Αθήνα 2004: Το ελληνικό γλέντι που έκλεισε τους Ολυμπιακούς Αγώνες

Σαν σήμερα, στις 29 Αυγούστου 2004, η Αθήνα αποχαιρετά τους Αγώνες της 28ης Ολυμπιάδας με μια λαμπρή τελετή λήξης στο κατάμεστο Ολυμπιακό Στάδιο.

Δεκαέξι ημέρες μετά τη φαντασμαγορική τελετή έναρξης, η Ελλάδα επέλεξε να ολοκληρώσει τη διοργάνωση με έναν διαφορετικό τρόπο: ένα μεγάλο ελληνικό γλέντι γεμάτο μουσική, χορό, εικόνες από την παράδοση και αυθόρμητη συμμετοχή των αθλητών.

Η Ολυμπιακή φλόγα έσβησε, η σημαία παραδόθηκε στο Πεκίνο και η χώρα έκλεισε μια διοργάνωση που είχε βρεθεί για χρόνια στο επίκεντρο της δημόσιας και πολιτικής ζωής.

Ένα στάδιο μεταμορφώθηκε σε ελληνική πλατεία

Η τελετή άρχισε στις 21:15, με το ΟΑΚΑ να μεταμορφώνεται σε χώρο γιορτής.

Σε αντίθεση με την τελετή έναρξης, η οποία είχε στηριχθεί σε μια αυστηρά δομημένη αφήγηση της ελληνικής ιστορίας, η τελετή λήξης έδωσε έμφαση στη μουσική, στη λαϊκή παράδοση και στην αίσθηση ενός ανοιχτού πανηγυριού.

Στον αγωνιστικό χώρο στήθηκε ένα μεγάλο χωράφι με στάχυα, τραπέζια και σκηνές που παρέπεμπαν στην ελληνική ύπαιθρο. Παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια από διαφορετικές περιοχές της χώρας συνέθεσαν την πρώτη μεγάλη ενότητα.

Ο Γιάννης Πάριος ερμήνευσε νησιώτικα και ηπειρώτικα τραγούδια, ενώ το πρόγραμμα κορυφώθηκε με τον «Ζορμπά». Η εικόνα των αθλητών να χορεύουν και να γιορτάζουν μαζί έδωσε στην τελετή έναν πιο αυθόρμητο και ανθρώπινο χαρακτήρα.

Οι αθλητές μπήκαν ως μία κοινότητα

Όπως προβλέπει η ολυμπιακή παράδοση για τις τελετές λήξης, οι αθλητές δεν παρέλασαν αυστηρά χωρισμένοι ανά χώρα.

Μπήκαν στο στάδιο όλοι μαζί, αναμειγμένοι, χωρίς την επίσημη διάταξη της έναρξης. Η συγκεκριμένη εικόνα συμβόλιζε τη συνύπαρξη των λαών και την επιστροφή του αθλητισμού στο κέντρο της διοργάνωσης.

Οι σημαίες των αποστολών προηγήθηκαν, ενώ ακολούθησαν οι αθλητές που είχαν αγωνιστεί σε 301 διοργανώσεις και είχαν εκπροσωπήσει περισσότερες από 200 εθνικές ολυμπιακές επιτροπές.

Ήταν ίσως η πιο χαρακτηριστική στιγμή της βραδιάς: πρωταθλητές, εθελοντές και θεατές γιόρταζαν μαζί, αφήνοντας για λίγο στην άκρη τους διαχωρισμούς και τη βαθμολογία των μεταλλίων.

Η τελευταία απονομή των Αγώνων

Κατά τη διάρκεια της τελετής πραγματοποιήθηκε η απονομή των μεταλλίων του Μαραθωνίου ανδρών, ενός αγωνίσματος με ιδιαίτερο συμβολισμό για την Ελλάδα και την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων.

Ο Ιταλός Στέφανο Μπαλντίνι είχε τερματίσει πρώτος στο Παναθηναϊκό Στάδιο λίγες ώρες νωρίτερα. Έτσι, ο εθνικός ύμνος της Ιταλίας ακούστηκε στο ΟΑΚΑ προς τιμήν του νικητή.

