ΙΚΑ: Ποιοι ασφαλισμένοι απαλλάσσονται από την πενταετία των 100 ενσήμων για μειωμένη σύνταξη
Δυνατότητα συνταξιοδότησης χωρίς την αυστηρή προϋπόθεση των 100 ενσήμων ανά έτος την τελευταία πενταετία έχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων του πρώην ΙΚΑ. Παράλληλα, ειδικές διατάξεις διευκολύνουν όσους δεν κατάφεραν να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης εξαιτίας της πανδημίας, επιτρέποντας την αναζήτηση ενσήμων σε προηγούμενα έτη.
Για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης γήρατος, ο γενικός κανόνας προβλέπει τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας και τουλάχιστον 4.500 ημερών ασφάλισης, δηλαδή 15 ετών. Ωστόσο, για τους παλαιούς ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ, που υπάγονται στις κοινές διατάξεις, απαιτείται επιπλέον η ύπαρξη 100 ημερών ασφάλισης κάθε χρόνο κατά την κρίσιμη πενταετία πριν από τη συνταξιοδότηση ή, όπου προβλέπεται, πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση αποτελεί συχνά εμπόδιο για εργαζομένους που έχουν συγκεντρώσει τα απαιτούμενα συνολικά ένσημα, αλλά παρουσίασαν μεγάλα διαστήματα ανεργίας ή διακοπής της επαγγελματικής τους δραστηριότητας λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση.
Ποιοι δεν χρειάζονται 100 ένσημα κάθε χρόνο
Μία από τις βασικές κατηγορίες που εξαιρούνται από τον συγκεκριμένο κανόνα είναι οι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με τις ειδικές διατάξεις των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, έχοντας συμπληρώσει 10.500 ημέρες ασφάλισης, από τις οποίες τουλάχιστον 7.500 στα βαρέα.
Σύμφωνα με τις επίσημες διευκρινίσεις του e-ΕΦΚΑ, για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης με αυτές τις προϋποθέσεις δεν απαιτείται η πραγματοποίηση 100 ημερών εργασίας ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία.
Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι της συγκεκριμένης κατηγορίας μπορούν να αξιοποιήσουν το συνταξιοδοτικό τους δικαίωμα χωρίς να χρειάζεται να αποδείξουν συνεχή ασφαλιστική παρουσία τα τελευταία πέντε χρόνια, αρκεί να πληρούν τις υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις.
Ειδική διευκόλυνση για τα ένσημα της πανδημίας
Σημαντική πρόβλεψη ισχύει και για όσους δεν συγκέντρωσαν 100 ημέρες ασφάλισης το 2020 ή το 2021, εξαιτίας των ιδιαίτερων συνθηκών που επικράτησαν στην αγορά εργασίας κατά την πανδημία.
Με το άρθρο 121 του νόμου 5078/2023 και την εγκύκλιο 2/2024 του e-ΕΦΚΑ, δίνεται η δυνατότητα επέκτασης της περιόδου αναζήτησης των απαιτούμενων ενσήμων κατά ένα ή δύο επιπλέον έτη, ανάλογα με το ποια από τις δύο χρονιές παρουσιάζεται έλλειμμα.
Ενδεικτικά, ασφαλισμένος που υπέβαλε αίτηση συνταξιοδότησης το 2025 και δεν είχε τα απαραίτητα ένσημα το 2020 και το 2021 μπορεί να αξιοποιήσει τις ημέρες ασφάλισης του 2019 και του 2018, προκειμένου να εξεταστεί αν πληροί την ειδική προϋπόθεση.
Πρόκειται για διευκόλυνση που δεν καταργεί συνολικά τον κανόνα της πενταετίας, αλλά αποτρέπει τον αποκλεισμό ασφαλισμένων εξαιτίας των συγκεκριμένων κενών ασφάλισης.
Χωρίς την πενταετία και οι μητέρες ανηλίκων
Από την υποχρέωση συμπλήρωσης 100 ενσήμων ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία εξαιρούνται επίσης οι μητέρες ανηλίκων που συνταξιοδοτούνται με τις ειδικές διατάξεις του πρώην ΙΚΑ.
Για τις ασφαλισμένες αυτές, καθοριστική σημασία έχει η κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος με βάση τις προϋποθέσεις που ίσχυαν κατά τα προηγούμενα έτη.
Ειδικότερα, μητέρες που είχαν ασφαλιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο παιδί κατά τα έτη 2010, 2011 ή 2012 μπορούν, εφόσον πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν τις ειδικές συνταξιοδοτικές διατάξεις χωρίς να απαιτείται εργασία την τελευταία πενταετία.
Ανάλογες ειδικές προβλέψεις ισχύουν και για χήρους πατέρες ανηλίκων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τα όρια ηλικίας καθορίζονται από το έτος κατοχύρωσης και τις μεταβατικές ρυθμίσεις που ακολούθησαν.
Πώς μπορεί να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος ασφαλιστικός χρόνος
Για ασφαλισμένους που εξακολουθούν να υπάγονται στον κανόνα των 100 ημερών ανά έτος, υπάρχει υπό προϋποθέσεις η δυνατότητα συνυπολογισμού ορισμένων περιόδων επιδότησης λόγω ασθένειας.
Η σχετική αντιμετώπιση στηρίζεται σε ασφαλιστικές διατάξεις και διοικητικές διευκρινίσεις, με τις οποίες αναγνωρίζεται ότι συγκεκριμένος χρόνος επιδότησης μπορεί να αξιοποιηθεί για τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ασφαλιστικού δεσμού. Η αναγνώριση δεν είναι απεριόριστη, αλλά εξαρτάται από το συνταξιοδοτικό καθεστώς και τα προβλεπόμενα χρονικά όρια.
Τι ισχύει για τη μείωση της σύνταξης
Η απαλλαγή από την πενταετία των 100 ενσήμων δεν σημαίνει ότι καταργείται και η μείωση στο ποσό της σύνταξης.
Στις περιπτώσεις εφαρμογής των γενικών διατάξεων μειωμένης σύνταξης, η εθνική σύνταξη περιορίζεται κατά 6% για κάθε έτος που υπολείπεται μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου πλήρους συνταξιοδότησης, με ανώτατη μείωση 30%. Η ανταποδοτική σύνταξη δεν υπόκειται στην αντίστοιχη μείωση λόγω πρόωρης αποχώρησης.
Το κρίσιμο για τους ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ είναι να εξετάσουν όχι μόνο τον συνολικό αριθμό ενσήμων που έχουν συγκεντρώσει, αλλά και την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκουν, το έτος πρώτης ασφάλισης και τη δυνατότητα εφαρμογής ειδικών ή μεταβατικών διατάξεων.
Η σωστή αξιολόγηση αυτών των στοιχείων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για όσους επιδιώκουν να συνταξιοδοτηθούν χωρίς να χρειαστεί να επιστρέψουν στην εργασία αποκλειστικά για να συμπληρώσουν την απαιτούμενη πενταετία.
- 5 λεπτά πριν Θεσσαλονίκη: Έξι στη φυλακή για το κύκλωμα φοροδιαφυγής των 206 εκατ. ευρώ
- 26 λεπτά πριν Αττική: Συνελήφθη προπονητής άρσης βαρών για χορήγηση ουσιών ντόπινγκ σε αθλητές – Εμπλέκεται και ανήλικος
- 31 λεπτά πριν Τσίπρας: Πακέτο τεσσάρων μέτρων για μικρομεσαίους
