδυνεύει να ζητήσει άμεσα βοήθεια, χωρίς να χάνεται πολύτιμος χρόνος στην αναμονή ενός τηλεφωνικού κέντρου.

Η ιδέα των τριψήφιων αριθμών έκτακτης ανάγκης άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες οργανώνουν την άμεση ανταπόκριση σε πυρκαγιές, εγκλήματα, ατυχήματα και ιατρικά περιστατικά. Σήμερα, αριθμοί όπως το 999, το 911 και το 112 θεωρούνται αυτονόητοι. Η ιστορία τους, όμως, ξεκίνησε μέσα από μια τραγωδία.

Τηλεφωνικό κέντρο της New Scotland Yard, όπου χειρίζονταν κλήσεις έκτακτης ανάγκης στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1950.
Πηγή φωτ.: Getty Images / Hulton Archive

Η τραγωδία που οδήγησε στη δημιουργία του 999

Το πρώτο σύστημα αριθμού έκτακτης ανάγκης αναπτύχθηκε στο Λονδίνο στις 30 Ιουνίου 1937. Μέχρι τότε, όποιος ήθελε να καλέσει βοήθεια έπρεπε να επικοινωνήσει με τον τηλεφωνητή, συνήθως καλώντας το 0, και να ζητήσει να συνδεθεί με την κατάλληλη υπηρεσία.

Η ανάγκη για ένα πιο άμεσο σύστημα έγινε επιτακτική μετά από πυρκαγιά στην οδό Wimpole, όπου έχασαν τη ζωή τους πέντε γυναίκες. Ένας γείτονας είχε προσπαθήσει να καλέσει την Πυροσβεστική, όμως η καθυστέρηση στο τηλεφωνικό κέντρο θεωρήθηκε καθοριστική. Το περιστατικό προκάλεσε έντονη δημόσια αντίδραση και οδήγησε σε κυβερνητική έρευνα.

Έτσι γεννήθηκε το 999. Όταν κάποιος πληκτρολογούσε τον αριθμό, στο τηλεφωνικό κέντρο ενεργοποιούνταν ειδικό ηχητικό σήμα και αναβόσβηνε κόκκινο φως, ώστε ο τηλεφωνητής να αντιληφθεί αμέσως ότι επρόκειτο για επείγουσα κλήση.

Αστυνομικός δίπλα σε τηλεφωνητή του συστήματος 999, της πρώτης οργανωμένης υπηρεσίας κλήσεων έκτακτης ανάγκης στον κόσμο.

Η πρώτη σύλληψη μετά από κλήση στο 999

Το νέο σύστημα άρχισε σύντομα να αποδεικνύει τη χρησιμότητά του. Μόλις μία εβδομάδα μετά την έναρξη λειτουργίας του, στις 7 Ιουλίου 1937, ο βρετανικός Τύπος κατέγραψε την πρώτη σύλληψη που έγινε έπειτα από κλήση στο 999.

Στα πρώτα βήματα της υπηρεσίας, πάντως, δεν έλειψαν τα προβλήματα. Από τις πρώτες 1.336 κλήσεις, οι 91 ήταν φάρσες. Παράλληλα, η τεχνολογία της εποχής δεν επέτρεπε την αυτοματοποιημένη διαχείριση όπως σήμερα. Οι τηλεφωνητές έπρεπε να απαντούν, να αξιολογούν το περιστατικό και στη συνέχεια να συνδέουν τον καλούντα με την Αστυνομία, την Πυροσβεστική ή το Ασθενοφόρο.

Γιατί επιλέχθηκε τριψήφιος αριθμός

Οι αριθμοί έκτακτης ανάγκης είναι συνήθως τριψήφιοι για πρακτικούς λόγους. Είναι εύκολοι στην απομνημόνευση, μπορούν να πληκτρολογηθούν γρήγορα και μειώνουν την πιθανότητα λάθους σε συνθήκες πανικού.

