Τα 5 μυστικά της τηλεργασίας
Παγίδες τόσο για εργαζόμενους όσο και για εργοδότες κρύβουν οι νέες μορφές απασχόλησης, καθώς συχνά καθιστούν δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ σύμβασης έργου, παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών και σύμβασης εξαρτημένης εργασίας.
Παρά τον τίτλο που επιλέγουν τα συμβαλλόμενα μέρη, αυτό που τελικά καθορίζει τον χαρακτήρα της σχέσης είναι το πραγματικό περιεχόμενο και οι συνθήκες παροχής της εργασίας, με άμεσες συνέπειες ως προς τις υποχρεώσεις έναντι του ΕΦΚΑ και των φορολογικών Αρχών.
Σύμφωνα με τον οικονομολόγο – φοροτεχνικό Γιώργο Δαλιάνη, η έννοια της εξαρτημένης εργασίας προσδιορίζεται από τα άρθρα 648 έως 652 του Αστικού Κώδικα. Ειδικότερα, το άρθρο 648 ορίζει ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας υπάρχει όταν ο εργαζόμενος υποχρεούται να παρέχει την εργασία του προσωπικά, υπό τις οδηγίες και τον έλεγχο του εργοδότη, έναντι συμφωνημένης αμοιβής. Τα επόμενα άρθρα εξειδικεύουν στοιχεία όπως η υποταγή στις οδηγίες του εργοδότη, η υποχρέωση παροχής εργασίας και η τακτική καταβολή αμοιβής.
Σε ασφαλιστικό επίπεδο, το άρθρο 38 του νόμου 4387/2016 προβλέπει την υποχρεωτική υπαγωγή στην ασφάλιση όλων όσοι παρέχουν εξαρτημένη εργασία, ανεξάρτητα από την ονομασία της σύμβασης. Παράλληλα, η νομολογία του Συμβούλιο της Επικρατείας έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η ονομασία της σύμβασης δεν δεσμεύει τις διοικητικές και δικαστικές Αρχές. Εκείνο που εξετάζεται είναι η ουσία της σχέσης.
Τα 5 βασικά κριτήρια που δείχνουν εξαρτημένη εργασία
Μια εργασιακή σχέση θεωρείται εξαρτημένη όταν συντρέχουν, ιδίως, τα εξής:
- Η εργασία παρέχεται προσωπικά και κατ’ επάγγελμα από συγκεκριμένο πρόσωπο.
- Υπάρχει δέσμευση χρόνου ή/και τόπου εκτέλεσης της εργασίας.
- Ο εργαζόμενος είναι ενταγμένος στην οργανωτική δομή της επιχείρησης.
- Η αμοιβή καταβάλλεται περιοδικά και όχι με βάση το αποτέλεσμα του έργου.
- Ο εργοδότης ασκεί εποπτεία και έλεγχο επί της παρεχόμενης εργασίας.
Όταν τα στοιχεία αυτά συνυπάρχουν, η σχέση θεωρείται εξαρτημένη και συνεπάγεται υποχρεώσεις ασφάλισης και φορολογικής συμμόρφωσης, ακόμη κι αν έχει χαρακτηριστεί διαφορετικά.
Ενδεικτικά παραδείγματα
- Προγραμματιστής που υπογράφει σύμβαση έργου για ανάπτυξη εφαρμογής, αλλά εργάζεται καθημερινά στα γραφεία της εταιρείας με συγκεκριμένο ωράριο και συνεχή καθοδήγηση, θεωρείται ότι παρέχει εξαρτημένη εργασία.
- Οικονομολόγος με σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών σε φορέα ΕΣΠΑ, ο οποίος εργάζεται με σταθερό ωράριο, υπό έλεγχο και χωρίς επιχειρηματικό ρίσκο, καλύπτει επίσης τα χαρακτηριστικά της εξαρτημένης εργασίας.
- Αντίθετα, λογιστής που αναλαμβάνει έργο με αμοιβή ανά αποτέλεσμα, επιλέγοντας ο ίδιος τον χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο εργασίας, διατηρεί ανεξάρτητη σχέση και δεν υπάγεται υποχρεωτικά στην ασφάλιση.
Τι ισχύει στην τηλεργασία
Η εξ αποστάσεως εργασία δεν αναιρεί τα παραπάνω κριτήρια. Η φυσική παρουσία δεν αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για να χαρακτηριστεί μια σχέση ως εξαρτημένη. Ο έλεγχος και η υποταγή μπορούν να ασκηθούν εξίσου αποτελεσματικά μέσω ψηφιακών μέσων.
Στην τηλεργασία εξετάζονται, μεταξύ άλλων:
- η υποχρέωση σύνδεσης σε συγκεκριμένο ωράριο ή πλατφόρμα,
- η συμμετοχή σε εσωτερικές διαδικασίες (meetings, reporting),
- η οργανωτική ένταξη στην ομάδα της επιχείρησης,
- η τακτική αμοιβή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι γραφίστας που εργάζεται από το σπίτι με σύμβαση έργου, αλλά υποχρεούται να συνδέεται καθημερινά σε συγκεκριμένο ωράριο, συμμετέχει σε συσκέψεις και η εργασία του εγκρίνεται βήμα-βήμα. Παρά την απουσία φυσικής παρουσίας, η σχέση αυτή συνιστά εξαρτημένη εργασία.
Συμπέρασμα: Ο τίτλος της σύμβασης δεν αρκεί. Εργαζόμενοι και εργοδότες οφείλουν να εξετάζουν προσεκτικά την πραγματική λειτουργία της σχέσης, ώστε να αποφεύγουν σοβαρούς ασφαλιστικούς και φορολογικούς κινδύνους.
- 14 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 45 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
