Τα «τρικ» των σούπερ μάρκετ για να αυξάνουν τις τιμές
Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στο στόχαστρο μεγάλου μέρους των καταναλωτών για τα «υπερκέρδη» τους, καθώς οι τιμές βασικών αγαθών αυξάνονται ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό. Πώς διαμορφώνονται οι υψηλοί τζίροι και τα αποτελέσματα; Η εικόνα «πίσω από το ράφι» αποκαλύπτει ένα πλέγμα χρεώσεων, υποχρεώσεων και συμφωνιών με τους προμηθευτές που, αν και νόμιμο, μεταφέρει σημαντικό κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στον καταναλωτή.
Entry fees και λοιπές χρεώσεις
Πριν ένα προϊόν βρεθεί στο ράφι, ο προμηθευτής καταβάλλει «entry fee» (αμοιβή εισόδου). Πέρα από αυτό, μεγάλο μέρος των εξόδων προώθησης «φορτώνεται» επίσης στους προμηθευτές μέσω:
- πρόσθετου μεικτού περιθωρίου κέρδους 30%–60% (ανάλογα με την κατηγορία),
- συμμετοχής 20% έως και >50% στο κόστος τηλεοπτικών ή άλλων προωθητικών ενεργειών (φυλλάδια, stands),
- προσφορών τύπου «1+1 δώρο», που στην πράξη χρηματοδοτούν οι ίδιοι.
- Οι προμηθευτές ενσωματώνουν αυτά τα βάρη στο κοστολόγιο, με αποτέλεσμα υψηλότερες τελικές τιμές στο ράφι.
«Ψιλά γράμματα» στις συμβάσεις
Αποδεχόμενος τους όρους της αλυσίδας, ο προμηθευτής δεσμεύεται συχνά να κρατά σταθερές τιμές ακόμη κι όταν αυξάνονται τα δικά του κόστη, ενώ για φθορές/επιστροφές επιβάλλονται πρόσθετες κρατήσεις 3%–5%. Στο τέλος της χρήσης ζητούνται συχνά επιπλέον παροχές βάσει υπερκάλυψης τζίρου ή «ανάπτυξης» στα ράφια, που καταγράφονται με πιστωτικά/εκπτώσεις και χρηματοδοτούν επεκτάσεις (νέα καταστήματα, logistics).
Το «μείγμα» και η άνοδος των private label
Η ταχεία ανάπτυξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (άνω του 25% των πωλήσεων) ενισχύει τα περιθώρια, καθώς η αλυσίδα ελέγχει την τιμή και τον προμηθευτή. Η αξία για τον καταναλωτή μπορεί να είναι χαμηλότερη τιμή, αλλά το κόστος μεταφέρεται στους παραγωγούς, ενώ οι αλυσίδες διασφαλίζουν ροή ρευστότητας: οι πελάτες πληρώνουν μετρητοίς, όμως οι προμηθευτές εξοφλούνται συνήθως σε 3–6 μήνες.
- Τζίροι, κερδοφορία και «ρυθμιστής» η ενέργεια
Οι ισολογισμοί δείχνουν υψηλούς τζίρους αλλά χαμηλά καθαρά περιθώρια:
- 2020: πωλήσεις 9,98 δισ. ευρώ (+9,54% από 2019).
- 2021: ~10,11 δισ. ευρώ (+2,41% από 2020). Καθαρά κέρδη Top-10 ~195,65 εκατ. ευρώ (περιθώριο ~1,99%).
- 2023: κύκλος εργασιών 35 εταιριών 12,24 δισ. ευρώ (+10,12% από 2022). Τα καθαρά προ φόρων των δέκα μεγαλύτερων ~193,73 εκατ. ευρώ (περιθώριο ~1,62%).
Η αύξηση τζίρου οφείλεται κυρίως στον πληθωρισμό (ενδεικτικά, τρόφιμα +11,6% το 2023), όχι στον όγκο πωλήσεων, ενώ τα περιθώρια παραμένουν συμπιεσμένα. Καθοριστικός παράγοντας είναι το ενεργειακό κόστος: η άνοδος «τρώει» το περιθώριο, η αποκλιμάκωση το βελτιώνει. Ενδεικτικά, μεγάλοι όμιλοι που επένδυσαν σε εξοικονόμηση ενέργειας είδαν σημαντική βελτίωση κερδοφορίας το 2023 (π.χ. Σκλαβενίτης), ενώ Μασούτης και METRO τρέχουν προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης.
- Ποιος πληρώνει στο τέλος;
Τα «εισιτήρια ραφιού», οι συμμετοχές σε προωθήσεις, οι πιστωτικές συμφωνίες τέλους χρήσης και η στροφή σε private label ενισχύουν τη διαπραγματευτική ισχύ και τη σταθερότητα των αλυσίδων, αλλά μειώνουν το περιθώριο των παραγωγών, οι οποίοι μετακυλίουν κόστος στις τιμές. Έτσι, παρά τα χαμηλά καθαρά περιθώρια κέρδους των σούπερ μάρκετ, ο καταναλωτής καταλήγει να «πληρώνει το λογαριασμό» μέσω υψηλότερων τελικών τιμών.
Με πληροφορίες της έντυπης DNews
- 32 λεπτά πριν Δροσιά στο σπίτι χωρίς κλιματιστικό; Οι λύσεις που προτείνουν οι ειδικοί για τις ημέρες του καύσωνα
- 1 ώρα πριν «Φτάνει πια»: 24ωρη απεργία και συγκέντρωση στην πλατεία Κάνιγγος
- 1 ώρα πριν Εορτολόγιο: Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Κυριακή 21/6/2026
