Έως και 25% χαμηλότερες τιμές αν άνοιγαν τα κλειστά σπίτια – Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Η στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζουν χιλιάδες νοικοκυριά στην Ελλάδα δεν συνδέεται αποκλειστικά με την έλλειψη κατοικιών. Αντίθετα, σημαντικό μέρος του προβλήματος φαίνεται να σχετίζεται με το γεγονός ότι ένα τεράστιο ποσοστό του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος παραμένει εκτός αγοράς, είτε λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων είτε εξαιτίας νομικών και οικονομικών εκκρεμοτήτων.
Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει νέα μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η οποία εξετάζει τις εξελίξεις στην ελληνική αγορά κατοικίας και προτείνει σειρά παρεμβάσεων για την αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων ακινήτων.
Αυξήθηκαν τα σπίτια, αλλά μειώθηκαν όσα διατίθενται στην αγορά
Παρότι το συνολικό απόθεμα κατοικιών στη χώρα αυξήθηκε κατά 3,5% την περίοδο 2011-2021, η εικόνα που καταγράφεται στην αγορά είναι εντελώς διαφορετική.
Τα διαθέσιμα ακίνητα προς μακροχρόνια ενοικίαση μειώθηκαν κατά 10,4%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ήταν η πτώση στα σπίτια που προσφέρονταν προς πώληση, καθώς καταγράφηκε μείωση 33,1%.
Την ίδια στιγμή αυξήθηκε ο αριθμός των κατοικιών που παραμένουν κλειστές και δεν διατίθενται ούτε προς πώληση ούτε προς ενοικίαση. Συγκεκριμένα, οι κατοικίες αυτής της κατηγορίας ανήλθαν από 1,71 εκατομμύρια το 2011 σε 1,81 εκατομμύρια το 2021, σημειώνοντας αύξηση 6,1%.
Το παράδοξο της ελληνικής αγοράς ακινήτων
Τα στοιχεία της απογραφής της ΕΛΣΤΑΤ για το 2021 αναδεικνύουν μια ιδιαίτερη αντίφαση.
Σχεδόν μία στις τρεις κατοικίες στη χώρα εμφανίζεται κενή, χωρίς όμως να είναι απαραίτητα διαθέσιμη για αξιοποίηση.
Πολλά από αυτά τα ακίνητα παραμένουν «παγωμένα» λόγω κληρονομικών διαφορών, εκκρεμοτήτων στο Κτηματολόγιο, πολεοδομικών ζητημάτων ή επειδή απαιτούν σημαντικές εργασίες ανακαίνισης.
Σε άλλες περιπτώσεις πρόκειται για εξοχικές ή εποχικές κατοικίες που χρησιμοποιούνται μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα κάθε χρόνο.
Αποτέλεσμα είναι να μειώνεται το πραγματικά διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών, παρά το γεγονός ότι ο συνολικός αριθμός των ακινήτων αυξάνεται.
Πώς επηρεάζονται οι τιμές
Η μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει τις συνέπειες αυτής της κατάστασης στην αγορά ακινήτων.
Με τη χρήση ειδικού μακροοικονομικού μοντέλου εκτιμάται ότι η περιορισμένη προσφορά κατοικιών έχει συμβάλει στην αύξηση των πραγματικών τιμών έως και κατά 19,1%.
Μάλιστα, υπό συγκεκριμένες συνθήκες η επίδραση αυτή θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 26,7%.
Από την άλλη πλευρά, η σταδιακή επιστροφή μέρους των αδρανών κατοικιών στην αγορά θα μπορούσε μέσα σε διάστημα έξι ετών να οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών, από 15,5% έως και 24,6%.
Οι πέντε παρεμβάσεις που προτείνονται
Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής προτείνει μια σειρά μέτρων που στοχεύουν στην ενεργοποίηση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και στην ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
1. Λύσεις για κληρονομιές και Κτηματολόγιο
Πρώτος στόχος είναι η επίσπευση της επίλυσης κληρονομικών και κτηματολογικών εκκρεμοτήτων.
Στη μελέτη επισημαίνεται η ανάγκη ολοκλήρωσης και εξορθολογισμού του Κτηματολογίου, καθώς και η μείωση του συμβολαιογραφικού κόστους για μεταβιβάσεις ακινήτων μικρής αξίας.
2. Κίνητρα για περισσότερες μακροχρόνιες μισθώσεις
Προτείνεται επίσης η παροχή φορολογικών κινήτρων προς τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν τη μακροχρόνια μίσθωση.
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η εφαρμογή χαμηλότερου φορολογικού συντελεστή στα εισοδήματα που προέρχονται από συμβόλαια μακροχρόνιας ενοικίασης.
3. Ενίσχυση των ανακαινίσεων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αναβάθμιση παλαιών κατοικιών.
Η μελέτη εισηγείται στοχευμένες επιδοτήσεις ή προγράμματα πράσινων δανείων για ανακαινίσεις, με την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα θα εντάσσονται στη συνέχεια στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
4. Νέο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Ένα ακόμη μέτρο αφορά τη λειτουργία των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Η έκθεση προτείνει διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση, πρόσθετες αδειοδοτικές απαιτήσεις ή ειδικά τέλη σε περιοχές όπου η ζήτηση είναι ιδιαίτερα υψηλή.
Στόχος είναι να δοθούν κίνητρα ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέψουν από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια αγορά.
5. Νέα οικοδομική δραστηριότητα
Παράλληλα, κρίνεται αναγκαία η ενίσχυση της κατασκευής νέων κατοικιών.
Η μελέτη προτείνει ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης, παρεμβάσεις για τον περιορισμό του κατασκευαστικού κόστους και στοχευμένες αλλαγές στις χρήσεις γης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου καταγράφεται αυξημένη στεγαστική πίεση.
Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι η νέα οικοδομική δραστηριότητα πρέπει να λειτουργήσει συμπληρωματικά και όχι ως υποκατάστατο των πολιτικών που στοχεύουν στην αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων κατοικιών.
Η αξιοποίηση των κλειστών κατοικιών στο επίκεντρο
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν περνά αποκλειστικά μέσα από την κατασκευή νέων κατοικιών.
Αντίθετα, η ενεργοποίηση ακόμη και μέρους των περίπου 1,8 εκατομμυρίων κλειστών ακινήτων θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την προσφορά, να βελτιώσει την πρόσβαση των πολιτών στη στέγη και να συμβάλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση των τιμών τόσο στην αγορά όσο και στα ενοίκια.
- 1 ώρα πριν Κτηματολόγιο: Όταν ο πολίτης πληρώνει για λάθη που δεν έκανε – Τι ισχύει για τις διορθώσεις ακινήτων
- 1 ώρα πριν Μουντιάλ 2026: Ξύπνησαν τον Μέσι για να του κάνουν δώρα για τα γενέθλιά του (video)
- 1 ώρα πριν Συναγερμός στο Λουτράκι για φωτιά κοντά σε κατοικίες