Το 999 έγινε ο πρώτος τέτοιος αριθμός στον κόσμο και αργότερα επεκτάθηκε σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Αρχικά εφαρμόστηκε στη Γλασκώβη μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, όμως η πλήρης ανάπτυξή του καθυστέρησε λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Μετά το 1945 το σύστημα επεκτάθηκε σε μεγάλες βρετανικές πόλεις, όπως το Μπέρμιγχαμ, το Λίβερπουλ, το Μάντσεστερ, το Μπρίστολ και το Νιούκαστλ. Η αυτοματοποίηση όλων των βρετανικών τηλεφωνικών κέντρων το 1976 επέτρεψε την πανεθνική εφαρμογή του, ενώ το 1986 το 999 έγινε διαθέσιμο και για όλα τα κινητά τηλέφωνα.

Παλαιός βρετανικός τηλεφωνικός θάλαμος για κλήσεις σε Αστυνομία, Πυροσβεστική και Ασθενοφόρο.

Το 911 στις Ηνωμένες Πολιτείες

Στις ΗΠΑ, η ανάγκη για έναν κοινό εθνικό αριθμό έκτακτης ανάγκης τέθηκε πιο οργανωμένα το 1957, όταν η Εθνική Ένωση Αρχηγών Πυροσβεστικών Υπηρεσιών πρότεινε τη δημιουργία ενιαίου αριθμού για τις πυρκαγιές.

Το 1967 πραγματοποιήθηκε συνάντηση ανάμεσα στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών και την AT&T, με στόχο την επιλογή ενός απλού, σύντομου και μοναδικού αριθμού. Έτσι επιλέχθηκε το 911.

Η πρώτη κλήση στο 911 έγινε στις 16 Φεβρουαρίου 1968 στην πόλη Haleyville της Αλαμπάμα. Από τότε, το 911 καθιερώθηκε σταδιακά ως ο βασικός αριθμός έκτακτης ανάγκης στη Βόρεια Αμερική.

Το 112 στην Ευρώπη και την Ελλάδα

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ενιαίος αριθμός έκτακτης ανάγκης είναι το 112. Χρησιμοποιείται σε όλες τις χώρες της ΕΕ, αλλά και σε αρκετές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής.

Στην Ελλάδα, η Υπηρεσία Επικοινωνιών Έκτακτης Ανάγκης 112 λειτουργεί από το 1999 παράλληλα με τους εθνικούς αριθμούς έκτακτης ανάγκης. Λειτουργεί σε 24ωρη βάση, όλο τον χρόνο, και δέχεται κλήσεις από σταθερά και κινητά τηλέφωνα.

Οι κλήσεις προς το 112 δρομολογούνται στο Κέντρο Λήψης Κλήσεων Έκτακτης Ανάγκης, με πανελλαδική κάλυψη. Σήμερα το 112 είναι γνωστό όχι μόνο για την επικοινωνία πολιτών με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, αλλά και για τα προειδοποιητικά μηνύματα πολιτικής προστασίας σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή ακραίων φαινομένων.

Η αίθουσα πληροφοριών της Scotland Yard, με χειριστές που δέχονταν και προωθούσαν επείγουσες κλήσεις 999.
Πηγή φωτ: Getty Images / Hulton Archive

Από το κόκκινο φως στα σύγχρονα κέντρα επιχειρήσεων

Από το κόκκινο φως που αναβόσβηνε στο τηλεφωνικό κέντρο του Λονδίνου το 1937 μέχρι τα σημερινά συστήματα γεωεντοπισμού και μαζικών ειδοποιήσεων, οι αριθμοί έκτακτης ανάγκης εξελίχθηκαν σε κρίσιμο εργαλείο δημόσιας ασφάλειας.

Η ανάπτυξη των κινητών τηλεφώνων αύξησε θεαματικά τον αριθμό των κλήσεων, αλλά ταυτόχρονα έδωσε στις αρχές τη δυνατότητα ταχύτερου εντοπισμού και καλύτερου συντονισμού.

Περισσότερα από οκτώ δεκαετίες μετά την πρώτη λειτουργία του 999, η βασική ιδέα παραμένει ίδια: σε μια στιγμή κινδύνου, ο πολίτης πρέπει να μπορεί να καλέσει έναν απλό αριθμό και να λάβει βοήθεια όσο πιο γρήγορα γίνεται.