Πρόγραμμα Τσίπρα: «Κοστίζει πάνω από 40 δισ. ευρώ» λέει το οικονομικό επιτελείο
Μέτρα συνολικού κόστους άνω των 40 δισ. ευρώ σε βάθος τετραετίας περιλαμβάνει, σύμφωνα με την εκτίμηση πηγών του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, το πρόγραμμα που παρουσίασε από τη ΔΕΘ ο Αλέξης Τσίπρας.
Οι ίδιες πηγές αμφισβητούν την κοστολόγηση των 7,5 δισ. ευρώ που παρουσιάστηκε από την πλευρά Τσίπρα, υποστηρίζοντας ότι στον σχετικό υπολογισμό δεν αποτυπώνεται το σωρευτικό δημοσιονομικό κόστος αρκετών παρεμβάσεων.
Πού εντοπίζει τη διαφορά το οικονομικό επιτελείο
Σύμφωνα με την κυβερνητική αποτίμηση, το βασικό ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το κόστος των μέτρων στην τετραετία.
Πηγές του οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι παρεμβάσεις με συγκεκριμένο ετήσιο κόστος εμφανίζονται επιμερισμένες στα τέσσερα χρόνια, ενώ σε άλλες περιπτώσεις καταγράφεται μόνο η πρόσθετη επιβάρυνση κάθε έτους και όχι το συνολικό σωρευτικό κόστος.
Με βάση αυτή τη συλλογιστική, η κυβερνητική πλευρά εκτιμά ότι το πραγματικό δημοσιονομικό αποτύπωμα είναι πολλαπλάσιο των 7,5 δισ. ευρώ.
Οι αυξήσεις σε γιατρούς και νοσηλευτές
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται η εξαγγελία για αύξηση κατά μέσο όρο 500 ευρώ τον μήνα στις αποδοχές γιατρών και νοσηλευτών.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παραθέτουν οι κυβερνητικές πηγές, για 128.000 εργαζομένους το ποσό αντιστοιχεί σε 768 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές το ετήσιο κόστος εκτιμάται στα 900 εκατ. ευρώ.
Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι, εφόσον πρόκειται για μόνιμη αύξηση αποδοχών, η συγκεκριμένη δαπάνη επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κόστος 225 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τι υπολογίζουν για τους εκπαιδευτικούς
Ανάλογες ενστάσεις διατυπώνονται για την εξαγγελία αύξησης κατά 300 ευρώ τον μήνα στις αποδοχές των εκπαιδευτικών.
Για περίπου 200.000 εκπαιδευτικούς, οι κυβερνητικές πηγές υπολογίζουν την ετήσια δαπάνη στα 720 εκατ. ευρώ, η οποία μαζί με τις εργοδοτικές εισφορές φτάνει, σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, στα 840 εκατ. ευρώ.
Αμφισβητείται επίσης η κοστολόγηση των 30.000 μόνιμων προσλήψεων εκπαιδευτικών. Το οικονομικό επιτελείο ανεβάζει το ετήσιο κόστος στα 569 εκατ. ευρώ, έναντι των χαμηλότερων ποσών που, όπως υποστηρίζει, έχουν παρουσιαστεί.
Τα 500 ευρώ σε 80.000 φοιτητές
Στο μικροσκόπιο μπαίνει και η πρόταση οικονομικής στήριξης 80.000 φοιτητών με 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες.
Με έναν απλό υπολογισμό, οι κυβερνητικές πηγές ανεβάζουν το κόστος στα 400 εκατ. ευρώ ετησίως και υποστηρίζουν ότι το ποσό αυτό θα πρέπει να υπολογίζεται για κάθε χρόνο εφαρμογής του μέτρου.
Φάρμακα, σχολικά γεύματα και προσχολική αγωγή
Ερωτήματα τίθενται και για τη μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα. Σύμφωνα με την κυβερνητική κοστολόγηση, εάν η συμμετοχή μειωνόταν κατά 50% το 2029 και καταργούνταν το 2030, η επιβάρυνση θα έπρεπε να αποτυπώνεται στα 450 εκατ. ευρώ και στα 900 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.
Αντίστοιχη κριτική ασκείται για την καθολική προσχολική αγωγή και τα δωρεάν σχολικά γεύματα, με το οικονομικό επιτελείο να υποστηρίζει ότι δεν έχει συνυπολογιστεί πλήρως το κόστος που μεταφέρεται από το ένα έτος στο επόμενο.
«Γιατί μηδενίζεται το κόστος;»
Οι κυβερνητικές πηγές εστιάζουν ιδιαίτερα σε μέτρα τα οποία εμφανίζουν δημοσιονομικό κόστος για ένα έτος και στη συνέχεια, όπως υποστηρίζουν, αυτό εξαφανίζεται από την κοστολόγηση.
