Η έκρηξη στον Πειραιά που οδήγησε στην εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη

Σαν σήμερα, 29 Ιουνίου 2002, ένα απρόσμενο περιστατικό στο λιμάνι του Πειραιά έμελλε να αλλάξει την πορεία μίας από τις πλέον πολύκροτες υποθέσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Η πρόωρη έκρηξη ενός εκρηκτικού μηχανισμού στα χέρια του Σάββα Ξηρού δεν απέτρεψε μόνο μια βομβιστική επίθεση, αλλά άνοιξε τον δρόμο για την εξάρθρωση της τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη, η οποία δρούσε επί σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Αστυνομικές δυνάμεις αποκλείουν το σημείο της έκρηξης στο λιμάνι του Πειραιά το βράδυ της 29ης Ιουνίου 2002, όταν ξεκίνησε η έρευνα που οδήγησε στην εξάρθρωση της 17 Νοέμβρη. Πηγή φωτ: AP Photo.

Η έκρηξη που άλλαξε τα πάντα

Το βράδυ του Σαββάτου 29 Ιουνίου 2002, λίγο μετά τις 10:20, ισχυρή έκρηξη συγκλόνισε το λιμάνι του Πειραιά, κοντά στα εκδοτήρια της Hellas Flying Dolphins. Εκείνη την ώρα, σε μικρή απόσταση, στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα τελούνταν γάμος και οι καλεσμένοι βγήκαν έντρομοι στον δρόμο μόλις άκουσαν τον εκκωφαντικό θόρυβο.

Στο σημείο βρέθηκε σοβαρά τραυματισμένος ένας άνδρας, ο οποίος είχε χάσει τρία δάχτυλα και έφερε βαριά τραύματα από την έκρηξη. Επρόκειτο για τον Σάββα Ξηρό, ο οποίος τραυματίστηκε όταν ο αυτοσχέδιος εκρηκτικός μηχανισμός εξερράγη πρόωρα πριν προλάβει να τοποθετηθεί στον στόχο.

Ο Σάββας Ξηρός μεταφέρεται τραυματισμένος στο νοσοκομείο μετά την πρόωρη έκρηξη του εκρηκτικού μηχανισμού που κρατούσε. Το περιστατικό αποτέλεσε την αφετηρία των εξελίξεων στην πολύχρονη έρευνα για την τρομοκρατική οργάνωση. Πηγή φωτ: EUROKINISSI / AP Photo.

Τα στοιχεία που οδήγησαν στις αποκαλύψεις

Αστυνομικοί και λιμενικοί που έφτασαν άμεσα στο σημείο εντόπισαν, εκτός από τον τραυματία, έναν δεύτερο εκρηκτικό μηχανισμό, δύο χειροβομβίδες και ένα περίστροφο διαμετρήματος .38.

Ο τραυματίας μεταφέρθηκε αρχικά στο Τζάνειο Νοσοκομείο και στη συνέχεια στον «Ευαγγελισμό», όπου υποβλήθηκε σε πολύωρη χειρουργική επέμβαση.

Η εργαστηριακή εξέταση του όπλου αποτέλεσε σημείο καμπής. Οι Αρχές διαπίστωσαν ότι επρόκειτο για το υπηρεσιακό περίστροφο του αστυφύλακα Χρήστου Μάτη, ο οποίος είχε δολοφονηθεί το 1984 σε επίθεση που είχε αποδοθεί στη 17 Νοέμβρη. Από εκείνη τη στιγμή, οι έρευνες απέκτησαν εντελώς διαφορετική διάσταση.

Η αρχή του τέλους της 17 Νοέμβρη

Κλιμάκια της Ελληνικής Αστυνομίας και της Αντιτρομοκρατικής συλλέγουν στοιχεία από τον χώρο της έκρηξης στον Πειραιά. Τα ευρήματα αποδείχθηκαν καθοριστικά για την πορεία των ερευνών. Πηγή φωτ: EUROKINISSI.

Οι αποκαλύψεις που ακολούθησαν ήταν καταιγιστικές. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από την έκρηξη, σε συνδυασμό με τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τις επόμενες εβδομάδες, οδήγησαν στον εντοπισμό γιάφκων, κατασχέσεις οπλισμού και συλλήψεις μελών της οργάνωσης.

Έπειτα από σχεδόν 27 χρόνια δράσης, η 17 Νοέμβρη οδηγήθηκε στην εξάρθρωσή της, σε μία από τις σημαντικότερες επιχειρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας.

Η Ελλάδα δύο χρόνια πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες

Το περιστατικό σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, καθώς η Ελλάδα προετοιμαζόταν για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004. Η ασφάλεια αποτελούσε κορυφαία προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση και τους διεθνείς εταίρους της.

Η εξάρθρωση της οργάνωσης θεωρήθηκε καθοριστική εξέλιξη για την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας ενόψει της κορυφαίας αθλητικής διοργάνωσης.

Η βόμβα που έσκασε στον Πειραιά το βράδυ της 29ης Ιουνίου… ακούστηκε σε όλη την Ελλάδα/ Πηγή φωτ: Eurokinissi

Οι δίκες και η ιστορική σημασία της υπόθεσης

Οι συλλήψεις που ακολούθησαν οδήγησαν στη μεγάλη δίκη της 17 Νοέμβρη το 2003. Μέλη της οργάνωσης καταδικάστηκαν για σειρά εγκληματικών ενεργειών που είχαν διαπραχθεί από το 1975 έως το 2002.

Η υπόθεση παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις σημαντικότερες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ποινικής ιστορίας, καθώς σηματοδότησε το τέλος της δράσης της πιο μακρόβιας εγχώριας τρομοκρατικής οργάνωσης.

Η 17 Νοέμβρη εμφανίστηκε το 1975 και ανέλαβε την ευθύνη για δεκάδες επιθέσεις και δολοφονίες επί σχεδόν τρεις δεκαετίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των δικαστικών αποφάσεων, η δράση της συνδέθηκε με 23 ανθρωποκτονίες, βομβιστικές επιθέσεις και ληστείες.

Η έκρηξη της 29ης Ιουνίου 2002 θεωρείται από ιστορικούς και ειδικούς σε θέματα τρομοκρατίας ως το καθοριστικό γεγονός που επέτρεψε στις ελληνικές αρχές να ενώσουν κρίσιμα στοιχεία μιας έρευνας που παρέμενε ανοιχτή επί δεκαετίες.