Η μέρα που ο «Ιπτάμενος Ολλανδός» κρέμασε τα παπούτσια του

Σαν σήμερα 13 Μαΐου: το παγκόσμιο ποδόσφαιρο αποχαιρέτησε έναν από τους μεγαλύτερους επαναστάτες που γνώρισε ποτέ το άθλημα. Ο Γιόχαν Κρόιφ, ο άνθρωπος που άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο παίζεται και αντιλαμβάνεται το ποδόσφαιρο, έδωσε στις 13 Μαΐου 1984 τον τελευταίο αγώνα της σπουδαίας καριέρας του.

Και το έκανε με τον πιο θριαμβευτικό τρόπο, ολοκληρώνοντας μια μυθική διαδρομή γεμάτη τίτλους, διακρίσεις και ποδοσφαιρικές καινοτομίες που επηρέασαν ολόκληρες γενιές.

Το τελευταίο παιχνίδι του «Ιπτάμενου Ολλανδού»

Ο Γιόχαν Κρόιφ στην τελευταία του σεζόν με τη Φέγενορντ το 1984. Πηγή: αρχειακό φωτογραφικό υλικό / ποδοσφαιρικά αρχεία.

Το μεγάλο φινάλε της καριέρας του δεν γράφτηκε με τη φανέλα του Άγιαξ, αλλά με εκείνη της αιώνιας αντιπάλου, Φέγενορντ.

Μετά την πικρή αποχώρησή του από τον Άγιαξ το 1983, ο τότε 37χρονος Κρόιφ πήρε μια απόφαση που προκάλεσε σοκ στην Ολλανδία: μετακόμισε στο Ρότερνταμ για λογαριασμό της Φέγενορντ.

Παρά τα προγνωστικά που τον θεωρούσαν «τελειωμένο», κατάφερε να οδηγήσει τη νέα του ομάδα στην κατάκτηση του νταμπλ το 1984, ενώ αναδείχθηκε και κορυφαίος ποδοσφαιριστής της χρονιάς στην Ολλανδία.

Στον τελευταίο του αγώνα απέναντι στη Ζβόλε, ο «Ιπτάμενος Ολλανδός» σκόραρε και αποχώρησε στο 79ο λεπτό μέσα σε αποθέωση.

Ήταν ο ιδανικός επίλογος μιας καριέρας που ξεκίνησε στις γειτονιές του Μπέτοντορπ και έφτασε μέχρι την κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.

Ο άνθρωπος που άλλαξε το ποδόσφαιρο

Ο Κρόιφ με τη φανέλα της Ολλανδίας και του Άγιαξ, ως ηγετική μορφή του «ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου». Πηγή: FIFA / αρχειακές φωτογραφίες.

Ο Κρόιφ δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος επιθετικός ή ένας χαρισματικός ποδοσφαιριστής.

Υπό την καθοδήγηση του Ρίνους Μίχελς, έγινε ο απόλυτος εκφραστής του περίφημου «ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου» (Total Football), μιας ποδοσφαιρικής φιλοσοφίας που στηριζόταν:

• στην ταχύτητα
• στην ευφυΐα
• στην ελευθερία κινήσεων
• στην εναλλαγή θέσεων
• στη διαρκή πίεση

Η επιρροή του σε συλλόγους όπως ο Άγιαξ και η Μπαρτσελόνα, αλλά και στην Εθνική Ολλανδίας, άλλαξε οριστικά την ποδοσφαιρική ιστορία.

Πολλοί ιστορικοί και αναλυτές τον θεωρούν τον κορυφαίο Ευρωπαίο ποδοσφαιριστή όλων των εποχών.

Οι τίτλοι με τον Άγιαξ

Με τον Άγιαξ, ο Κρόιφ κατέκτησε:

• 8 Πρωταθλήματα Ολλανδίας (Eredivisie): 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1982, 1983
• 5 Κύπελλα Ολλανδίας (KNVB Cup): 1967, 1970, 1971, 1972, 1983
• 3 Κύπελλα Πρωταθλητριών Ευρώπης: 1971, 1972, 1973
• 1 Διηπειρωτικό Κύπελλο: 1972
• 1 Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ: 1972 (ανεπίσημο), 1973

Ο Άγιαξ της δεκαετίας του ’70 θεωρείται μέχρι σήμερα μία από τις κορυφαίες ομάδες που εμφανίστηκαν ποτέ στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

Η εποχή στη Μπαρτσελόνα και η Εθνική Ολλανδίας

Ο Γιόχαν Κρόιφ με τη φανέλα της Μπαρτσελόνα και της Εθνικής Ολλανδίας. Πηγή: FIFA / Barcelona archives.

Με τη Μπαρτσελόνα κατέκτησε:

• 1 Πρωτάθλημα Ισπανίας (La Liga): 1974
• 1 Κύπελλο Ισπανίας (Copa del Rey): 1978

Η παρουσία του στην Καταλονία δεν επηρέασε μόνο το αγωνιστικό κομμάτι, αλλά και ολόκληρη τη φιλοσοφία του συλλόγου, η οποία αργότερα εξελίχθηκε στη διάσημη σχολή ποδοσφαίρου της Μπαρτσελόνα.

Με την Εθνική Ολλανδίας:

• έφτασε στον τελικό του Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 1974
• κατέκτησε την 3η θέση στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 1976

Παρότι δεν σήκωσε ποτέ το Παγκόσμιο Κύπελλο, η Ολλανδία του 1974 θεωρείται μία από τις πιο επιδραστικές ομάδες στην ιστορία του αθλήματος.

Οι ατομικές διακρίσεις και η παγκόσμια αναγνώριση

Ο Γιόχαν Κρόιφ κατέκτησε:

• 3 Χρυσές Μπάλες (Ballon d’Or): 1971, 1973, 1974
• το βραβείο καλύτερου παίκτη του Μουντιάλ 1974
• τον τίτλο του κορυφαίου Ευρωπαίου ποδοσφαιριστή του 20ού αιώνα από την IFFHS
• τη 2η θέση παγκοσμίως πίσω μόνο από τον Πελέ σύμφωνα με την IFFHS

Επιπλέον:

• ήταν πρώτος σκόρερ του ολλανδικού πρωταθλήματος το 1967 και το 1972
• πρώτος σκόρερ του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1972
• Ολλανδός αθλητής της χρονιάς πέντε φορές
• καλύτερος παίκτης του πρωταθλήματος NASL το 1979
• δύο φορές νικητής του βραβείου Don Balón στην Ισπανία

Το 1998 συμπεριλήφθηκε από τη FIFA στην κορυφαία ενδεκάδα του 20ού αιώνα.

Η κληρονομιά του Κρόιφ

Η επιρροή του Γιόχαν Κρόιφ ξεπέρασε τα όρια του ποδοσφαίρου της εποχής του.

Ως ποδοσφαιριστής, προπονητής και ποδοσφαιρικός θεωρητικός, άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται το άθλημα προπονητές, παίκτες και φίλαθλοι.

Η φιλοσοφία του επηρέασε προσωπικότητες όπως:

• ο Πεπ Γκουαρδιόλα
• ο Γιόχαν Νέσκενς
• ο Μάρκο φαν Μπάστεν

Ακόμη και σήμερα, δεκαετίες μετά την αποχώρησή του από τα γήπεδα, το όνομα του Κρόιφ παραμένει συνώνυμο της ποδοσφαιρικής επανάστασης και της δημιουργικότητας μέσα στο γήπεδο.