Δουλεύουμε μισό χρόνο για να πληρώνουμε τους φόρους! Τι αποκαλύπτει έρευνα

Στις 29 Ιουνίου πέφτει το 2026 η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας στην Ελλάδα. Πρόκειται για την ημερομηνία που δείχνει μέχρι πότε, θεωρητικά, ο μέσος εργαζόμενος δουλεύει για να καλύψει φόρους και εισφορές και από πότε αρχίζει να εργάζεται για το δικό του εισόδημα.

Για το 2026, οι Έλληνες εργαζόμενοι χρειάζεται να δουλέψουν 179 ημέρες για το κράτος. Η εικόνα είναι ελαφρώς καλύτερη σε σχέση με το 2025, καθώς η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας έρχεται μία ημέρα νωρίτερα. Ωστόσο, η διαφορά είναι μικρή και δείχνει ότι το φορολογικό βάρος παραμένει υψηλό.

Σε σύγκριση με το 2019, όταν οι εργαζόμενοι δούλευαν 181 ημέρες για φόρους και εισφορές, η βελτίωση μέσα σε επτά χρόνια περιορίζεται μόλις σε δύο ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις επιμέρους αλλαγές, η ουσιαστική ελάφρυνση για τους φορολογούμενους παραμένει περιορισμένη.

Μικρή ανάσα, αλλά όχι μεγάλη αλλαγή

Σύμφωνα με τη μελέτη του Κέντρου Φιλελευθέρων Μελετών, η Ελλάδα αναμένεται να έχει την ένατη υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος υπολογίζεται στις 177 ημέρες εργασίας για φόρους και εισφορές, δηλαδή δύο ημέρες λιγότερες από την Ελλάδα.

Η μετακίνηση της ημερομηνίας κατά μία ημέρα νωρίτερα σε σχέση με το προηγούμενο έτος δείχνει μια μικρή βελτίωση. Παρ’ όλα αυτά, δεν αλλάζει τη γενική εικόνα μιας οικονομίας όπου σχεδόν ο μισός χρόνος εργασίας κατευθύνεται στο κράτος.

Ο ΦΠΑ και οι έμμεσοι φόροι πιέζουν τα νοικοκυριά

Η δομή των φορολογικών εσόδων στην Ελλάδα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην έμμεση φορολογία. Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες επιβαρύνονται καθημερινά μέσα από την κατανάλωση, είτε αγοράζουν τρόφιμα, είτε καύσιμα, είτε υπηρεσίες.

Για το 2026, τα έσοδα από έμμεσους φόρους προβλέπεται να είναι περίπου 1,6 φορές υψηλότερα από τα έσοδα των άμεσων φόρων. Ο ΦΠΑ παραμένει ο βασικός πυλώνας αυτής της κατηγορίας, καθώς εκτιμάται ότι θα καλύψει το 71,5% των έμμεσων φόρων, από 70,4% το 2025.

Το 2025, τα έσοδα από φόρους σε αγαθά και υπηρεσίες εκτιμάται ότι ξεπέρασαν τον στόχο του προϋπολογισμού κατά 3,9%, ενώ οι φόροι εισοδήματος κινήθηκαν 5,3% πάνω από τον αρχικό σχεδιασμό.

Περισσότερα έσοδα, αλλά μικρότερη ελάφρυνση

Η υπεραπόδοση στα έσοδα από φόρους εισοδήματος προήλθε κυρίως από τα φυσικά πρόσωπα, με τα σχετικά έσοδα να κινούνται περίπου 5% πάνω από τον στόχο. Αυτό δείχνει ότι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η καλύτερη είσπραξη αποδίδουν.

Το ζήτημα, όμως, είναι ότι τα επιπλέον έσοδα δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε ουσιαστικά χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές για τους συνεπείς φορολογούμενους.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, χαρακτηρίζει θετική αλλά περιορισμένη τη μετακίνηση της Ημέρας Φορολογικής Ελευθερίας κατά μία ημέρα. Όπως επισημαίνει, τα πρόσθετα έσοδα που προκύπτουν από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής θα έπρεπε να ανοίγουν τον δρόμο για μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Ζητούμενο ένα πιο απλό και σταθερό φορολογικό σύστημα

Η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα απλούστερο, σταθερότερο και πιο ανταγωνιστικό φορολογικό σύστημα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μείωση της εξάρτησης από τους φόρους στην κατανάλωση, οι οποίοι επιβαρύνουν οριζόντια όλα τα νοικοκυριά, ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Η μεγάλη βαρύτητα στην έμμεση φορολογία περιορίζει την αγοραστική δύναμη, ειδικά για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς κάθε αύξηση τιμών γίνεται ακόμη πιο αισθητή λόγω ΦΠΑ.

Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται και η τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμάκων. Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογούμενοι δεν θα ανεβαίνουν σε υψηλότερα κλιμάκια μόνο και μόνο επειδή αυξήθηκαν ονομαστικά τα εισοδήματά τους λόγω πληθωρισμού.

Μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να περιορίσει τη λεγόμενη «κρυφή» αύξηση της φορολογίας, όταν δηλαδή ο εργαζόμενος εμφανίζεται να έχει μεγαλύτερο εισόδημα στα χαρτιά, χωρίς να έχει πραγματικά μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη.

Το μεγάλο ερώτημα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Πίσω από την Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας βρίσκεται ένα βασικό ερώτημα: πόσο μπορεί να αναπτυχθεί μια οικονομία όταν σχεδόν ο μισός χρόνος εργασίας πηγαίνει σε φόρους και εισφορές.

Για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, η επιμονή στην έμμεση φορολογία σημαίνει υψηλότερο κόστος λειτουργίας και πίεση στα περιθώρια κέρδους, ιδιαίτερα στο λιανεμπόριο και στις υπηρεσίες.

Για τους πολίτες, το βάρος φαίνεται καθημερινά στο καλάθι της κατανάλωσης. Κάθε αύξηση τιμών γίνεται ακόμη πιο βαριά όταν πάνω της προστίθενται υψηλοί φορολογικοί συντελεστές.

Το επόμενο στοίχημα είναι αν η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων θα οδηγήσει σε πραγματικές μειώσεις φόρων και σε πιο σταθερό φορολογικό περιβάλλον. Διαφορετικά, η Ελλάδα κινδυνεύει να παραμείνει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με επιπτώσεις στο διαθέσιμο εισόδημα, στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη.

Περισσότερα:

Πληρωμές e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Από σήμερα (29/6) στα ΑΤΜ 1,74 εκατ. δικαιούχοι – Όλες οι καταβολές έως τις 3 Ιουλίου

ΜΙΔΑ: Πώς να διορθώσετε τα τετραγωνικά του ακινήτου χωρίς αναδρομικές χρεώσεις

72 δόσεις: Ποια χρέη μπαίνουν στη νέα ρύθμιση και ποια μένουν έξω

Νέο χαράτσι στα ακίνητα: Τι θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες από το 2027 [ΠΙΝΑΚΑΣ]