Η δολοφονία του Νεκτάριου Σάββα και το «χτύπημα» που προκάλεσε σοκ στην ΕΛ.ΑΣ.

Σαν σήμερα, στις 17 Ιουνίου 2009, ένα από τα πιο σοκαριστικά περιστατικά πολιτικής βίας στη σύγχρονη ελληνική ιστορία συγκλόνισε την Αθήνα. Η εκτέλεση του υπαρχιφύλακα της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, Νεκτάριου Σάββα, από μέλη της οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών» αποτέλεσε σημείο καμπής, καθώς για πρώτη φορά μια ένοπλη οργάνωση έβαζε στο στόχαστρο χαμηλόβαθμο αστυνομικό.

Στην Ελλάδα, τα θύματα των ένοπλων οργανώσεων πολιτικής βίας συνήθως διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη αφορά πρόσωπα που αποτέλεσαν στοχευμένους στόχους και εκτελέστηκαν με τη χρήση όπλων, όπως πολιτικοί, επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι, υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί ξένων χωρών και αστυνομικοί που συνδέονταν με τη δικτατορία.

Ο 41χρονος υπαρχιφύλακας της Αντιτρομοκρατικής, Νεκτάριος Σάββας, δολοφονήθηκε το πρωί της 17ης Ιουνίου 2009 στα Άνω Πατήσια.

Η δεύτερη αφορά ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους χωρίς να αποτελούν άμεσο στόχο, αλλά επειδή βρέθηκαν στο λάθος σημείο τη λάθος στιγμή, κατά τη διάρκεια τρομοκρατικών ενεργειών. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν αθώοι πολίτες, όπως ο φοιτητής Θάνος Αξαρλιάν, αλλά και χαμηλόβαθμοι αστυνομικοί που χτυπήθηκαν επειδή αποτέλεσαν μέρος μιας υπηρεσίας ή μονάδας που βρέθηκε στο επίκεντρο επίθεσης.

Η περίπτωση του Νεκτάριου Σάββα θεωρήθηκε διαφορετική. Ήταν μια ενέργεια που συνδύαζε στοιχεία και από τις δύο κατηγορίες: ένας χαμηλόβαθμος αστυνομικός έγινε ο ίδιος ο άμεσος στόχος μιας τρομοκρατικής εκτέλεσης.

Το ήσυχο πρωινό στα Άνω Πατήσια που μετατράπηκε σε σκηνή εγκλήματος

Νωρίς το πρωί της 17ης Ιουνίου 2009, η περιοχή των Άνω Πατησίων κινούνταν σε φυσιολογικούς ρυθμούς.

Η κίνηση στην οδό Πατησίων ήταν συνηθισμένη για θερινό πρωινό και οι καφετέριες της περιοχής εξυπηρετούσαν τους πρώτους πελάτες της ημέρας.

Λίγο μετά τις 6:20 το πρωί, όμως, η ησυχία διακόπηκε βίαια.

Ένας καταιγισμός πυροβολισμών προκάλεσε πανικό στους κατοίκους, οι οποίοι βγήκαν έντρομοι από σπίτια και καταστήματα για να καταλάβουν τι είχε συμβεί.

Στον πεζόδρομο της οδού Λάμπρου Πορφύρα, στα όρια του πάρκου Δρακοπούλου, αντίκρισαν ένα αυτοκίνητο με ανοιχτή την πόρτα του οδηγού. Μέσα βρισκόταν νεκρός ένας άνδρας.

Το σώμα του ήταν γερμένο προς το κάθισμα του συνοδηγού, ενώ τα πόδια του παρέμεναν εκτός του οχήματος. Τα τζάμια έφεραν εμφανή ίχνη από σφαίρες και η μυρωδιά της πυρίτιδας ήταν ακόμη έντονη.

Πολίτες ειδοποίησαν αμέσως την Άμεση Δράση και μέσα σε λίγα λεπτά στο σημείο έσπευσαν ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.

