Η «ρίζα» των ληξιπρόθεσμων χρεών: ΦΠΑ και φόρος εισοδήματος

Ο ΦΠΑ και ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων εξακολουθούν να αποτελούν τις δύο «μεγάλες πληγές» της εφορίας, καθώς από αυτούς προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των απλήρωτων φορολογικών υποχρεώσεων. Πρόκειται για τους βασικούς πυλώνες χρηματοδότησης του προϋπολογισμού, γεγονός που καθιστά κάθε καθυστέρηση ιδιαίτερα επιβαρυντική. Ωστόσο, την ίδια στιγμή αποτελούν και τις μεγαλύτερες πηγές νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Τα στοιχεία των τελευταίων μηνών αποκαλύπτουν ότι εκεί εντοπίζεται ο μεγαλύτερος όγκος των «διαρροών» προς τα δημόσια έσοδα. Ο φόρος εισοδήματος μισθωτών και συνταξιούχων, αλλά και τον Οκτώβριο τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη που δημιουργήθηκαν οφείλονταν πρωτίστως σ’ αυτές τις δύο κατηγορίες φορολογουμένων. Αντίθετα, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων αλλά και ο ΕΝΦΙΑ φαίνεται να συμβάλλουν λιγότερο στη διόγκωση του δημοσίου ληξιπροθέσμου… χαρτοφυλακίου.

Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο η ΑΑΔΕ προχώρησε από πέρυσι στην εφαρμογή της μηνιαίας —και όχι πλέον τριμηνιαίας— υποχρεωτικής πληρωμής ΦΠΑ για τις καινούργιες μικρές επιχειρήσεις. Η απόφαση αυτή ελήφθη καθώς πολλές επιχειρήσεις εισέπρατταν ΦΠΑ κατά τη διάρκεια της περιόδου, όμως στο τέλος του τριμήνου δεν τον απέδιδαν, επειδή τον είχαν ήδη χρησιμοποιήσει για ανάγκες ρευστότητας. Έτσι, όταν έφτανε η ώρα της πληρωμής, τα ταμεία ήταν άδεια και οδηγούνταν αναγκαστικά σε ρυθμίσεις οφειλών.

Η εικόνα των εισπράξεων για το δεκάμηνο του 2025 είναι ενδεικτική:

• Το 81,58% του ΦΠΑ που βεβαιώθηκε καταβλήθηκε εμπρόθεσμα, αφήνοντας όμως πίσω ένα σημαντικό ποσό, περίπου 3,3 δισ. ευρώ, για να προστεθεί στα ληξιπρόθεσμα χρέη. Συγκεκριμένα, από τα 17,64 δισ. ευρώ που βεβαιώθηκαν, καταβλήθηκαν τα 14,39 δισ. ευρώ.
• Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, η εικόνα φαίνεται πιο επιβαρυντική. Παρά το ότι το 82,02% των φόρων πληρώνονται στην ώρα τους, το υπόλοιπο ποσοστό δημιουργεί «μαύρη τρύπα» εκατομμυρίων στα δημόσια έσοδα, αναγκάζοντας την ΑΑΔΕ να αναζητά όλο και πιο αποτελεσματικούς μηχανισμούς παρακολούθησης και είσπραξης.

Το πραγματικό χρέος προς την εφορία αγγίζει σήμερα τα 112,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 27,3 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης. Άρα, το χρέος που μπορεί να αναζητηθεί ανέρχεται σε 85,1 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος τους (48%) προέρχεται από τον ΦΠΑ, καθώς τα χρέη πλησιάζουν τα 25 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθεί ο φόρος εισοδήματος με 21 δισ. ευρώ. Οι οφειλές από τους φόρους στην περιουσία ανέρχονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το οικονομικό επιτελείο και η ΑΑΔΕ εξετάζουν τη δημιουργία μιας νέας γενιάς ρυθμίσεων οφειλών, ώστε κάθε φορολογούμενος να αντιμετωπίζεται διαφορετικά, ανάλογα με το εισόδημά του, την ύπαρξη περιουσιακών στοιχείων και τις προσωπικές του οικονομικές συνθήκες.

Η νέα προσέγγιση θα δίνει μια πραγματικά «κομμένη και ραμμένη» λύση στα δεδομένα του κάθε οφειλέτη. Έτσι, ένας φορολογούμενος με υψηλότερο εισόδημα θα εντάσσεται σε ένα πιο «σφιχτό» πλάνο, ενώ κάποιος με χαμηλότερη δυνατότητα αποπληρωμής θα λαμβάνει πιο ευέλικτη ρύθμιση.

Το νέο σύστημα θα είναι ψηφιακό, με αυτοματοποιημένες αξιολογήσεις και δυνατότητα ανθρώπινης παρέμβασης για πολυπλοκότερες περιπτώσεις. Η εκτίμηση είναι ότι θα δώσει μια ρεαλιστική λύση σε εκατοντάδες χιλιάδες φορολογουμένους (αλλά και οφειλέτες ταμείων) που σήμερα δεν μπορούν να ενταχθούν σε υπάρχουσες ρυθμίσεις επειδή δεν ανταποκρίνονται στη δυνατότητά τους.

Με αυτό τον τρόπο, χιλιάδες φορολογούμενοι που αναγκάζονται να χάνουν τις ρυθμίσεις τους θα μπορούν επιτέλους να δουν μια λύση που ανταποκρίνεται στις πραγματικές οικονομικές τους ανάγκες —όχι μια τυποποιημένη ρύθμιση, αλλά ένα πλάνο που σέβεται τη δυνατότητα και την πραγματικότητα του καθενός.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