Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Πότε η δουλειά αυξάνει τη σύνταξη

Η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση δεν σημαίνει πλέον αυτόματα περικοπή στο ποσό που λαμβάνει ένας συνταξιούχος. Από το 2024, το παλιό «πέναλτι» του 30% έχει καταργηθεί και στη θέση του εφαρμόζεται ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές της νέας απασχόλησης μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσουν σε μόνιμη προσαύξηση της σύνταξης όταν ο εργαζόμενος σταματήσει να δουλεύει.

Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι το νέο πλαίσιο έχει αλλάξει σημαντικά την εικόνα. Χιλιάδες συνταξιούχοι έχουν δηλώσει την εργασία τους, είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ η απασχόληση μετά τη σύνταξη εξελίσσεται σε μια επιλογή που δεν αφορά μόνο το πρόσθετο εισόδημα, αλλά και την προοπτική μιας μελλοντικής αύξησης.

Περισσότεροι από 300.000 οι δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, οι δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι προσεγγίζουν πλέον τις 300.000.

Από αυτούς, περίπου 91.500 εργάζονται ως μισθωτοί, 72.100 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι και περίπου 135.000 συνεχίζουν αγροτική δραστηριότητα.

Ωστόσο, δεν έχουν όλοι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι τις ίδιες προϋποθέσεις για μελλοντική αύξηση στη σύνταξή τους.

Η βασική διαφορά είναι αν καταβάλλονται ασφαλιστικές εισφορές από τη νέα εργασία. Οι μισθωτοί και οι αυτοαπασχολούμενοι που πληρώνουν εισφορές μπορούν, όταν διακόψουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα, να ζητήσουν επανυπολογισμό της σύνταξής τους.

Αντίθετα, οι συνταξιούχοι που διατηρούν μόνο αγροτική δραστηριότητα δεν αποκτούν αντίστοιχο δικαίωμα προσαύξησης, εφόσον εξαιρούνται από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών για την συγκεκριμένη απασχόληση.

Τι άλλαξε από την 1η Ιανουαρίου 2024

Μέχρι το τέλος του 2023, ένας συνταξιούχος που εργαζόταν έχανε το 30% της σύνταξής του.

Το μέτρο αυτό λειτουργούσε ως αντικίνητρο, ιδιαίτερα για όσους ήθελαν να εργαστούν λίγες ώρες, περιστασιακά ή με μερική απασχόληση.

Με τον νόμο 5078/2023, η περικοπή καταργήθηκε. Ο εργαζόμενος συνταξιούχος λαμβάνει πλέον ολόκληρη τη σύνταξή του, αλλά καταβάλλει ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, καθώς και τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές για την εργασία του.

Ο πόρος αυτός είναι μη ανταποδοτικός, δηλαδή δεν υπολογίζεται για την αύξηση της σύνταξης. Η προσαύξηση προκύπτει από τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται κατά την περίοδο της νέας απασχόλησης.

Πότε αυξάνεται η σύνταξη

Η αύξηση δεν δίνεται όσο ο συνταξιούχος συνεχίζει να εργάζεται.

Η διαδικασία ενεργοποιείται μετά τη διακοπή της απασχόλησης, όταν ο ασφαλισμένος υποβάλει τα απαραίτητα στοιχεία και ο e-ΕΦΚΑ προχωρήσει σε επανυπολογισμό.

Τα δεδομένα δείχνουν ότι περισσότεροι από 10.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη λάβει αυξημένη σύνταξη μετά τη διακοπή της εργασίας τους. Παράλληλα, περίπου 4.000 αιτήσεις βρίσκονται σε διαδικασία επεξεργασίας.

Για τους μισθωτούς, η προσαύξηση υπολογίζεται με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% για κάθε έτος απασχόλησης, με βάση τις ασφαλιστέες αποδοχές τους.

Με απλά λόγια, όσο μεγαλύτερος είναι ο μισθός και όσο περισσότερα χρόνια παραμένει κάποιος στην εργασία, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η μελλοντική αύξηση στη σύνταξή του.

Τρία παραδείγματα για να γίνει πιο κατανοητό

Ένας συνταξιούχος που λαμβάνει σύνταξη και συνεχίζει να εργάζεται ως μισθωτός με κανονικές εισφορές για δύο χρόνια, δεν χάνει πλέον το 30% της σύνταξής του. Όταν σταματήσει να εργάζεται, οι εισφορές αυτών των δύο ετών θα ληφθούν υπόψη για την προσαύξηση της σύνταξής του.

Ένας ελεύθερος επαγγελματίας που συνταξιοδοτήθηκε, αλλά διατηρεί την επαγγελματική του δραστηριότητα για πέντε χρόνια, συνεχίζει να καταβάλλει τις προβλεπόμενες εισφορές και ειδικό πόρο. Μετά τη διακοπή της δραστηριότητας, μπορεί να ζητήσει νέο υπολογισμό της σύνταξης με βάση τον επιπλέον ασφαλιστικό χρόνο.

Ένας συνταξιούχος αγρότης που συνεχίζει αποκλειστικά αγροτική δραστηριότητα μπορεί να έχει διαφορετική μεταχείριση, καθώς η αγροτική απασχόληση, υπό προϋποθέσεις, εξαιρείται από ασφαλιστικές εισφορές και άρα δεν δημιουργεί δικαίωμα για προσαύξηση σύνταξης.

Η δήλωση εργασίας είναι υποχρεωτική

Όσοι συνταξιούχοι εργάζονται ή ξεκινούν εργασία οφείλουν να το δηλώσουν στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ.

Η δήλωση γίνεται με κωδικούς Taxisnet και ΑΜΚΑ και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ημερομηνία έναρξης της απασχόλησης και τυχόν προϋποθέσεις εξαίρεσης από τον ειδικό πόρο ή τις ασφαλιστικές εισφορές.

Η προθεσμία είναι έως την τελευταία ημέρα του μήνα κατά τον οποίο ξεκινά η εργασία ή υποβάλλεται η αίτηση συνταξιοδότησης, εφόσον ο ασφαλισμένος συνεχίζει να εργάζεται.

Η παράλειψη της δήλωσης μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις, μαζί με αναδρομικό καταλογισμό των εισφορών και του ειδικού πόρου.

Επιστροφές για όσους πλήρωσαν πάνω από το ετήσιο όριο

Μία ακόμη σημαντική παράμετρος αφορά όσους έχουν καταβάλει ειδικό πόρο μεγαλύτερο από το ετήσιο ανώτατο όριο.

Ο e-ΕΦΚΑ διαθέτει ηλεκτρονική υπηρεσία για την εκκαθάριση και επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως. Για το 2024, το ανώτατο ετήσιο όριο είχε οριστεί στα 5.114,04 ευρώ και για το 2025 στα 5.236,80 ευρώ.

Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά και αφορά εργαζόμενους συνταξιούχους που έχουν υπερβεί το ετήσιο πλαφόν του ειδικού πόρου.

Περισσότερα:

Αλλαγές στα όρια συνταξιοδότησης: Ποιοι δεν επηρεάζονται

Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα δουν να επιστρέφει στο 70% – Τι θα γίνει με όσους είχαν ήδη υποστεί περικοπή

Συντάξεις: Πώς πληρώνονται τα αναδρομικά

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Μόνιμη αύξηση έως 106 ευρώ τον μήνα – Πώς υπολογίζεται