Προσωπική διαφορά στις συντάξεις: Ποιοι τη διατηρούν και τι αλλάζει οριστικά από το 2027

Νέα δεδομένα δημιουργούνται για περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν θετική προσωπική διαφορά, καθώς το 2026 αποτελεί το τελευταίο έτος κατά το οποίο μέρος της ετήσιας αύξησης μπορεί να συμψηφιστεί με αυτήν. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ο συμψηφισμός σταματά οριστικά και όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν ολόκληρη την ετήσια αύξηση, ανεξάρτητα από το αν εξακολουθούν να εμφανίζουν προσωπική διαφορά.

Η αλλαγή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς για χρόνια η προσωπική διαφορά λειτουργούσε ως «φρένο» στις πραγματικές αυξήσεις. Ένας συνταξιούχος μπορούσε να δικαιούται αύξηση στη σύνταξή του, αλλά να μην τη βλέπει –ή να τη βλέπει μόνο εν μέρει– στον τραπεζικό του λογαριασμό, επειδή το ποσό συμψηφιζόταν με την προσωπική διαφορά.

Τι είναι η προσωπική διαφορά

Η θετική προσωπική διαφορά δημιουργήθηκε κατά τον επανυπολογισμό κυρίως των παλαιών συντάξεων με τον νόμο 4387/2016. Όταν το ποσό που προέκυπτε από τον νέο τρόπο υπολογισμού ήταν χαμηλότερο από εκείνο που ήδη λάμβανε ο συνταξιούχος, η διαφορά διατηρήθηκε ώστε να μην υπάρξει αντίστοιχη ονομαστική περικοπή της καταβαλλόμενης σύνταξης.

Το ζήτημα αφορά κυρίως συνταξιούχους που είχαν αποχωρήσει πριν από τις 13 Μαΐου 2016, αλλά υπάρχουν και ειδικές περιπτώσεις συντάξεων της μεταβατικής περιόδου μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.

Τι ισχύει μέσα στο 2026

Για το 2026 οι συντάξεις αυξήθηκαν κατά 2,4%. Ωστόσο, για όσους είχαν ακόμη θετική προσωπική διαφορά στις 31 Δεκεμβρίου 2025 εφαρμόζεται μεταβατικό σύστημα.

Όσοι είχαν ήδη μηδενίσει την προσωπική τους διαφορά έως το τέλος του 2025 έλαβαν ολόκληρη την αύξηση. Για όσους εξακολουθούσαν να έχουν προσωπική διαφορά, το νέο καθεστώς εξασφάλισε ότι τουλάχιστον το 50% της αύξησης περνά πλέον στο καταβαλλόμενο ποσό της σύνταξης.

Εάν, για παράδειγμα, η συνολική αύξηση που προκύπτει είναι 30 ευρώ και η προσωπική διαφορά είναι μεγάλη, τα 15 ευρώ καταβάλλονται ως πραγματική αύξηση και τα υπόλοιπα 15 ευρώ χρησιμοποιούνται για τη μείωση της προσωπικής διαφοράς. Αντίθετα, εάν η προσωπική διαφορά είναι μόλις 10 ευρώ, αυτή μπορεί να μηδενιστεί και ο συνταξιούχος να λάβει τα υπόλοιπα 20 ευρώ ως αύξηση. Αυτός είναι και ο λόγος που μέσα στο 2026 ένα μέρος των συνταξιούχων μπορεί να απαλλαγεί πλήρως από την προσωπική διαφορά.

Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027

Η μεγάλη αλλαγή έρχεται από το 2027. Η νομοθεσία προβλέπει ότι η ετήσια αύξηση θα χορηγείται στο σύνολό της, χωρίς κανέναν συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά που ενδεχομένως θα έχει απομείνει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Με βάση τις σημερινές κυβερνητικές εκτιμήσεις, η αύξηση των συντάξεων για το 2027 υπολογίζεται περίπου στο 2,6%. Το ποσοστό, ωστόσο, δεν είναι ακόμη οριστικό και θα καθοριστεί με τα τελικά στοιχεία για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό που θα ενσωματωθούν στον Προϋπολογισμό τον Νοέμβριο.

Έτσι, συνταξιούχος που στο τέλος του 2026 έχει κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ και εξακολουθεί να διαθέτει προσωπική διαφορά, με αύξηση 2,6% θα δικαιούται περίπου 31 ευρώ επιπλέον τον μήνα. Από το 2027 ολόκληρο αυτό το ποσό θα προστεθεί στη σύνταξή του και δεν θα χρησιμοποιηθεί για να «σβήσει» την προσωπική διαφορά.

Η προσωπική διαφορά δεν εξαφανίζεται για όλους

Εδώ βρίσκεται και μία σημαντική λεπτομέρεια. Η λεγόμενη «κατάργηση της προσωπικής διαφοράς» από το 2027 αφορά ουσιαστικά την κατάργηση του συμψηφισμού της με τις αυξήσεις και όχι την αυτόματη διαγραφή του ποσού από τα ενημερωτικά σημειώματα όλων των συνταξιούχων.

Όσοι εξακολουθούν να έχουν υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς στις 31 Δεκεμβρίου 2026 θα συνεχίσουν να το λαμβάνουν. Το ποσό αυτό, όμως, θα παραμείνει σταθερό και δεν θα αυξάνεται μαζί με τη σύνταξη. Οι μελλοντικές ετήσιες αυξήσεις θα περνούν πλέον κανονικά και ολόκληρες στο ποσό της κύριας σύνταξης.

Συνεπώς, ένας συνταξιούχος με προσωπική διαφορά 80 ευρώ στο τέλος του 2026 δεν θα χάσει αυτά τα 80 ευρώ, αλλά ούτε θα χρειάζεται πλέον να περιμένει χρόνια μέχρι οι αυξήσεις να τα απορροφήσουν για να δει πραγματική ενίσχυση στο εισόδημά του.

Ποιοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι

Οι περισσότερο ωφελημένοι είναι οι συνταξιούχοι που εξακολουθούν να έχουν σχετικά υψηλή προσωπική διαφορά. Μέχρι πρόσφατα, οι ετήσιες αυξήσεις μπορούσαν να «εξαντλούνται» ολόκληρες στον συμψηφισμό και να μην εμφανίζονται ως πραγματική αύξηση στην τσέπη. Το 2026 λαμβάνουν τουλάχιστον τη μισή αύξηση, ενώ από το 2027 θα λαμβάνουν το 100%.

Με τον νέο μηχανισμό κλείνει, επομένως, ένα πολυετές κεφάλαιο άνισης μεταχείρισης στις ετήσιες αυξήσεις. Η προσωπική διαφορά μπορεί να εξακολουθήσει να εμφανίζεται ως ξεχωριστό ποσό για αρκετούς συνταξιούχους, όμως από το 2027 παύει να αποτελεί εμπόδιο για τις αυξήσεις που θα δίνονται κάθε χρόνο.

Περισσότερα:

Επίδομα 400 ευρώ: Γιατί παραμένει το ηλικιακό όριο των 65 ετών

Δώρο 500 ευρώ: Πώς θα αυξάνεται κάθε χρόνο

ΕΑΣ στις συντάξεις: Ποιοι πληρώνουν το 2026, πότε αυξάνεται η κράτηση και τι αλλάζει από το 2027

Κάτω από 1.000 ευρώ οι μισές συντάξεις – Στα 454 ευρώ η «ψαλίδα» Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα