Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: τι κρατήσεις πληρώνουν τελικά
Το καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους έχει αλλάξει από την 1η Ιανουαρίου 2024 και παραμένει το ίδιο και σήμερα: η παλιά οριζόντια περικοπή της σύνταξης έχει αντικατασταθεί από έναν ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, ο οποίος επιβάλλεται πάνω στην εργασία ή τη δραστηριότητα του συνταξιούχου. Το νέο πλαίσιο προβλέπεται στο άρθρο 114 του ν. 5078/2023 και εξειδικεύτηκε με τις εγκυκλίους του e-ΕΦΚΑ.
Για τους μισθωτούς εργαζόμενους συνταξιούχους, η βασική κράτηση είναι 10% επί των ασφαλιστέων αποδοχών. Ο πόρος αυτός βαρύνει αποκλειστικά τον ίδιο τον συνταξιούχο, παρακρατείται από τον εργοδότη και αποδίδεται στον e-ΕΦΚΑ μαζί με τις υπόλοιπες εισφορές. Παράλληλα, εξακολουθούν να καταβάλλονται και οι κανονικές ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στην απασχόληση.
Για τους μη μισθωτούς, δηλαδή ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες, δεν υπάρχει ποσοστό πάνω σε μισθό, αλλά επιβάλλεται επιπλέον επιβάρυνση πάνω στην ασφαλιστική κατηγορία. Στην πράξη, ο εργαζόμενος συνταξιούχος πληρώνει τις προβλεπόμενες εισφορές της κατηγορίας του και επιπλέον τον μη ανταποδοτικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ, όπως προβλέπεται από το ίδιο άρθρο και τις σχετικές εγκυκλίους εφαρμογής.
Σημαντικό είναι ότι σε περίπτωση πολλαπλής ασφάλισης ο πόρος δεν επιβάλλεται μία φορά συνολικά, αλλά αυτοτελώς για κάθε ασφαλιστέα απασχόληση. Άρα, αν ένας συνταξιούχος έχει ταυτόχρονα δύο δραστηριότητες που υπάγονται σε ασφάλιση, η επιβάρυνση υπολογίζεται χωριστά για καθεμία.
Υπάρχει πάντως και ανώτατο όριο: το συνολικό ποσό του πόρου σε ετήσια βάση δεν μπορεί να ξεπερνά το δωδεκαπλάσιο της εκάστοτε εθνικής σύνταξης. Αν προκύψει παραπάνω ποσό, αυτό επιστρέφεται έπειτα από εκκαθάριση.
Από τις κρατήσεις προβλέπονται και εξαιρέσεις. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι δεν επιβάλλεται πόρος, μεταξύ άλλων, σε συνταξιούχους λόγω αναπηρίας, σε ορισμένες ειδικές κατηγορίες, καθώς και σε αγρότες συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν την αγροτική τους δραστηριότητα. Επίσης, για συνταξιούχους άλλων ταμείων που έχουν αγροτικό εισόδημα, προβλέπεται εξαίρεση όταν το ετήσιο καθαρό φορολογητέο εισόδημα από αγροτική απασχόληση δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι η δήλωση απασχόλησης. Ο συνταξιούχος οφείλει να δηλώσει την εργασία του ηλεκτρονικά στην υπηρεσία «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» του e-ΕΦΚΑ. Η δήλωση πρέπει να γίνει έως την τελευταία ημέρα του μήνα ανάληψης της απασχόλησης ή έως την τελευταία ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης, όταν η εργασία συνεχίζεται.
Η παράλειψη αυτής της δήλωσης κοστίζει ακριβά. Ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες συντάξεις, κύριες και επικουρικές, η οποία μπορεί να εξοφληθεί με παρακράτηση από τη σύνταξη ή να εισπραχθεί με τις διαδικασίες δημοσίων εσόδων.
Συμπέρασμα: ο εργαζόμενος συνταξιούχος σήμερα δεν χάνει ολόκληρο μέρος της σύνταξής του όπως παλαιότερα, αλλά πληρώνει ειδική κράτηση υπέρ e-ΕΦΚΑ, επιπλέον των κανονικών εισφορών που συνδέονται με την εργασία του. Το πόσο τελικά χάνει ή κρατά εξαρτάται από το αν είναι μισθωτός ή μη μισθωτός, από το ύψος των αποδοχών ή της ασφαλιστικής κατηγορίας του και από το αν εμπίπτει σε κάποια από τις εξαιρέσεις.
- 2 λεπτά πριν Ακαθάριστα οικόπεδα 2026: Λήγει στις 15 Ιουνίου η προθεσμία – Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 2.000 ευρώ
- 6 λεπτά πριν Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί
- 15 λεπτά πριν Καλάβρυτα: Πήγε τη σύζυγό του στο νοσοκομείο και κατέληξε ο ίδιος