Η απονομή συνέδεσε το αρχαίο παρελθόν, την αναβίωση των Αγώνων του 1896 και τη σύγχρονη διοργάνωση της Αθήνας.

Οι ομιλίες και το τέλος της διοργάνωσης

Η πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής «Αθήνα 2004», Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, έκανε τον απολογισμό της διοργάνωσης και ευχαρίστησε όσους εργάστηκαν για την πραγματοποίησή της.

Στη συνέχεια, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Ζακ Ρογκ, κήρυξε επίσημα τη λήξη των Αγώνων. Στην ομιλία του συνεχάρη την Αθήνα, τους αθλητές, τους διοργανωτές και τους χιλιάδες εθελοντές που υποστήριξαν τη μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση στον κόσμο.

Η Ολυμπιακή σημαία πέρασε στο Πεκίνο

Μία από τις σημαντικότερες στιγμές της βραδιάς ήταν η παράδοση της Ολυμπιακής σημαίας στην επόμενη διοργανώτρια πόλη.

Η τότε δήμαρχος Αθηναίων Ντόρα Μπακογιάννη παρέδωσε τη σημαία στον Ζακ Ρογκ και εκείνος με τη σειρά του στον δήμαρχο του Πεκίνου, Γουάνγκ Τσισάν.

Η κίνηση σηματοδότησε την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2008. Ακολούθησε σύντομο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της κινεζικής αποστολής, το οποίο παρουσίασε εικόνες από τον πολιτισμό της επόμενης διοργανώτριας χώρας.

Έτσι, η Αθήνα παρέδωσε συμβολικά τη σκυτάλη στο Πεκίνο και ο ολυμπιακός κύκλος συνέχισε την πορεία του.

Η ελληνική μουσική έκλεισε τη βραδιά

Μετά το επίσημο μέρος, η τελετή μετατράπηκε σε μεγάλη συναυλία.

Στη σκηνή εμφανίστηκαν γνωστοί Έλληνες καλλιτέχνες, ανάμεσά τους η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η Άλκηστις Πρωτοψάλτη, η Άννα Βίσση, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Αντώνης Ρέμος, ο Σάκης Ρουβάς και ο Μιχάλης Χατζηγιάννης.

Παραδοσιακά και σύγχρονα ελληνικά τραγούδια ακούστηκαν στο Ολυμπιακό Στάδιο, ενώ οι αθλητές συμμετείχαν στη γιορτή.

Η τελετή δεν προσπάθησε να δημιουργήσει μια απόμακρη, επίσημη εικόνα. Αντίθετα, παρουσίασε την Ελλάδα ως μια χώρα που αποχαιρετά τους επισκέπτες της με μουσική, χορό και ανοιχτό τραπέζι.

Το σβήσιμο της Ολυμπιακής φλόγας

Προς το τέλος της βραδιάς, η Ολυμπιακή σημαία υποστάλθηκε υπό τους ήχους του Ολυμπιακού Ύμνου στα ελληνικά.

Στη συνέχεια, η μικρή Φωτεινή Παπαλεωνιδοπούλου άναψε ένα φαναράκι από την Ολυμπιακή φλόγα με τη βοήθεια των χρυσών Ολυμπιονικών Σοφίας Μπεκατώρου και Αιμιλίας Τσουλφά.

Το φως πέρασε συμβολικά σε παιδιά από διαφορετικές χώρες. Αμέσως μετά, η φλόγα στο στάδιο έσβησε, κλείνοντας και επίσημα τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας.

Ο απολογισμός της Ελλάδας

Η ελληνική αποστολή ολοκλήρωσε τους Αγώνες με 16 μετάλλια: έξι χρυσά, έξι ασημένια και τέσσερα χάλκινα.

Με βάση τον αριθμό των χρυσών μεταλλίων, η Ελλάδα κατέλαβε τη 15η θέση στον πίνακα. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες επιδόσεις της χώρας στη σύγχρονη ολυμπιακή ιστορία.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν στην κορυφή της κατάταξης, ενώ μεγάλες μορφές του παγκόσμιου αθλητισμού, όπως ο Μάικλ Φελπς, άφησαν το αποτύπωμά τους στη διοργάνωση.