Σύνταξη αναπηρίας με 50%: Πότε γίνεται ισόβια;
Ενημερωτικό άρθρο (*)
Η ίδια πάθηση, το ίδιο ποσοστό, δύο εντελώς διαφορετικές συντάξεις. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό;
Αυτή την απορία έχουν με όσα εκ των υστέρων ανακαλύπτουν, δυστυχώς συχνά πολύ αργά, πολλοί ασφαλισμένοι που πίστευαν ότι η αναπηρική σύνταξη είναι ίδια για όλους.
Ο δημόσιος υπάλληλος και ο εργαζόμενος του ιδιωτικού τομέα ακολουθούν διαφορετικούς δρόμους, και η διαφορά μπορεί να κρίνει αν κάποιος θα έχει σταθερό εισόδημα για όλη του τη ζωή ή αν θα περνά από επιτροπές κάθε λίγα χρόνια.
Σύνταξη αναπηρίας: Τι συμβαίνει στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα
Η μεγαλύτερη διαφορά βρίσκεται στο ίδιο το ποσοστό:
• Στο Δημόσιο, ο υπάλληλος που κρίνεται ανίκανος να ασκήσει τα καθήκοντά του, ακόμη και με ποσοστό 50%, παίρνει πλήρη σύνταξη, χωρίς περικοπή λόγω ποσοστού, και το δικαίωμά του κρίνεται μία φορά και ισχύει εφ’ όρου ζωής.
• Στον ιδιωτικό τομέα το ίδιο 50% δίνει μόνο τη μισή εθνική σύνταξη. Ολόκληρη καταβάλλεται από 80% και πάνω, ενώ από 67% έως 79,99% καταβάλλονται τα τρία τέταρτα. Και κυρίως, η σύνταξη έχει ημερομηνία λήξης: πληρώνεται όσο ισχύει η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ και μετά ο ασφαλισμένος πρέπει να εξεταστεί ξανά.
• Στο Δημόσιο, άλλωστε, δεν μιλάμε στην ουσία για αναπηρία αλλά για ανικανότητα. Το ερώτημα είναι αν ο υπάλληλος μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντα της θέσης του ή άλλα καθήκοντα στην υπηρεσία. Η υπηρεσία τον παραπέμπει στη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή της Περιφέρειας και, με βάση τη γνωμάτευσή της, το Υπηρεσιακό Συμβούλιο αποφασίζει την απόλυση λόγω ανικανότητας. Μόνο τότε ανοίγει ο δρόμος για τη σύνταξη. Κατά της γνωμάτευσης ο υπάλληλος έχει μόλις δέκα ημέρες για να προσφύγει, μια προθεσμία που δεν συγχωρεί αμέλειες.
• Το αντίτιμο αυτής της ασφάλειας είναι ο χρόνος. Στο Δημόσιο απαιτούνται κατά κανόνα τουλάχιστον πέντε χρόνια πραγματικής υπηρεσίας, εκτός αν η ανικανότητα οφείλεται στην υπηρεσία. Στον ιδιωτικό τομέα, πέρα από τον βασικό κανόνα των 4.500 ημερών ασφάλισης, υπάρχει και εναλλακτική οδός: αρκούν 1.500 ημέρες, από τις οποίες οι 600 μέσα στην πενταετία πριν από την αναπηρία. Οι ημέρες μετρούν από οποιονδήποτε εργοδότη, η πενταετία επεκτείνεται αν στο μεταξύ πήρατε επίδομα ασθένειας ή ανεργίας, και από το 2024 δεν χρειάζεται καν διακοπή της εργασίας. Έτσι η πόρτα της σύνταξης ανοίγει και για όσους έχουν μικρή ή διακεκομμένη ασφαλιστική διαδρομή.
• Αν ο ασφαλισμένος του ιδιωτικού τομέα διαφωνεί με το ποσοστό του, μπορεί να προσφύγει στη Δευτεροβάθμια Υγειονομική Επιτροπή του ΚΕΠΑ, η οποία δεν μπορεί να του το μειώσει.
Ισόβια σύνταξη όμως παίρνει μόνο σε δύο περιπτώσεις:
Όταν η πάθησή του ασφαλισμένου περιλαμβάνεται στον επίσημο πίνακα μη αναστρέψιμων παθήσεων με ποσοστό τουλάχιστον 67%, ή όταν η σύνταξη μονιμοποιηθεί, κάτι που προϋποθέτει συνδυασμό ηλικίας, ετών συνεχούς σύνταξης και επανεξετάσεων, με κριτήρια που διαφέρουν ανά πρώην ταμείο. Μέχρι τότε, κάθε νέα επιτροπή είναι ένα ρίσκο.
Με άλλα λόγια, το ίδιο ποσοστό αναπηρίας μπορεί να σημαίνει ισόβια ασφάλεια για τον έναν και διαρκή αβεβαιότητα για τον άλλο. Γι’ αυτό, πριν από κάθε αίτηση ή προσφυγή, αξίζει να ξέρει κανείς ακριβώς σε ποιο καθεστώς ανήκει και τι δικαιούται.
(*) Στη συγγραφή του άρθρου συνέβαλε ο Γιώργος Αποστολάκης, ασκούμενος δικηγόρος, ειδικευμένος στο Δίκαιο Κοινωνικής Ασφάλισης, Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα ΕΚΠ.
- 18 λεπτά πριν ΔΕΔΔΗΕ: Νέες προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ για 12 ειδικότητες
- 33 λεπτά πριν Πλάκα: Προφυλακίστηκαν οι τρεις κατηγορούμενοι για την έκρηξη με έξι νεκρούς
- 48 λεπτά πριν Σύνταξη αναπηρίας με 50%: Πότε γίνεται ισόβια;