Το αυτοκίνητο του αστυνομικού εντοπίστηκε στον πεζόδρομο της οδού Λάμπρου Πορφύρα, στα όρια του πάρκου Δρακοπούλου.

Ο «κόκκινος συναγερμός» στην Αντιτρομοκρατική

Από την πρώτη στιγμή, οι αστυνομικοί αντιλήφθηκαν πως δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη εγκληματική ενέργεια.

Το όχημα ανήκε στην Ελληνική Αστυνομία, έφερε συμβατικές πινακίδες και ο νεκρός ήταν αστυνομικός.

Γρήγορα διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για τον 41χρονο υπαρχιφύλακα της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας, Νεκτάριο Σάββα, πατέρα ενός 9χρονου κοριτσιού, ο οποίος είχε δεχθεί 24 σφαίρες.

Η είδηση προκάλεσε άμεσο συναγερμό στην Αντιτρομοκρατική, καθώς ο Σάββας υπηρετούσε στην Ειδική Κατασταλτική Αντιτρομοκρατική Μονάδα της ΕΛ.ΑΣ.

Εκείνη την περίοδο φρουρούσε τη Σοφία Κυριακίδου, μάρτυρα κατηγορίας στην υπόθεση του ΕΛΑ και πρώην σύζυγο του Αγγελέτου Κανά, η οποία βρισκόταν σε πρόγραμμα προστασίας μαρτύρων από το 2002.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Αρχών, οι δράστες ήταν τουλάχιστον τρεις, ενώ θεωρήθηκε σχεδόν βέβαιο ότι υπήρχε και ομάδα υποστήριξης, σε περίπτωση που κάτι δεν εξελισσόταν σύμφωνα με το σχέδιο.

Ο Νεκτάριος Σάββας είχε μαζί του το υπηρεσιακό του όπλο, ωστόσο δεν κατάφερε να το χρησιμοποιήσει, γεγονός που έδειχνε πως αιφνιδιάστηκε πλήρως και δεν είχε χρόνο να αντιδράσει.

Αυτοσχέδιο μνημείο με λουλούδια και φωτογραφίες του Νεκτάριου Σάββα στο σημείο της δολοφονίας του στα Άνω Πατήσια.

Το όπλο της «Σέχτας Επαναστατών»

Οι εργαστηριακές εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν λίγες ώρες αργότερα αποκάλυψαν κρίσιμο στοιχείο.

Οι σφαίρες των 9 χιλιοστών που χρησιμοποιήθηκαν στην εκτέλεση προέρχονταν από όπλο που είχε χρησιμοποιηθεί σε προηγούμενη ενέργεια της οργάνωσης «Σέχτα Επαναστατών». Ένα δεύτερο όπλο που χρησιμοποιήθηκε στην επίθεση αποδείχθηκε «καθαρό».

Η «Σέχτα Επαναστατών» είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά στις 3 Φεβρουαρίου 2009, με ένοπλη επίθεση στο Αστυνομικό Τμήμα Κορυδαλλού, ενώ λίγες ημέρες αργότερα, στις 17 Φεβρουαρίου, επιτέθηκε με παρόμοιο τρόπο στις εγκαταστάσεις του τηλεοπτικού σταθμού Alter.

Η ανάληψη ευθύνης και η προκήρυξη

Στις 22 Ιουνίου 2009, λίγες ημέρες μετά τη δολοφονία, η «Σέχτα Επαναστατών» ανέλαβε την ευθύνη με προκήρυξη που απέστειλε στην εφημερίδα «Τα Νέα».

Στο κείμενο της ανάληψης ευθύνης αναφερόταν μεταξύ άλλων:

«Στις 17 Ιουνίου στις 6.24 το πρωί ένοπλος σχηματισμός του εκτελεστικού μας βραχίονα πλησίασε τ΄ αυτοκίνητο που χρησιμοποιούσαν οι αστυνομικοί της Αντιτρομοκρατικής και εκτελέσαμε με 24 σφαίρες τον μπάτσο που φρουρούσε το σπίτι της ψευδό-μάρτυρος Σοφίας Κυριακίδου. Προσεγγίσαμε λοιπόν τo στόχο και αφού ελέγξαμε περιμετρικά τον χώρο της επίθεσης εκτελέσαμε το σχέδιο της οργάνωσης μας κι αποχωρήσαμε με επιτυχία».

