Τι αλλάζει στις ιδιόγραφες διαθήκες με τον νέο νόμο

Με τον νόμο 5221/2025 επέρχονται εκτεταμένες αλλαγές στο καθεστώς των ιδιόγραφων διαθηκών, στη διαδικασία δημοσίευσης όλων των μορφών διαθήκης, καθώς και με τη σύσταση του Μητρώου Διαθηκών, μιας ενιαίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα τηρείται από τους συμβολαιογραφικούς συλλόγους της χώρας.

Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη υποχρεούται, μόλις πληροφορηθεί τον θάνατο του διαθέτη, να τη φέρει χωρίς υπαίτια καθυστέρηση σε συμβολαιογράφο για δημοσίευση. Παράλληλα, κάθε συμβολαιογράφος έχει πλέον την υποχρέωση να καταχωρίζει άμεσα στο Μητρώο Διαθηκών βασικά στοιχεία που αφορούν τον διαθέτη και τη διαθήκη.

Τι προβλέπει το Μητρώο Διαθηκών

Στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα καταχωρίζονται, για κάθε ιδιόγραφη, μυστική ή δημόσια διαθήκη:

• τα στοιχεία ταυτότητας του διαθέτη (ονοματεπώνυμο, γονείς, τόπος και ημερομηνία γέννησης),
• επάγγελμα, ΑΦΜ και κατοικία,
• ο αριθμός της πράξης και το είδος της διαθήκης,
• τα στοιχεία του συμβολαιογράφου ή του προξενείου που τη συνέταξε ή την κατέχει.

Η πλατφόρμα τελεί υπό τη διοίκηση και διαχείριση των συμβολαιογραφικών συλλόγων και λειτουργεί με αυστηρούς κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Δημοσίευση διαθήκης από συμβολαιογράφο

Με την αντικατάσταση του άρθρου 1769 του Αστικού Κώδικα, ορίζεται ότι ο συμβολαιογράφος:

• δημοσιεύει τη διαθήκη ηλεκτρονικά μέσω του Μητρώου,
• συντάσσει σχετικό πρακτικό, στο οποίο καταχωρίζεται ολόκληρο το κείμενο της διαθήκης,
• βεβαιώνει την ύπαρξη ή μη εξωτερικών ελαττωμάτων,
• φυλάσσει το πρωτότυπο της διαθήκης στο αρχείο του.

Διαθήκες που τηρούνται σε προξενικές αρχές

Αν η διαθήκη βρίσκεται σε προξενική αρχή, η δημοσίευση γίνεται με αντίστοιχη διαδικασία, με σύνταξη πρακτικού και αποστολή αντιγράφου προς καταχώριση στο Μητρώο Διαθηκών. Οι προξενικές αρχές τηρούν πλέον βιβλίο διαθηκών, το οποίο μπορεί να είναι και ηλεκτρονικό.

Πρόσβαση στο Μητρώο και εχεμύθεια

Το περιεχόμενο του Μητρώου για τις αδημοσίευτες διαθήκες καλύπτεται από απόλυτη εχεμύθεια. Όποιος επιθυμεί να πληροφορηθεί αν υπάρχει διαθήκη συγκεκριμένου προσώπου, υποχρεούται να υποβάλει αίτηση συνοδευόμενη από ληξιαρχική πράξη θανάτου. Ο αρχειοφύλακας εκδίδει σχετική βεβαίωση, χωρίς να αποκαλύπτει το περιεχόμενο της διαθήκης.

Η παραβίαση της υποχρέωσης εχεμύθειας συνιστά βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα και επισύρει ακόμη και την ποινή της οριστικής απόλυσης. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης θα καθοριστούν οι τεχνικές λεπτομέρειες λειτουργίας του Μητρώου Διαθηκών, οι χρήστες, τα επίπεδα πρόσβασης, καθώς και κάθε ειδικότερο ζήτημα που αφορά την εφαρμογή του νέου πλαισίου.

Περισσότερα:

Συναγερμός στον Πειραιά: Όχημα έπεσε στη θάλασσα στο λιμάνι – Μεγάλη κινητοποίηση του Λιμενικού

Νέα βίντεο απόδρασης του κρατούμενου από τις φυλακές Κορυδαλλού

Άλιμος: Σύλληψη 15χρονου για ληστεία και τραυματισμό ηλικιωμένης