Η φονικότερη μάχη στην ιστορία της ανθρωπότητας

Σαν σήμερα, 2 Φεβρουαρίου 1943, ολοκληρώθηκε η Μάχη του Στάλινγκραντ με τη νίκη των Σοβιετικών, σε μια από τις πιο καθοριστικές και φονικές αναμετρήσεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η μάχη διήρκεσε 140 ημέρες και στο διάστημά αυτό σκοτώνονταν κατά μέσο όρο περισσότεροι από 10.700 άνθρωποι την ημέρα – ένας αριθμός που αποτυπώνει το μέγεθος της τραγωδίας. Συνολικά θεωρείται η φονικότερη μάχη στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Το Στάλινγκραντ είχε τεράστια στρατηγική και συμβολική σημασία. Για τη ναζιστική Γερμανία, ο έλεγχός του θα εξασφάλιζε πρόσβαση στα πετρέλαια του Καυκάσου και στον ποταμό Βόλγα, κρίσιμη αρτηρία μεταφορών. Παράλληλα, η κατάληψη της πόλης που έφερε το όνομα του Στάλιν θα αποτελούσε ισχυρό προπαγανδιστικό πλήγμα για τη Σοβιετική Ένωση. Για τους Σοβιετικούς, η υπεράσπισή της ήταν ζήτημα επιβίωσης και γοήτρου. Οι εντολές και από τις δύο πλευρές ήταν σαφείς: νίκη με κάθε κόστος.

Η επίθεση ξεκίνησε στις 23 Αυγούστου 1942 με σφοδρό βομβαρδισμό της Λουφτβάφε που κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της πόλης. Ακολούθησαν μάχες σώμα με σώμα, ακόμη και για ένα διαμέρισμα ή ένα δωμάτιο. Οι απώλειες ήταν τεράστιες, ενώ ιδιαίτερα αποτελεσματικοί αποδείχθηκαν οι Σοβιετικοί ελεύθεροι σκοπευτές, όπως ο Βασίλι Ζάιτσεφ.

Τον Νοέμβριο του 1942, με την επιχείρηση «Ουρανός», οι Σοβιετικοί περικύκλωσαν περίπου 250.000 Γερμανούς στρατιώτες. Η απόφαση του Χίτλερ να συνεχιστεί η μάχη και να επιχειρηθεί ανεφοδιασμός από αέρος απέτυχε, οδηγώντας στην κατάρρευση της 6ης Στρατιάς. Στις 2 Φεβρουαρίου 1943, ο στρατάρχης Φρίντριχ φον Πάουλους παραδόθηκε μαζί με 91.000 στρατιώτες και 22 στρατηγούς — μια ταπεινωτική ήττα που αποτέλεσε σημείο καμπής για την πορεία του πολέμου.