Μεταξύ αυτών αναφέρουν τον μόνιμο μηχανισμό για τον ΕΛΓΑ, τους εποχικούς πυροσβέστες, τις δωρεάν αστικές μετακινήσεις, τη μείωση του ΦΠΑ σε επιλεγμένα βασικά προϊόντα, τη διπλάσια έκπτωση φόρου για παιδιά και την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Το ερώτημα που θέτουν είναι εάν οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις σχεδιάζεται να εφαρμοστούν μόνο προσωρινά ή εάν το κόστος τους θα έπρεπε να εξακολουθεί να καταγράφεται και στα επόμενα έτη.
Η ένσταση για τη μείωση του ΦΠΑ
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη μείωση του ΦΠΑ στο 6% για επιλεγμένα βασικά προϊόντα.
Το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η σχετική παρέμβαση έχει κοστολογηθεί στα 400 εκατ. ευρώ, ενώ εκτιμά ότι μια ευρύτερη μείωση του ΦΠΑ σε τρόφιμα και είδη υγιεινής θα κόστιζε περίπου 1,8 δισ. ευρώ.
Ως εκ τούτου, ζητείται να αποσαφηνιστεί ποια ακριβώς προϊόντα θα εντάσσονταν στον μειωμένο συντελεστή και για πόσο διάστημα θα εφαρμοζόταν το μέτρο.
Οι ενστάσεις για τα προβλεπόμενα έσοδα
Η κριτική δεν περιορίζεται στις δαπάνες αλλά επεκτείνεται και στα έσοδα που προβλέπει το πρόγραμμα.
Για τη φορολόγηση των μερισμάτων, οι κυβερνητικές πηγές αμφισβητούν ότι μπορούν να προκύψουν πρόσθετα έσοδα 400 εκατ. ευρώ και επικαλούνται την εξέλιξη των σχετικών φορολογικών εσόδων τα προηγούμενα χρόνια.
Ερωτήματα διατυπώνονται επίσης για τα προσδοκώμενα έσοδα από την αύξηση του συμπληρωματικού ΕΝΦΙΑ στα νομικά πρόσωπα, καθώς και για τον αναβαλλόμενο φόρο των τραπεζών.
Ειδικά για τον τελευταίο, το οικονομικό επιτελείο υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιείται έσοδο που τοποθετείται χρονικά στο 2030 για τη χρηματοδότηση δαπανών προηγούμενων ετών.
Τα μέτρα που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δεν έχουν κοστολογηθεί
Πέρα από τις διαφωνίες στον τρόπο υπολογισμού, οι κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν ότι από την κοστολόγηση απουσιάζουν εξαγγελίες με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνουν την κατασκευή 50.000 προσιτών στεγαστικών επιλογών μέσα σε τέσσερα χρόνια, για την οποία εκτιμούν συνολικό κόστος τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσουν την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ από το 2027, υπολογίζοντας επιβάρυνση 859 εκατ. ευρώ ετησίως για το Δημόσιο λόγω της σύνδεσης των αποδοχών με τον κατώτατο μισθό.
Πρόσθετο κόστος αποδίδουν επίσης στην απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους, στην αύξηση των πόρων του Πράσινου Ταμείου προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση και στον νέο «Φιλόδημο».
Τέλος, στα μέτρα που θεωρούν ότι δεν έχουν αποτυπωθεί δημοσιονομικά περιλαμβάνουν και τη διάθεση 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος των δημοσίων επενδύσεων για το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης.
Η «μάχη» της κοστολόγησης
Στην ουσία, η αντιπαράθεση μεταφέρεται πλέον από τις ίδιες τις εξαγγελίες στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η εφαρμογή τους σε βάθος τετραετίας.
Η πλευρά Τσίπρα τοποθετεί το κόστος του προγράμματος στα 7,5 δισ. ευρώ, ενώ πηγές του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου υποστηρίζουν ότι, εφόσον συνυπολογιστούν οι επαναλαμβανόμενες δαπάνες και μέτρα που θεωρούν ότι έχουν μείνει εκτός κοστολόγησης, ο συνολικός λογαριασμός ξεπερνά τα 40 δισ. ευρώ στην τετραετία.
Πρόκειται, επομένως, για δύο εντελώς διαφορετικές αποτιμήσεις, με το κρίσιμο σημείο της διαφωνίας να βρίσκεται στο ποιες δαπάνες θεωρούνται ετήσιες, ποιες σωρευτικές και ποιες πηγές εσόδων μπορούν πράγματι να χρηματοδοτήσουν τις εξαγγελίες.
- 1 λεπτό πριν Τέμπη: Στις 6 Νοεμβρίου η δίκη για τα «χαμένα» βίντεο της εμπορικής αμαξοστοιχίας
- 10 λεπτά πριν Θάνατος Γιώργου Μαζωνάκη: Στο μικροσκόπιο το ιατρείο, η πλασμαφαίρεση και τα κρίσιμα λεπτά πριν την κατάρρευση
- 21 λεπτά πριν Μαραθώνας: Στο Δρομοκαΐτειο με εισαγγελική εντολή η 68χρονη – Τι γίνεται με τη δίκη
