Ψηφιακό «φακέλωμα» επιδομάτων: Τι φέρνει το νέο Μητρώο Παροχών
Ένα εκτεταμένο εγχείρημα αναδιοργάνωσης του συστήματος κοινωνικών παροχών βρίσκεται σε εξέλιξη, με τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού μηχανισμού που φιλοδοξεί να καταγράψει, να ελέγξει και να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο διάθεσης επιδομάτων συνολικού ύψους περίπου 13 δισ. ευρώ ετησίως. Το σχέδιο, που υλοποιείται υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ, επιχειρεί να αντιμετωπίσει χρόνιες δυσλειτουργίες, χωρίς ωστόσο να έχει ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη ως προς την αποτελεσματικότητά του.
Ενιαία καταγραφή παροχών μέσω ψηφιακής πλατφόρμας
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η δημιουργία του Εθνικού Μητρώου Παροχών, μιας ψηφιακής πλατφόρμας που θα συγκεντρώνει όλες τις ενισχύσεις και τα επιδόματα που λαμβάνει κάθε πολίτης. Το έργο προωθείται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και υλοποιείται τεχνικά από την ΑΑΔΕ.
Η βασική επιδίωξη είναι η συγκέντρωση διάσπαρτων πληροφοριών σε ένα ενιαίο σύστημα, το οποίο θα επιτρέπει την πλήρη αποτύπωση των παροχών: το ύψος τους, το είδος τους και τη συχνότητα καταβολής τους. Μέσω ενός «ψηφιακού προφίλ», θα καταγράφονται εισοδηματικά, περιουσιακά και οικογενειακά στοιχεία, καθώς και το σύνολο των πληρωμών που έχει λάβει κάθε δικαιούχος.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι έως το τέλος του 2026 το σύστημα θα παρέχει για πρώτη φορά ολοκληρωμένη εικόνα του πλαισίου ενισχύσεων σε επίπεδο κράτους.
Πιλοτική φάση και ρόλος των φορέων
Για την υποστήριξη της εφαρμογής έχει συγκροτηθεί ειδική ομάδα εργασίας στη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής, με στόχο τη διαχείριση των τεχνικών και οργανωτικών ζητημάτων κατά την πιλοτική λειτουργία.
Στη φάση αυτή δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, όπως η ΑΑΔΕ και άλλοι οργανισμοί που συμμετέχουν στη χορήγηση επιδομάτων.
Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής εφαρμογής, θα ακολουθήσει αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, με καταγραφή προβλημάτων και διατύπωση προτάσεων για βελτιώσεις. Παράλληλα, θα συνταχθεί έκθεση αποτίμησης, βασισμένη σε ποσοτικά στοιχεία και αναλύσεις.
Στόχος η αντιμετώπιση στρεβλώσεων
Η ανάγκη για την παρέμβαση αυτή σχετίζεται με αδυναμίες του υφιστάμενου μοντέλου. Παρά το γεγονός ότι οι κοινωνικές παροχές ανέρχονται περίπου σε 13 δισ. ευρώ ετησίως, η συμβολή τους στη μείωση της φτώχειας εμφανίζεται περιορισμένη.
Συγκεκριμένα, ο κίνδυνος φτώχειας πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις διαμορφώνεται στο 43,9%, ενώ μετά την καταβολή των επιδομάτων μειώνεται στο 19,6%. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η επίδραση των παροχών είναι μικρότερη από την αναμενόμενη σε σχέση με το συνολικό τους κόστος.
Παράλληλα, εντοπίζονται περιπτώσεις όπου ενισχύσεις κατανέμονται χωρίς σαφή στόχευση ή καταλήγουν σε δικαιούχους που δεν πληρούν ουσιαστικά τα κριτήρια. Δεν λείπουν επίσης τα φαινόμενα πολλαπλών επιδοτήσεων για την ίδια ανάγκη, ενώ άλλοι πολίτες με πραγματικές ανάγκες παραμένουν εκτός συστήματος.
Πρόσβαση πολιτών και διασταυρώσεις στοιχείων
Η νέα πλατφόρμα θα λειτουργεί μέσω του gov.gr, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να έχουν άμεση πρόσβαση στις παροχές που τους αφορούν, χωρίς την ανάγκη επαναλαμβανόμενης υποβολής δικαιολογητικών ή επικοινωνίας με πολλαπλές υπηρεσίες.
Παράλληλα, η διοίκηση θα μπορεί να πραγματοποιεί συνεχείς διασταυρώσεις δεδομένων, εντοπίζοντας περιπτώσεις ασυμβατότητας, επικαλύψεων ή αδικαιολόγητης λήψης επιδομάτων.
Η συγκέντρωση των στοιχείων σε ένα ενιαίο σύστημα εκτιμάται ότι θα συμβάλει στον περιορισμό των αχρεωστήτως καταβαλλόμενων ενισχύσεων και θα ενισχύσει τη διαφάνεια στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Πιθανές αλλαγές στο σύστημα επιδομάτων
Η πλήρης λειτουργία του μητρώου αναμένεται να δημιουργήσει προϋποθέσεις για αναθεώρηση του συνολικού πλαισίου παροχών. Σήμερα, πολλά επιδόματα λειτουργούν με διαφορετικά κριτήρια και χωρίς συντονισμό, γεγονός που οδηγεί σε πολυπλοκότητα και ασυνέπειες.
Στο μέλλον, εξετάζεται το ενδεχόμενο ενοποίησης ή αναδιάρθρωσης παροχών με παρόμοιο αντικείμενο, όπως οι στεγαστικές και ενεργειακές ενισχύσεις, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο συνεκτικού και κατανοητού συστήματος.
Αναθεώρηση κριτηρίων μετά το 2027
Η επόμενη φάση της μεταρρύθμισης αφορά την αναμόρφωση των κριτηρίων χορήγησης επιδομάτων. Με βάση τα δεδομένα που θα προκύψουν από το μητρώο, σχεδιάζεται επαναπροσδιορισμός των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων.
Οι αλλαγές αυτές δεν προβλέπεται να εφαρμοστούν άμεσα, αλλά τοποθετούνται χρονικά μετά το 2027, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η πλήρης ανάπτυξη της πλατφόρμας και θα υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τεκμηριωμένες αποφάσεις.
Προοπτική εξοικονόμησης πόρων
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων ενδέχεται να οδηγήσει σε εξοικονόμηση πόρων, μέσω της μείωσης των αδικαιολόγητων πληρωμών.
Οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της κοινωνικής πολιτικής. Ωστόσο, η πρακτική εφαρμογή του συστήματος και τα αποτελέσματά του θα αξιολογηθούν στην πράξη τα επόμενα χρόνια.
- 53 λεπτά πριν Ο «κανόνας των 11 βαθμών» στο κλιματιστικό που μπορεί να μειώσει τον λογαριασμό ρεύματος
- 1 ώρα πριν Η ιαπωνική μέθοδος 100 ετών που υπόσχεται αποταμίευση έως και 35% του μισθού
- 2 ώρες πριν Συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια: Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε και πότε χρειάζεται γιατρός