Ακολουθούσε η αναφορά στην Αντιτρομοκρατική:

«Ο μπάτσος που εκτελέσαμε υπηρετούσε στην Αντιτρομοκρατική υπηρεσία. Η εν λόγω υπηρεσία αυτοπαρουσιαζόταν ως η υπερελίτ του αστυνομικού σώματος παρ΄ όλο που έχει μηδαμινές επιτυχίες στο ενεργητικό της. Όλη την ώρα μας ”ακουμπάνε”, μας ”γνωρίζουν”, μας ”παρακολουθούν” και όταν παρουσιαζόμαστε οικειοθελώς σ΄ ένα από τα στελέχη τους, όπως αυτό στα Πατήσια, ”γκρινιάζουν” ότι τους χτυπάμε πισώπλατα κι άνανδρα.

» Δηλαδή τι θέλουν; Να τους παίρναμε τηλέφωνο να τους ενημερώσουμε για την «επίσκεψη» μας; Εμείς φταίμε που δεν είμαστε ακατάδεκτοι και αποδεχόμαστε τις προ(σ)κλήσεις τους. Πόλεμο έχουμε μαλάκες, όχι πάρτυ για να μας κατηγορείτε ότι ήρθαμε ακάλεστοι».

Η οργάνωση εξηγούσε ακόμη ότι η επιλογή χαμηλόβαθμου αστυνομικού εντασσόταν στη στρατηγική της «διάχυσης του φόβου» στα κατώτερα στρώματα της ΕΛ.ΑΣ., επικαλούμενη μάλιστα τη φράση του Μάο Τσε Τουνγκ: «χτυπάς έναν για να φοβίσεις 100».

Το τελευταίο χτύπημα και το μυστήριο της εξαφάνισης

Περίπου έναν χρόνο αργότερα, στις 19 Ιουλίου 2010, η οργάνωση πραγματοποίησε το τέταρτο και τελευταίο της γνωστό χτύπημα, δολοφονώντας τον δημοσιογράφο Σωκράτη Γκιόλια έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη.

Έκτοτε, η «Σέχτα Επαναστατών» εξαφανίστηκε μυστηριωδώς από το προσκήνιο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις που είχαν διαρρεύσει από την Αντιτρομοκρατική τα επόμενα χρόνια, υπήρχε λίστα βασικών υπόπτων, ωστόσο η εξαιρετικά οργανωμένη εκτέλεση και των τεσσάρων επιθέσεων δεν άφησε αξιοποιήσιμα στοιχεία που να επιτρέψουν την άσκηση ποινικών διώξεων.

«Το “λάθος” του ήταν ότι δούλευε στην αστυνομία»

Η χήρα του Νεκτάριου Σάββα, Ταξιαρχία Αθανασάκη, δεν σταμάτησε ποτέ να ζητά απαντήσεις.

Σε παλαιότερη συνέντευξή της είχε δηλώσει:

«Δεν τους διόρισε κανείς για να κάνουν αυτά που κάνουν. Ο σύζυγός μου ήταν στόχος, χωρίς να έχει κάνει κάτι. Το “λάθος” του ήταν, ότι δούλευε στην αστυνομία. Όλες οι τρομοκρατικές ενέργειες είναι άνανδρες. Στα κρυφά δεν πάνε πάντα ή πισώπλατα; Και μετά βγάζουν μια προκήρυξη. Μετά…».

Δύο χρόνια μετά τη δολοφονία, το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών επιδίκασε αποζημίωση ύψους 500.000 ευρώ στην οικογένεια του υπαρχιφύλακα, κρίνοντας πως παραλείψεις της Ελληνικής Αστυνομίας συνέβαλαν στον θάνατό του.